Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben astım hastasıyım. Ve iki adet hava yolundan ilaç kullanıyorum. Bir tanesini sabah akşam, bir tanesini de nefes darlığı çekince akut olarak atak tedavisinde kullanıyorum. İlaçları ağızdan nefesle içime çekmek suretiyle kullanıyorum ve ağzımda çok hafif bir tat bırakıyor. Neredeyse her gün, gün içinde akut olarak 3-4 sefer ilacımı kullanmam gerekiyor. Bu durum orucu bozar mı? Bozarsa ben ne yapmalıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Astımlı hastaların, rahat nefes almalarını sağlamak amacıyla ağza püskürtülen oksijenli ilaç, orucu bozmaz. Nefes açıcı sprey kullanmak zorunda kalan astım hastası oruç tutmayabilir. Daha sonra iyileşince tutamadığı günleri kaza eder. İyileşme ümidi kalmamışsa, o takdirde tutamadığı günler sayısınca fidye verir. Bir fidye, Ramazan’da bir kişi için verilen bir fitre miktarıdır. Ancak nefes darlığı dışında oruç tutmaya engel başka sağlık problemi bulunmayan astım hastaları, soluk almayı rahatlatacak özel spreyi ağızlarına püskürterek oruç tutabilirler. Ağza püskürtülen bu ilaçlar orucu bozmaz. Çünkü bu spreyden bir kullanımda 1/20 ml gibi çok az bir miktar ağza sıkılmaktadır. Bunun da önemli bir kısmı ağız ve nefes boruları cidarları tarafından emilip yok olmaktadır. Bundan geriye kalan miktarın tükürükle mideye ulaştığı konusunda ise kesin bir bilgi yoktur. Abdest alırken ağızda kalan su ile kıyaslandığında, bu miktarın çok az olduğu görülmektedir. Oruçlunun, abdest alırken ağzına aldığı sudan kalan miktarın mideye ulaşması hâlinde orucun bozulmayacağı konusunda hadis-i şerifler vardır. (Ebû Dâvûd, Savm, 33 [2385]) Bu konuda icma oluşmuştur. Ayrıca, misvaktan bazı kırıntıların ve kimyevi maddelerin mideye ulaşması kaçınılmazdır. Hâl böyle iken Hz. Peygamber’in (s.a.s.) oruçlu olarak misvak kullandığı, sahih hadis kaynaklarında yer almaktadır. (Buhârî, Savm, 27 [Bâb başlığı]; Ebû Dâvûd, Savm, 26 [2364]; Tirmizî, Savm, 29 [725]) Diğer taraftan, “Kesin olarak bilinen, şüphe ile bozulmaz.” kaidesi gereğince, mideye bir şeyin ulaşıp ulaşmadığı konusundaki şüphe ile de oruç bozulmaz. Bu itibarla astımlı hastaların, rahat nefes almalarını sağlamak amacıyla ağza püskürtülen oksijenli ilaç, orucu bozmaz.
Kullanılan cihaza ve sisteme göre cevap verilmesi gereken bir sorudur bu soru. Şöyle bir değerlendirme yapabiliriz: Nebulizatör ihtiva ettiği ilaçtan ötürü oruca zarar verir. Onun kullanılmasından sonra oruç bozulmuş olur. Astım spreyi orucu bozmaz. Bu cihazdan ağızda kalan bir sıvı olsa da abdestte çalkalama yaparken kalandan fazla olmadığı için zarar etmez. Oksijen verilmesi orucu bozmaz. Katkı olarak ilaç da verilen bir sistemle kullandırılıyorsa orucu bozar. Uyku apnesi için kullanılan cpap sıvı ihtiva etmeden kullanılıyorsa orucu bozmaz. Sıvı ihtiva ediyorsa bozulur.
Astım hastalarının sorunu sadece astım ise ve normal şartlarda oruç tutmasına mani bir durum yoksa oruç tutmalıdırlar. Nefes açıcı olarak bir ilaç sıktıklarında ise Diyanet İşleri oruçlarının bozulmayacağına hükmetmiştir. Bu hükümle amel edebilirler. Hastalığı sürekli olmayanlar ya da sıkışmadan iftar vaktine kadar dayanabilecek olanlar sabrederlerse sevapları daha ziyade olur ama işkence vari bir oruç tutulmamalıdır. Allah Teâlâ afiyetinizi daim kılsın.
Tedavi umudu olmayan yani iyileşmesi muhtemel olmayan hastalık sahipleri özürlüdürler. Zaten sizin kullandığınız yöntemin de oruca direkt bir zararı yoktur. Kullanabilir ve orucunuzu tutabilirsiniz. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Midenizden gelen su için orucu bozacak bir durum yoktur. Makattan kullandığnız ilaç için iftar saatine kadar erteleme imkânınız olmuyorsa iki durum vardır. Eğer bu ilaç yüzeysel kalıyorsa yani makat etrafında sürülüp kalıyorsa bu zarar vermez. İçeri konuyorsa bu orucu bozar. O günü kaza etmeniz gerekir. Geçmiş olsun.
Sadece lazer ışını ile vücuda müdahale orucu bozmaz. Bu işlemden ötürü su veya ilaç içmek gibi bir durum olursa oruç bozulur.
astım konusundaki diğer fetvalar
Bu, uzman bir doktora sorulmalıdır. Doktor izin veriyorsa, evlenilecek eş adayına bu durum izah edilmelidir. Kabul ediliyorsa evlenebilir.
Selamünaleyküm. Tedavisi için kesin olarak yüzmesi gerekiyorsa bu bir zarurettir. Zaruretler doğrultusunda gerekli tedbirleri alarak ilgili yerlerden en ehvenine götürmenizi tavsiye ederiz. Sağlığı birinci plana alabilirsiniz, almalısınız da. Geçmiş olsun. Allah yardımcınız olsun.
Allah Teâlâ size afiyetler ihsan etsin. Hastalığınız geçmiş olsun. Meselenizi şöyle çözün: Uzman bir doktor size “sizin bu hamilelikten ötürü hayati denebilecek bir tehlikeniz var” diyorsa, hamileliğinizin KIRKINCI GÜNÜ DOLMADAN cenini aldırabilirsiniz. Sorun, doktorun “hayati tehlike” sözüne güven sorunudur. Sizin için o güven sağlandı ise biiznillah vebale girmeden aldırabilirsiniz. Tekrar geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Yavrum, henüz çocuk denecek yaştasın. Bu sözler senin açından hiç doğru değil. Sen umut dolu olmalısın. Sıkıntın varsa sen o sıkıntıya benzin dökme. Dünya dert diyarıdır, yaşayanlar hep böyle yaşadılar. Göreceksin bir zaman sonra hayatın senin korktuğun kadar aşılmaz olmadığını anlayacaksın. Çevrende seni ürküten kimseler olmasın. Bir miktar gezmeye çalış. Bir de camilerde namaz kılmak için gayret et, daha rahat olursun. Sana dualar ediyorum. Allah seni korusun, ufkun açık olsun.