Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Cuma vaktinde Müslüman'ın ticaret yapması caiz değildir. Kendisine Cuma farz olmayan bir kadın orada durabilir. Ya da mü’min olmadığı için Cuma kılması gerekmeyen biri de olabilir. Bunun dışında o saatte kazandığınız para size helal olmaz.

Kendisine cuma namazı farz olan birinin, cuma ezanı okunduktan sonra ticaret yapması caiz değildir. Sizin durumunuza gelince, eşinize cuma namazı farz olmadığı için onun kazandığı para bütçenize haram olarak girmiş sayılmaz. Zira ulemanın bir bölümü 'kendisine cuma farz olanın kazandığı' kaydını koymuşlardır. Elbette cumaya tazim açısından yapılan doğru değildir. Daha dikkatli olmak lazımdır. Allah'a emanet olun.

Selamünaleyküm. Cuma namazının kılınacağı saatte, KENDİSİNE CUMA NAMAZI KILMASI FARZ OLANLARIN ticaret yapması veya bir işle meşgul olması caiz değildir. Kadına Cuma namazı kılmak farz olmadığı için onun Cuma namazı saatinde ticaret yapmasında bir sakınca yoktur. Allah kolaylık versin.

Cuma namazı vaktinde ticaretin haram olması, Cuma namazı kılması farz olanlar için bir kuraldı. Nedeni de Cuma namazına mani oluşturması ihtimali idi. Bu durumda ‘Cuma namazına mani olma’ riski bulunmadığına göre o saatte ticarete de engel yok demektir.

Cuma namazı saatinde ticaret yapmaktan sadece kazanılanın helal olmaması sonucu doğmuyor. Cumayı terk etmenin de bir vebali vardır. Böyle yapmaları doğru değildir. O saatte Cuma kılmazlara yemek vereceklerse işi üzerine Cuma namazı farz olmayan mesela bir kadına bırakabilirler.

Cuma namazı; Kitap, Sünnet ve icma ile sabit olup hutbeyi de içeren, cemaatle kılınan iki rek'atlı, diğer namazlardan farklı özellikler taşıyan ve her mükellefin yerine getirmesi gereken farz-ı ayn bir namazdır (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/81). Allah Teâlâ, cuma namazı vaktinde çalışma ve alışveriş yapma ile ilgili olarak, “Ey inananlar! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında, alışverişi bırakıp hemen Allah’ı anmaya koşun. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır. Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın, Allah’ın lütfundan nasibinizi arayın. Allah’ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz. ” (el-Cum'a, 62/9-10) buyurmaktadır. Âyetten anlaşıldığına göre, cuma namazından önce ve sonra çalışmak ve alışveriş yapmakta bir sakınca yoktur. Ancak cuma namazı kılmakla yükümlü olanların cuma saatinde alışverişi terk etmeleri ve camiye gitmeleri gerekir. Bu itibarla cuma namazı kılmakla yükümlü olmayanlar alışveriş yapabilirler. Cuma namazı kılmakla yükümlü olanların cuma saatinde alışveriş ile meşgul olmaları tahrîmen mekruhtur; ancak yapılan alışverişle elde edilen kazanç helaldir. Ayrıca cuma namazı ile mükellef bir tüccarın, iş yerinde cuma namazıyla mükellef olmayan bir kimseyi çalıştırmasında ve bu şekilde kazanç elde etmesinde bir sakınca yoktur (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/161).

Selamünaleyküm. Evet, Mü'min hakka riayet eder ama sözünü ettiğiniz şeyler mütekavvim mal hükmünde sayılabilir şeyler midir belli değil. Bu sebeple, onlardan uzak kalmayı ilke edinmek daha doğrudur. İzlenince de mütekavvim yani kıymetli oluşu kabul edilmiş bir mal olmadıkları dolayısıyla ortada bir hakkın olup olmayacağı tartışılabilir.

Selamünaleyküm. O çocuk, eşinizden süt emmedikçe sizin çocuğunuz olması mümkün değildir. Erkek ise hanımınıza, kız ise size buluğ çağı ile beraber yabancı durumunda olacaktır.

Selamünaleyküm. Nereden biliyorsunuz onların sizin için kıldıklarını, bırakın o kararı Rableri versin. Siz dış görüntüye bakın ve bir namaz bir namazdır taktiği güdün. Kaza namazı ile alakalı tespitiniz doğrudur.

Selamünaleyküm. Teheccüd ve gece namazı aynıdır. Bir miktar uyuduktan sonra kılınırsa daha makbul olur. Gece bekçisi ise bunu istediği zaman kılabilir.

Selamünaleyküm. Onlar adına sadakalar verin ya da bir yolla o hakları onlara ulaştırın.

Selamünaleyküm. Kul, hatasından döner. Hata ettiğine pişman olur. Tekrar dönmemeye azimli olur. Ciddiyetini bozmaz. Tekrarlamamak için gerekli tedbirleri alır. Hatasını hatırlayınca içi burkulur. İşte tevbe budur, kabul olma süreci budur.