Fetva Meclisi
Soru
Abdest alırken çene altını(yani gırtlağa kadar olan kısmı) yıkamak da farz mıdır? Hanefi mezhebine göre; bu şekilde alınan abdestler geçersiz mi olmuş olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Hanefîlere göre abdestin farzları, Kur’ân-ı Kerîm’de (el-Mâide, 5/6) ifade edildiği üzere; yüzü yıkamak, kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başı mesh etmek, ayakları topuklarla birlikte yıkamaktır. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/7) Şâfiîlere göre bu şartlara ilaveten, abdeste niyet etmek ve tertip (abdest organları yıkanırken âyetteki sırayı gözetmek) de farzdır. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/167-180) Hanbelîler, tertibi ve bir görüşlerinde organların ara verilmeden art arda yıkanmasını (muvâlâtı) (İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/100-101); Mâlikîler ise niyet ve abdest organlarının art arda yıkanması yanında, organların yıkanırken ovulmasını da abdestin farzlarından sayarlar. (Haraşî, Şerhu Muhtasar, 1/120) Abdestin ittifak edilen farzlarının ayrıntılarıyla ilgili de mezhepler arasında bazı farklılıklar vardır. Hanbelîlere göre yüzü yıkamanın kapsamına ağza ve burna su vermek dâhildir. (İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/87, 88) Aynı şekilde hem Mâlikîler hem de Hanbelîlerce tercih edilen görüşe göre başın tamamını mesh etmek farzdır. (İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/92-94; Haraşî, Şerhu Muhtasar, 1/124-125)
Abdest için ağzı yıkamak farz değildir. O parçalar varken abdestiniz eksik olmaz. Kaldı ki mesela gusülde olduğu gibi ağzı yıkamak farz olsa bile tedavi maksatlı olarak yapılan işlem kolayca çıkarılıp tekrar monte edilemiyorsa onu çıkarmanız gerekmez.
Selamünaleyküm. İlmihalde tarif edilen alanın tamamını yıkayacaksınız ki abdest geçerli olsun. Yüzünüzün ön kısmına su vurmanız abdest için yeterli olmaz.
Aleykümselam. Bayanların sadece yüzleri açık olabilir. YÜZ ölçüsü abdestte yıkadığımız alandır. Ya da şöyle anlayabilirsiniz: Bir insan karşımızda dururken başından tam olarak bizim karşımızda duran kısım yüz kısmıdır. Tesettür de bu boyutta olursa farz olan emir gerçekleşir. Bunun ötesinde ne kadar daha geniş alan kapatılırsa takvaya da o kadar yakın durulmuş olur.
Birinci yıkayışların esas olduğu doğrudur. Bu da şu demektir: İkinci ve üçüncü yıkayışlar olmasa da abdestte sakınca olmaz, ecri azalır. Ama ikinci ve üçüncü yıkayışların, eksikleri tamamlamadığı doğru değildir. Sünnetlerin en büyük özelliklerinden biri de eksiklerimizi tamamlamaya yardım etmeleridir.
Selamünaleyküm. Dişinizi ağzınızı yıkamanız kanatıyorsa abdestte ağız yıkamayın. Başka bir nedenle dişleriniz kanıyorsa akan kan, tükürükten fazla olmadıkça abdestiniz bozulmaz. Endişelenmeyin, namaz kılın.