Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. 3 arkadaş bir lokanta açmak istiyoruz. Açacağımız yer bir resmi kurumun hemen karşısı. Genelde müşteri potansiyeli orası olacak. Ben diğer arkadaşlarıma cuma günleri cuma vakti kapamamız gerektiğini söyledim. Zaten sadece hafta içi olacak ve mesai saatleri içerisinde 8.00 – 17.00 arası bir de haftada bir gün öğlen en yoğun zamanda kapanırsa sıkıntı olur vs. diye görüş bildirdiler. Bu durumda ben o gün o saatlerdeki kazançtan bir talepte bulunmuyorum siz açacaksanız kazanç sizindir vebal de sizin demem beni kurtarır mı? Yoksa sonuçta o işletmeye ortak olmam o kazançtan almamama rağmen beni sorumlu kılar mı? İkinci olarak yine Ramazan ayında buranın açık olması diğer ortaklarım da oruç tutan kişiler sonuçta oruç yemeyecekler ama oruç tutmayan kişilere satış yapılacak açık olduğu takdirde. Ramazanda açık olan bir lokantadan gelen gelir haram mıdır bu konudaki tavsiyenizi rica ediyorum benim için iki önemli konu. Fetvanızı rica ediyorum. Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Siz Cuma namazını kıldığınıza göre cumanız tamamdır ancak o saatte kazandığınız para sıkıntılı paradır, bereketinizi götürür. Ramazan ayında ise sadece kâfirlere yemek verebilirsiniz. Onu da ayırt edemeyeceğinize göre Ramazan'da kapatmanız gerekir.
Selamünaleyküm. Bütün alacaklılarınızla görüşün. Durumunuzu izah edin. Kaçmadığınızı, borcunuzu itiraf ettiğinizi beyan edin. Hakkını helal edene teşekkür edin, onu listeden silin. Hakkını talep edenden de geniş bir zaman isteyin. Kabul ederse teşekkür edin. Etmezse acziyetinizi söyleyin, yapabileceğiniz bir şey olmadığını açıklayın. Neticede de ödemeye kararlı olun. Evde yatıp kalmayın. Çift mesai yapın, dilenin ama borçlarınızı aklınızdan silmeyin. Böyle yaparsanız Allah size yardım eder, onların kalbini yumuşatır. Sakın bu nedenle namazı ve diğer insani işlerinizi savsaklamayın. Siz, borcunuza sahip oldukça sıkıntı yoktur.
Cuma namazı saatinde ticaret yapmaktan sadece kazanılanın helal olmaması sonucu doğmuyor. Cumayı terk etmenin de bir vebali vardır. Böyle yapmaları doğru değildir. O saatte Cuma kılmazlara yemek vereceklerse işi üzerine Cuma namazı farz olmayan mesela bir kadına bırakabilirler.
Selamünaleyküm. Alacağınızdan umut kesmedikçe onu da elinizdeki para gibi sayın. Umut kesince de bir kenara yazın, elinize geçerse zekatı ne kadar geçti ise verirsiniz. Yoksa bir şey gerekmez. Zekat hesaplamadan önce sattığınız ve sizden çıkışı yapılmış ürünlerin zekatı gerekmez. Mal üzerinden zekat vereceğiniz zaman, verdiğiniz malın piyasa fiyatını hesap edin yani sizden piyasaya çıkış fiyatını. Siz ve eşiniz, Müslüman bir doktor tarafından ikaz edildi iseniz veya yılların tecrübesi ile kendinizi iyi biliyorsanız oruç tutmayabilirsiniz. İyileşme ihtimali olmayan bir hastalık ise her gün için bir FİTRE miktarı kadar fidye verirsiniz. Kurban fıkhını bildiklerine itimat ettiğiniz kurumlara verebilirsiniz. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm. Cuma vaktinde Müslüman'ın ticaret yapması caiz değildir. Kendisine Cuma farz olmayan bir kadın orada durabilir. Ya da mü’min olmadığı için Cuma kılması gerekmeyen biri de olabilir. Bunun dışında o saatte kazandığınız para size helal olmaz.
Selamünaleyküm. Evet, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz, yeni doğan çocukların ağzını hurma ile tatlandırırdı. Sizin oradaki durumunuz özel bir durumdur. Sizin bulunduğunuz semtte Cuma namazı kılınan bir cami yoksa zaten size Cuma farz olmaz. Diğer inceliklere dikkat ediniz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Yabancılık imanla alakalıdır. İman eden birine nasıl 'yabancı' dersiniz! Yeter ki imanı, iman olsun. Evlenmek için isim değişikliği yapmış biri olmasın. Zinadan tövbe eden biri ile evlenmekte de sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Herkesin anlama kapasitesi ve anlama zevki farklıdır. Aynı konuları işleyen iki farklı üsluptan hangisi sizin için daha yararlı oluyorsa onu tercih etmelisiniz. Bizim derslerimiz bir plan üzerinde izlerseniz, bir zaman sonra izlediğiniz ders sayısı kadar konuda bilgiye ulaşmış olursunuz. İnşallah bize de ecir yazılmasına vesile olursunuz. Allah ilminizi ve amelinizi bereketli kılsın.
Selamünaleyküm. Bu durumlarda en itidalli yol, hiçbir telkinde bulunmadan seninle beraber olmasını sağlamandır. Bir zaman sonra o sizden etkilenmeye başlayacaktır. Sözden daha yararlı olan beraber bir ortamda bulunmaktır. Bunu deneyin.
Selamünaleyküm. Önemli olan, sizin nikâh akdine evet derken kullandığınız veya tasdik ettiğiniz değerdir. O esnada, şahitler sizi dinlerken hangi rakamı kullandı iseniz eşinizin vermesi gereken de o dur. İleri bir tarihte de olsa bunu vermelidir. Siz almamayı tercih ederseniz ya da indirim yaparsanız bu hakkınızdır ve caizdir. O takdirde de, ne kadar istiyorsanız o kadar verir.
Selamünaleyküm. Kadın, kâfir biri ile evli olamaz. Orucu inkâr eden kâfir olacağı için onun eşi olmamalıdır o. İnkâr olmadan tembellikten ötürü tutmama varsa kerhen yani istemeyerek ve yaptığına razı olmayarak yemek hazırlayabilir.
Selamünaleyküm. Yol alan bir şoförün sağa sola bakması yol açısından riskli olduğu gibi iman yolumuzda da kimin ne dediği, diyeceğine kulak asarsak riske gireriz. Bilhassa Ramazan ve benzeri günlerimizi bu fitnelerden uzak tutmalıyız. Önleyemezsek vukuunu kendimizi uzak tutarız.