Fetva Meclisi
Soru
Adblock kullanmak caiz midir? Adblock, internette dolaşırken, haber sitelerinde ya da YouTube’da video izlerken reklamların görünmesini engelleyen tarayıcı eklentisidir. Günümüzde Tv’lerde reklam yayınlanır ve Tv’ler bununla bir gelir elde eder. Aynı şeyi YouTube’da kanal sahipleri yapar. Videolarına atlanamayan ya da atlanabilen reklamlar koyarlar. O videoyu çeken ekip ya da amatör şahıs emek, zaman ve para harcar, en azından bunun karşılığını görmek isterler. Fakat çoğumuzun kullandığı Adblock bu videolarda reklam görmemizi engeller. Bir nevi o şahsın emeğinin karşılığı olan ücreti ödememizi engeller. Bu durumda ne önerirsiniz hocam? Adblock bir kul hakkı eklentisi olarak gaflet içinde yaşayıp gittiğimiz öteki âlemde karşımıza çıkar mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Reklam bir ticari iştir, ilke olarak haram değildir. Ancak haramı ve zararlıyı tanıtan bir reklam sakıncalıya alet olmak, ona hizmet etmek olacağı için caiz olmaz. İnternet ortamında içeriği kontrol edilemeyen reklamlara girmenin caiz olmayacağı kanaatindeyiz.
Selamünaleyküm Bu iş, seviyeli bir iş değildir. Kazanılan para için de yüzeysel olarak helal diyebiliriz.
Medyada kullanılan ticari reklamlar dâhil olmak üzere bütün reklam çeşitleri büyük bir risk oluşturmaktadır. Başta ahlâk olmak üzere dinimizi ifsat etmeye yönelik bu reklamlarla mücadele edilmelidir. Esasen Müslüman zaruri olmayan filmleri ve programları izlememelidir. İzlemek gerekiyor ve reklam adıyla da ifsat yapılıyorsa kurtulmanın çareleri araştırılmalıdır. Bunun için: Bir ücret vermeden engellenebiliyorsa o engellemeyi yapmak farz olur. Bir ücret ödenerek reklamlardan kurtulmak mümkün ise o ücreti vermek farz olur. Ücret ödemeden izinsiz bir programla engellenebiliyorsa izinsiz bile olsa o programı kullanmak gerekir. Buradaki izin kul hakkı sınırları içinde kalan bir izin değildir. Dinimiz ve ahlakımıza yönelik büyük bir ifsattan her türlü kurtulmanın çarelerini araştırmaya ve geliştirmeye mecburuz.
Selamünaleyküm. Reklamın içeriğinde sorun yoksa bunun için haram diyemeyiz ama mü'min insan böyle işlerle ilgilenemez diyebiliriz.
Aleykümselâm. Film indirmede önce, o filmin izlenmesinin caiz bir film olup olmadığını bilmek gerekir. Film, bir harama sebep olacaksa onu indirmek caiz midir bu açıdan bakmak gerekir. İnternete konan bir film veya belgenin, izlenme düzeyinde özel bir uyarı ile indirilmesi yasaklanmıyorsa indirilebilir. İlk koyan kaynağı araştırmanın ise zor olduğunu düşünüyorum.
Selamünaleyküm. Helal olan reklamdan para kazanmanızda sakınca olmaz. ortada bir telif hakkı da olmadığına göre mesele yok demektir ama insanların oyunla meşguliyetine sebep olmak, hayatı oyun-eğlenceden ibaret gibi algılayan kültüre destek olmak insanı vebale sokabilir. Bir de bu açıdan bakın.