Fetva Meclisi
Soru
Seyahat sırasında araç şoförü namaz vaktinde durmazsa, vasıta içinde namaz kılabilir miyiz? Eğer kılınabiliyorsa nasıl kılınır, kıble tayini nasıl yapılır?
Cevap
Benzer fetvalar
Seyir halinde iken araçta farz namaz kılınmasına direkt ruhsat yoktur. Ancak trafik sıkışıklığında imkânsız duruma düşme, aracı durduracak güvenli bir yer bulamama, toplu taşıma araçları gibi bireysel hareket etmenin mümkün olmadığı olağan dışı durumlarda araçta oturulan yerde namaz kılınabilir. Yalnız, aracın normal şartlarda vakit çıkmadan duracağını ve yolculuğun biteceğini bilen için bu ruhsat yoktur. Namazı vaktinde kılmak gerektiği gibi namaza göre vakit ayarlıyor olmak da gerekir. Allah Teâlâ namaz ehli olarak yaşamaya hepimizi muvaffak kılsın.
Bunu yapmanızı asla tavsiye etmeyiz size. Namazı bir kere ve vaktinde kılmalısınız. Şu andaki takvimlerde önemli bir sorun yoktur. Diyanet takvimini esas alarak namaz kılın. Aksi takdirde elinizi şeytana kaptırırsınız ve sizi ibadetten tamamen soğutabilir. Allah muhafaza buyursun.
Her ikisini de yapmanız mümkündür ama uçakta koltukta oturarak namaz kılabilirsiniz. Uçak indiğinde namaz vakti geçecek ise koltukta otururken kılın.
Taksi içinde ve kıbleye dönülmeden namaz kılınabilmesi için büyük bir zaruret bulunması gerekir. Böyle bir zaruret 'iş' nedeniyle oluşmaz. Namaza göre bir iş bulup çalışmanızı tavsiye ederiz.
Allah Teâlâ sizi muhafaza buyursun, batıla karşı yardımcınız olsun. Hakkı tutan kaldıran mümin olmayı size kolay kılsın. Bir Müslüman için “namaz kılmamaya/ertelemeye ruhsat” hiç bir zaman olamaz. Dolayısıyla “o belirttiğiniz durumlarda namazı erteleyin” gibi bir fetva olamaz. Sizin durumunuzdaki bir müminin şu şekilde bir uygulama yapması mümkündür: 1- Namazı vaktinde normal zamanlarda olduğu gibi eda etmeye kararlı olun. 2- Bir darlık söz konusu olduğunda sünnetlerini bırakarak sadece farzı kılın. 3- Namazı ilk vaktinden son vaktine kadar erteleme ile uygun bir vakitte kılmaya fırsat bulamazsanız öyle bir durumda öğleyi ikindi ile sadece farzlarını birleştirerek kılabilirsiniz. Akşamı da yatsı ile birleştirerek kılabilirsiniz. Bu da şu demektir: Gün içinde öğleye vakit bulamayacağınız bir durumda ikindi vaktinin son anı olan akşam namazı vaktine kadar ikisini birlikte kılmanız mümkündür. Buna cem etme diyoruz. Aynı şey akşam ve yatsı için de yapılabilir. Ya da sıkışık durumlarda önceden vakit ayarlama imkânı varsa ikindiyi öğlenin vaktine, yatsıyı da akşamın vaktine çekebilirsiniz. Bu da caiz olur sizin için. Yeter ki namazsız bir gününüz olmasın. Sabah namazı için ise böyle bir uygulama yoktur. Yalnız bu uygulama sadece sizin gibi olağan dışı olayların baskısı altında olanlar için getirilmiş bir ruhsattır. Her şeye rağmen bunu da yapma fırsatınız olmaz ise siz niyetinizi namazı kılmaya hazırlıklı tutun. Silah bırakıp kıbleye yönelemezseniz Allah Ğafûrdur. Allah yardımcınız olsun.
İmsak vaktinden önce hiçbir şekilde sabah namazı kılınamaz, kılınsa sabah namazı olmaz o. İmsak ile güneş vakti arasında başka bir çare üretmelisiniz ve en azından farzını kılmalısınız. Allah yardımcınız olsun.
arabada namaz konusundaki diğer fetvalar
Yolculuk ve benzeri ağır bir zaruret olmadıkça farz namazlar arabada caiz değildir. Arabada kılındığında da ruku ve secde için baş eğilerek namaz kılınabilir. Ayakkabılar çıkarılırsa necasetten uzak kalma açısından doğru olan yapılmış olur.
Oturur vaziyette sayılmayacak kadar ayakta durabiliyorsanız yani biraz eğik durmak gibi bir durum oluyorsa namazı o şekilde kılmanız mümkündür. Allah yardımcınız olsun.
Parka çekebildiğiniz bir yerde iseniz ayakta durup secde edebilecek şekilde dışarıda kılmanız gerekir. Arabanın içinde bu şekilde ayakta durup secde edebilecek bir zemin varsa sakınca yoktur; kıbleye dönün ve kılın.
Namaz vakti çıkana kadar araçtan inmeniz mümkün değilse namazı araçta kılabilirsiniz. Normalde araçta namaz caiz değildir ama böyle bir zorunlulukta caiz olur. Allah yardımcınız olsun.