Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Son günlerde adını duyduğum dana bank denen bir kurum sizden belirli bir miktar para alıyor ve bu parayla hayvan satın alıyorlar. Sonra bu hayvanların sütünü satıyorlar ve size hep belirli bir miktar para veriyorlar. Bir nevi sizin yerinize aldıkları hayvanı işletiyorlar, paranız yastık altında kalacağına üretime kullanılıyor ve üretilenden payınızı alıyorsunuz. Fakat bu dana bank caiz midir? Bu işe bir mü'min girmeli midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. 'Yüzde yüz caiz değildir' şeklinde bir sözümüz yoktur. Herhâlde bir karışıklık olmuştur. Şunu söyleyebiliriz: Ticaret gibi tertemiz bir kazançtır diyemeyiz. Haramdır diyecek kadar da bilgimiz yoktur onlar hakkında. Ortada bir tereddüt vardır. Bu tereddüt, ana sütü gibi dememizi engelliyor. Dikkat ederek çalışmak zorundaysak çalışabiliriz. Dediğimiz budur. Bankayı zengin etmenin de gereği yoktur. Bu kurumlara yüklü para yatıranlar, verilen kârları almalıdırlar. Alınan kârlar, ona muhtaç olmayanın bir vakfa aktarması uygun olan bir paradır diye tanımlayabiliriz o parayı.
Selamünaleyküm. Borç bir iyiliktir, hiçbir sıkıntı çekmeden iyilik yapmak var mı? O para faizdi, almanız caiz olmazdı. O mantıkla da borç vermeniz doğru değildi.
Kâr ve zarar üzerine kurulu bir ortaklık caiz olur. Sizin anlaşmanızda verdiğiniz para karşılığı her ay size net bir kâr veriyorsa bu, sizin paranızı kiraya verdiğinizi gösterir ki, bankaların da yaptığı iş budur. Yani bu bir faizdir. Anlaşmanızı değiştirip, onun işinde hangi orana tekabül ediyorsa o oranda ona ortak olarak çalışın. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Taksitle ticaret caizdir. Takside faizci bir bankanın karışması ise caiz değildir. Araç satan kurumun banka ile çalışması başka şey, size bankadan kredi sağlaması başka şeydir. Bu da sizin, araç satın alırken attığınız imzalardan anlaşılabilir. Eğer sizin attığınız imzada bankadan kredi talep formu da bulunuyorsa siz bankaya girdiniz demektir. Bankaya fiilen gitmeniz gerekmiyor. Sadece satıcı firma ile muhatap olduktan sonra taksitleri gidip bir bankada yatırmanızın ise sakıncası yoktur.
Selamünaleyküm. Buradaki işletme mantığını bilmediğimiz için cevap veremiyoruz. Eğer yapılan çalışma sonunda sizin paranız garanti ediliyor ve siz, zarara da ortak olmuyorsanız, size verilen faizdir. Kâr ve zarara ortak iseniz sakıncası yoktur.
Selamünaleyküm. Bu çalışma sisteminiz riskli bir çalışma sistemidir. Birinci riskiniz, fukaha arasında hayvan kiralamanın caiz olmayacağı yönünde bir görüş de bulunmaktadır. İkinci olarak da bu işlemi, kiralama süresince tam bir kira protokolü, kiralama sonunda da tam bir alış veriş protokolü ile yapmanız durumunda caiz olabileceğine dair kanaat kullanılabilir. Hayvana ait bakım dışındaki masrafların mal sahibine ait olması fıkha daha uygun düşmektedir.