Fetva Meclisi
Soru
Babam vefat edeli beş sene oldu. Miras konusunda herhangi bir vasiyeti olmadı. Öldükten sonra bir buçuk sene bekledim büyük abilerim bizi çağırsın ve bizlere durumu izah edip paylaşımı anlatsınlar diye fakat nafile. Beklemem esnasında babamın mirasından hiç faydalanmazken diğer abilerim kira gelirlerini aldılar ve hepsinde fiilen işgal ettikleri, kendilerine göre bakım yaptıkları yerler oldu. Dayanamadım ve en çok kira geliri alan, kendine yer beğenen abime gittim ve paylaşım yapılmasını istedim. Aşağılayarak ve hakir görerek bana cevap verince konuşma edep dışına taştı. Benim talebim her yerin ekonomik değerinin tespit edilmesi ve eşit paylaşım yapılması. Abim de öyle yaptığını, babamın sağlığında kıymetli arsasına çok az masrafla kendisinin yaptığı (baraka) dükkanları ve bu dükkanlardan aldığı yüklü gelirleri paylaşmacayağını söyledi. Ben de dükkanların yapıldığı yer miras malıdır, babamın sağlığında bizim takdir hakkımız olmadığını fakat babam öldükten sonra çok kıymetli olan arsa ortak miras olduğundan bu dükkanlarda ve gelirlerinde herkesin hakkı olduğunu, isterse yaptığı harcamaları fazlası ile paylaşacağımızı söyledim. Anlaşmaya ve elbirliği yapmaya yanaşmadı. Rızamız olmadan tek başına işgal ettiği yerlerle beraber, münferit davranışları yüzünden akrabalık bağları çok zedelendi, bizim ona tahammülsüzlüğümüz bir yana o da bize tahammül göstermiyor, akrabalık ve kardeşlik bağları kopmuş ve tamiri zor. Kimsenin de tamir etme niyeti yok. Medeni hukukta anlaşmazlığın çözüm yolu, çok uğraşarak ve kayba uğrayarak arsayı satmaktan geçiyor. Abimin bu hasarının yanında arsanın satılması ayrıca diğer kardeşlere de onarılmaz zarar verecek. (Arsa ikamet ettiğimiz evin kapısına bakıyor, baba evinin yolu bu arsadan geçiyor). Babamın diğer gelirlerinden de onlara göre çok az pay alıyorum. Diğer biraderlerim, kendilerin razı olmadıkları hakkı bana reva görüyorlar, evin en küçüğü olduğum için ve babamın mirasının oluşturulmasında ben küçüğüm diye onlar gibi emek vermemişim diye benim hak talebi bir yana konuşma hakkım dahi olmadığı kanaati ile bana davranış sergiliyorlar. Sılai rahim farz, peki beni kabul etmeyen sılayı nasıl rahim yapayım? Bu durum hiç aklımdan çıkmıyor, ibadet ederken bile zihnimi meşgul ediyor. Bana yol göstermenizi istirham ederim. Miras nasıl paylasılmalı? Baba sağ iken aile arasında küçükler ve kız çocukları büyüklerden daha az mı evlat oldular ki küçüklere/kızlara verilen hakları büyük kardeşler belirliyor ve bağışlıyor? Mirasta kimin hangi oranda alacağının kıstası nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Miras, kitabımız Kur'an'ın kesin çizgilerini çizdiği kurallarla belirlenmiş bir sistemdir. Kesinlikle bireysel davranışlar caiz olmaz. Allah herkesin hakkını belirlemiştir. Babanız öldükten sonra, abilerinizin kendi şahıslarına ait olduğunu ispat ettikleri bölümler dışında bütün mal paylaşılacaktır. Anneniz yaşıyorsa o da pay alacaktır. Sizin hakkınıza düşen bölümü istemeniz ne ayıptır ne de günahtır. Sılayı rahim bahane edilerek de hakkın zayi edilmesi doğru olmaz. Malınızı isteyin, kardeşlik hukukunuzu da devam ettirin. Zor ama gerekli olan budur. Eğer İslam'a göre bir taksime razı olurlarsa ona davet edin. Olmazsa bir hukuk yolu ile hakkınıza düşeni alın. Ama dikkat edin; haklı iken haksız duruma düşecek kaba hareketlere tevessül etmeyin. Geri dönülmeyecek sözler sarfetmeyin. Allah'a emanet olun.
Verdiğiniz bilgi karışık. Ayrıca miras konusu olduğundan daha doğru cevap alabilmek için en yakın müftülüğe giderek yüz yüze bilgi almanızı tavsiye ederim. Mal sebebiyle akrabalık ilişkilerinizi zedelemeyin. Dikkat edin; şeytana mağlup olmayın.
Selamünaleyküm. Allah'ın Şeriat'ına göre size ne hak düşüyorsa o mirastan onu yüzde yüz alın. Kanuni yollarla bütün haklarınızı kullanın. Bir lira bile terk etmeyin. Akrabalık bağlarını ise koparmayın. Malınızı alın, üzerinize düştüğü kadarıyla da insanlığınızı yapın. Onlar isiz yok sayarsa vebal onlarda kalsın.
Bu sorunun böyle uzaktan çözülmesi mümkün durmuyor. Sizin muhakkak bir mirasınız vardı ama sizin reddi miras yapmanız da sizin bir hatanız olmuş. Şu anda yapacak bir şey yoksa ve siz de düzlüğe çıkmış iseniz unutun gerisini gitsin.
Selamünaleyküm. Hayatta iken babanın tasarrufları miras uygulaması görmez. Baba hibe etmiştir ve o hibe ile dosya kapanmıştır. Kardeşin bunda bir hakkı yoktur.
Ablanız babanıza para verirken 'BORÇ' verdiğini belirterek, babanız da 'BORÇ' olarak almamış ise bu bir babaya hibe durumundadır. Anlaşılan da sonuç böyle çıkacaktır. Bir borç sözleşmesi söz konusu ise o takdirde babanız aldığını geri verecektir. Bu durumda borç değil de kızın parasını babaya vermesi şeklinde bir anlayış ortada olduğundan babanızın yaptığında bir zulüm vardır ama ablanızın ahiretini tehlikeye atmamasını tavsiye ederim. Eğer babanız buradaki haksızlığa göz yumuyorsa işi ahirete havale ediyor demektir. Ablanız alacağını orada alsın, daha kârlı olur. Allah'a emanet olun.
bayram konusundaki diğer fetvalar
Haccın kabul olmasına mani bir durum yoktur bu uygulamada.
Selamünaleyküm. 'Dinen nikâhsız' olan biri kim ise sorudaki cevap onu kastetmektedir. Burada resmi nikâh hakkında bir soru akla gelebilmektedir. O da kişinin o işlemi de nikâh kabul edip etmemesine bağlıdır. Bildiğiniz gibi Müslümanların bu hususta farklı kanaatleri vardır. Kimilerine göre o işlemler dinen nikâh değildir. Kimilerine göre de nikâhtır. O kişinin anlayışına göre 'dinen nikâhlı olmak veya olmamak da' bu kanaate göre oluşmaktadır. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. İbadetinizle bunu karıştırmayın. Mideniz ağırınca gözünüz de kör olmadığı gibi bu hatanız ibadetlerinizi silmiyor. Ancak, siz de görüyorsunuz ki bu işler karışık. En az ne kadarla sıyrılabiliyorsanız ona bakın.
Teşrik tekbirlerinin kazası yoktur.
Hıdrellez dinle ilgili değildir. Yöresel bir uygulamadır. İtikadi bir boyut taşıması halinde de uzak durulması gerekmektedir.
Selamünaleyküm. Böyle bir 'müekked sünnet' yoktur.