Fetva Meclisi
Soru
Bulunduğum şehirde belediyeye ait bir banka var. Burada eski, kullanılmış ve kayıp olmuş eşyaları satıyorlar. Kaybolan eşyaları belediye, himayesinde bulunan eşyalar bölümünde bir sene tutuyor (en azından böyle iddia ediyorlar). Bu bir sene içinde gelip de sahibi çıkmazsa belediye bankasına gidip açık arttırma ile satılıyor. Açık arttırmalara gidip meblağ karşılığı bir şey almak İslam’a göre ne kadar doğrudur? Yukarıda belirttiğim gibi kaybolan eşyaları açık arttırmada satın almak caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Bir hile söz konusu olmadıkça öyle bir satış caizdir.
Eğer banka evi önce kendisi alıp, sonra üzerine kâr koyarak sana satıyorsa ve gerçek bir alım-satım yapılıyorsa bu işlem caizdir. Ama banka evi hiç almadan sadece sana para veriyorsa, bu faizli borç olur, caiz değildir. Yani murabaha sistemi şartlarına dikkat edilerek uygulanırsa caizdir.
Müslüman, Müslüman kardeşini aldatmaz, aldanmasına vesile olmaz. Artan fiyatlardan haberi olmayan bir satıcıdan eski fiyat üzerinden mal satın almak onu aldatmaktır. Bu da caiz olmayan bir iştir. Fiyatların arttığını söyleyerek eski fiyattan almanızda ise sakınca yoktur ya da o bunu önemsemiyor, elindekini çabuk bitirmek gibi bir gaye ile satıyorsa yine sakınca yoktur.
Katılım bankaları ile ilişki, faizli bankalara göre biraz daha ehvendir. Yani katılımlar için “faizlidir, haramdır” açıkça söylenemiyor. Evet, uzak durmak bereketli kalma sebebidir ama oradan araba alan faize girdi de denemez. Yine de siz, eşinizle böyle bir sebepten ötürü tartışma yaşamayın, şeytan aranıza fitne sokmasın.
Bunu faiz olarak gördüğümüzde alınması caiz olmaz elbette. Faiz değil de, hak ettiği değerin dolaylı olarak alınması şeklinde görürseniz alınabilir.
Bir eserde açık şekilde ortaya konmuş hatalar biliyorsanız onu geri dönüşüme vermelisiniz. Hata ihtimalinden dolayı ise geri dönüşümü kullanırsak o israf olabilir. Bunun için de çevrenizdeki bir hocaya kitapları bizzat göstererek karar verin.