Fetva Meclisi
Soru
Çocuklara verilecek isimlerde iddialı anlamlar olmaması gerektiği, peygamberimizin öyle isimleri değiştirdiği söyleniyor. Bu konuyu nasıl anlamalıyız?
Cevap
Benzer fetvalar
Çocuklara isim verme konusunda şu ayrıntılara dikkat etmek gerekmektedir: Çocuğa isim vermek babanın görevidir. Baba isim tercih eder ve koyar. Fakat babanın çocuğu doğuran anneyi yok sayması da abestir. Anne bir isim vermek istiyorsa ve bu isim sakıncalı değilse baba da onu kabul etme nezaketi göstermelidir. Anne ve baba arasında sorun olmasın diye çocuğa iki isim verilmesinin tutarlılığı yoktur. Bir isim konusunda bile ittifak edemeyen aile görüntüsünden uzak durulmalıdır. İsim çocuğun hayatı boyunca duyacağı bir sözcük olacaktır. Ailenin, mü'min çevrenin ve kişinin yarın incinebileceği çağrışımlardan en baştan uzak durulmalıdır. En güzel isim erkeklerde Abdullah ve Abdurrahman isimleridir. Kızlarda ise Zeyneb ismidir. Allah’ın isimlerine ABD ilavesi ile oluşturulan diğer isimler de en güzel isim seviyesindedir: Abdülaziz, Abdürrahman… gibi. Bundan sonra peygamberi isimleri en güzeli olur. Daha sonra ise sahabiler ve salih kulların isimleri tercih edilmelidir. Ölçü olarak şunu diyebiliriz: Anlamı güzel olan her isim kullanılabilir. Allah, Errab, Errahman, Elahad gibi isimler sadece Allah Teâlâ’ya mahsus olduğu için kullanılamaz isimlerdir. Kâfirlerden meşhur birinin ismi veya küfrü sembolize eden bir isim kullanılamaz. Toplumu ifsat eden şarkıcı, sporcu gibilerinin ismini yaşatmak anlamına gelecek bir isim verilmemelidir. Meleklerin isminin kullanılması da kerih görülmüştür. İnsan duyduğunda irkinti veren ismin kullanılması kerih görülmüştür. Kerih görülmüş isimlerden birini çocuğa verdikten sonra aradan geçen zamana rağmen kullanılmış ise çocuk hayata atıldığında o ismin değiştirilmesi şart değildir.
Anlamı kötü olan ve büyük iddialı olan isimleri değiştirdiği bilinmektedir. Değiştirdiği isimlerden bazı örnekler görebiliriz: Esved’i Ebyaz ile Nezir’i Beşir ile Berber’i Bekr ile Harb’i Hasan ile Ğavi’yi Raşid ile Hazen’i Sehl ile Gafil’i Akil ile Elcebbar’ı Abdülcebbar ile Aziz’i Abdurrahman ile Abdukâbe’yi Abdurrahman ile Urve’yi Abdurrahman ile Essaib’i Abdullah ile Büceyr’i Abdullah ile Asi’yi Abdullah ile Muhaşşi’yi Abdullah ile Abdulhacer’i Abdullah ile Dinar’ı Abdullah ile Ettayyib’i Abdullah ile Ukeyne’yi Adullah ile Berr’i Abdullah ile Abduluzza’yı Abdurrahman ile Asıyye’yi Ismet ile Azib’i Afif ile Kelil’i Kesir ile Abdimenat’ı Muhammed ile Mukassem’i Müslim ile Şihab’ı Müslim ile Ası’yi Muti ile Nekire’yi Maruf ile Muhan’ı Mükrem ile Zekvan’ı Naciye ile Asiye’yi Cemile ile Berre’yi Cüveyriye ile Cessame’yi Hessane ile Berre’yi Zeyneb ile Berre’yi Meymune ile değiştirdiği rivayet edilmiştir. Dipnot: Peygamber aleyhisselam efendimizin sevmediği عاصية/günahkâr anlamında olan isimdir. آسية ise aynı isim değildir. Türkçe ’de ikisi de aynı yazıldığı için böyle anlaşılıyor.
Selamünaleyküm. Evet, bir değiştirme vardır. Değiştirebilirseniz iyi olur ama kendinizi mecbur hissetmeyin buna.
Öncelikle çocuklara isim verilirken şu hususlara dikkat edilmelidir: -Çocuğa isim vermek babanın sorumluluklarındandır. Ancak doğuran anneye de kocanın bu konuda saygı gösterip nezaketle yaklaşması, fikrini alması yerinde olacak bir harekettir. -Çocuğun hayatı boyunca çağrılacağı bir sözcük olacağı için önemli bir husustur ve anne-babanın bu konuda kendi nefislerinden ziyade evlat için en güzel olanı seçme gibi bir titizlik göstermeleri uygun olandır. -Peygamber isimleri, sahabiler, salih kulların isimleri tercihte en önde olmalıdır. -Allah, Errab, Errahman, Elahad gibi isimler sadece Allah Teâlâ’ya mahsus olduğu için kullanılamaz isimlerdir. Bu konuda da dikkatli olmak gerekir. -Toplumu ifsat eden, kötü örnek teşkil eden kişilerin isimler konulmamalıdır. -Meleklerin isminin kullanılması da kerih görülmüştür. Aksa veya Meva ismine gelince yaygın olarak kullanılan bir isim değildir. Anlam olarak da insan için uygunluğuna bakıldığında örnek teşkil edenlerin isimlerinin tercih edilmesi daha uygundur.
Bu isim ateşli bir anlamı çağrıştırdığı için genel olarak hoş tutulmayan isimler arasında olabilir. Ancak bu ismin değiştirildiğine dair bir bilgi sahibi değilim. Cemre binti Kuhafe ve Cemre binti Abdullah isimle kadın sahabilerin varlığı bilinmektedir.
Şirk olarak görülmesi yanlıştır ama kız çocuğuna Melek ismi verilmesi de kerih bir iştir. Değiştirmeye gerek olacağını zannetmem. Meleklerin isimlerinin insanlara verilmesinde kerahet vardır.
ad konusundaki diğer fetvalar
Doğmamış çocuğa isim koymak şart değildir.
Böyle bir gereklilik yoktur. Müslüman da olsa insan ismi caiz olmayacak bir isim ise değiştirmesi istenir. Öyle bir durum yoksa ismini değiştirmesi gerekmez.
Bu ismin çocuğa verilmesini yasak olarak gören âlim bilmiyorum ama teşvik edeni de görmedim. Zannedersem verilmemesi daha doğru olur.
ABDÜLMÜMİN olması daha doğrudur. Sadece MÜMİN olarak vermeyin.
Prenses anlamında kullanıldığını zannediyorum. Daha güzel isimler seçmelisiniz.
Bu ismin neden ve nasıl verildiğini anlayabilmiş değilim. O kadar mübarek sahibi annelerimizin isimleri varken kendinizi neden zora sokuyorsunuz?