Fetva Meclisi
Soru
Biz bir grup arkadaş olarak şöyle bir uygulama yapmaya niyet ettik ancak başlatmadan size sormak istedik: Aramızda eşit miktarda para toplayacağız. Herkes o miktarı verecek. Sonra içimizden ihtiyacı olan birine bütçemizi vereceğiz. Onu kullanıp geri verecek. İhtiyacı olan bir diğeri alacak... Bunda bir sakınca var mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Bugün piyasada işlem gören coinler ne maldır ne para ne de ticaret eşyası hükmündedir. Bunlar, arkasında devlet garantisi olmayan, fizikî bir karşılığı bulunmayan, değeri tamamen spekülasyon ve sanal ilgiyle şişirilen, hakkaniyetli bir piyasa düzenine sahip olmayan yapılar hâline gelmiştir. Kardeşim, bu gibi şüpheli kazançlara bulaşmak, ateşle oynamak gibidir. Müslüman, nefsine hoş gelen değil Allah’a hoş gelen yoldan gitmelidir. Harama karışmış bir paranın, zekâtını versen de sadakasını dağıtsan da o para senin hanene bereket getirmez. Bu sebeple, sistemi kullanmayı bırakman, kazandıklarını ihtiyaç sahiplerine vermen ve bir daha bu gibi oyunlara tevessül etmemen, dinin ve aklın gereğidir. Rabbim sana helalinden ve bol rızıklar versin. Şüpheli olandan yüz çevirene Allah, daha hayırlısını ikram eder. Buna inan.
Selamünaleyküm. Öncelikle size, bu işi yaparken ehil birini danışman tutmanızı tavsiye ederim. Bu işi yapanlar daha sonra kardeşliklerini, arkadaşlıklarını mahkeme salonlarında tükettiler. Şeytan için iyi bir yatırım olabilirsiniz. Aman çok dikkat ediniz. Şirketinizi bir şahıs gibi kabul etmeniz de mümkündür, şirkette herkesin hesabını kendisinin tutacağı bir yol da izleyebilirsiniz. İkisinde de yapacağınız şeyin sonucu aynıdır. İsterseniz, şirketin üzerinden hesap yapın ama bu kimin yakınına verilecek gibi bir tartışmaya neden olabilir aranızdaki samimiyete zarar verebilir. Paranızı işletecek birine yetki verin, kuralları koyun, o yürütsün. Allah işinize bereket versin.
Şöyle bir ayrıntıya girmeliyiz: Müslüman kardeşlerinizi size yardım niteliğinde bir çeşit sadaka vermişlerse elinizdeki parayı rahat bir şekilde istediğiniz yerde kullanabilirsiniz. Size para verenler gösterdiğiniz hastanın tedavisinde kullanılma şartı ile verdilerse hastanız iyileştikten sonra geri kalan kısmını başka işlerde kullanamazsınız. Genel olarak bu tür vakalarda insanlar şartı olmayan genel bir yardım olarak vermektedirler. Umarız kullanılmasında sakınca olmaz. Size özellikle o ayrıntı ile vereni biliyorsanız onu sahibine iade edersiniz.
Selamünaleyküm. Kalbinizde bir reklam uru oluşmadıkça bunlara takılmayın. Başka türlü bir şey toplayamazsınız.
Şeytanın bizimle mücadelesi uzun geçmişli ve derin planlıdır. Sizi hayırdan kökten engellemeye çalışması onun ilk hedefidir. Onu beceremediğinde ise belirttiğiniz gibi makul kılıklı bir gerekçe ile üzerinize gelir ve neticede siz KAŞ YAPARKEN GÖZ ÇIKARABİLİRSİNİZ. Dininizin size emrettiklerini, tavsiyelerini kuralına göre yapın. Uç takıntılara takılmamaya çalışın. Allah yardımcınız olsun.
Borcu düşürmeniz yani sendeki alacağımı iptal ettim demeniz isabetlidir ve güzel bir iştir ama bunu vermeniz gereken zekât ile yapmanız yanlıştır. Fukahanın önemli bir bölümü önceden gerçekleşmiş bir alacağı zekâttan düşmenin yani verilmesi gereken zekâtı alacağa saymanın caiz olmayacağını belirtmiştir. Ancak şöyle olabilirdi: Siz vereceğiniz zekâtı borçluya verirdiniz o da size olan borcunu öderdi. Caiz olan böylesidir. Bir ibadet muhakkak niyetle yerine getirilebilir. Siz borç verirken zekât diye niyet etmemiştiniz. Sonradan onu yani borcu zekâta çeviren bir niyet yapamazsınız. Bunun bir benzeri bugün kılamadığınız sabah namazının yerine mesela önceki kıldığınız bir sünneti saydırmak gibi olur. Özet olarak şunu söyleyebiliriz: Zekât ancak verilecek malı fakire temlik ederek (temlik, ona ait hakka dönüştürmek) yerine getirilebilir. Böyle bir uygulamada o anda fakire verilen bir şey yoktur.