Fetva Meclisi
Soru
Kıymetli hocam, eşim Din Kültürü öğretmeni. Belki bilginiz vardır, bakanlık her yıl öğretmenlere “Kırtasiye ve Eğitime Hazırlık Ödeneği” olarak belli bir ücret yatırıyor. Bu yıl yatırılan ücret açıkça söylemek gerekirse oldukça yüksek. Eşim gibi branş öğretmenlerinin harcaması çok daha az oluyor, en kaliteli ürünleri fazlasıyla alsa bile bitmiyor. Buna rağmen genelde sınıf öğretmenleri öğrencilerden “Sınav kâğıdı için fotokopi ücreti” gibi ücretler talep ediyor. Maalesef çoğu öğretmen “Bu ücret benim hakkım” diyerek kendi ihtiyaçlarına kullanıyor. Biz eşimle birlikte çocuklara dağıtabileceğimiz çeşitli hediyeler de alıyoruz. Öğretmenlerin kırtasiye ihtiyaçlarını aldıktan sonra kalan parayı özel ihtiyaçlarına kullanması haram olur mu? Bu ücreti nasıl değerlendirelim?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu para öğretmenlere “özel harçlık” gibi veriliyorsa sizin maaşınız gibidir. “Öğrenciye harcanması için” veriliyorsa öğrenciye harcarsınız. Fatura ve benzeri bir ödeme tutanağı getirmeniz istenmiyorsa size özel veriliyor demektir.
Yine benzer bir hizmet için öğrencilere kullanmanız durumunda inşaallah sıkıntı olmaz.
İki tarafın dinlenmesi gereken bir meseleye cevabı, sizin verdiğiniz bilgi çerçevesinde yazmam sizi haklı gördüğüm anlamı taşımamalıdır. Sorunuzun hem hukuki hem de dini boyutları olan karmaşık bir meseledir. Sorunuzu ve sorununuzu olabildiğince anlaşılır hale getirerek madde madde cevap vermeye çalışacağım. Boşanma sürecinde erkeğin kadın üzerindeki sorumlulukları devam eder. Bu, iddet süresi boyunca nafaka verme yükümlülüğünü de içerir. Ancak iddet süresi tamamlandıktan sonra (evliliğin sona ermesiyle), nafaka sadece çocuklar için geçerli olur. Boşanma gerçekleştikten ve iddet bittikten sonra eşinizin evde oturmaya devam etmesi için gereken altyapı hizmetlerini (abonelikler) sizin sağlamanız yönünde bir zorunluluk yoktur. Bu durum mahkemeye bildirilmiş ve mahkeme de bu konuda sizi yükümlülükten muaf tutmuşsa, dinimiz açısından da zaten sizden fazladan bir sorumluluk beklenmez. Dinimizde, bir kişinin kendi mal varlığıyla ilgili tasarruf hakkı vardır. Abonelikleri kapatacağınız vakit mağduriyet oluşturmamak adına durumu eski eşinize önceden bildirmeniz, hak ve hukuka uygun bir tavır olacaktır. Bu süreçte bir aile danışmanından veya dini danışmandan destek almanız faydalı olabilir. Çünkü hem hukuki hem de psikolojik yönü ağır bir süreç yaşıyorsunuz. Dua ve sabır, bu tür sıkıntılı süreçlerde önemli dayanaklar olabilir. Zira Allah sabredenlerle beraberdir.
Selamünaleyküm. Birinci durumda size para, ne maksatla veriliyorsa onun dışında kullanmanız caiz olmaz. İkinci durumda da maaşı size veren banka ile yapılan anlaşmaya bağlı bir durumdur bu. Bekletilen maaşa ilave yapıyorsa bu tam bir faizdir, haramdır.
Branşınızdan beklenen liyakate sahipseniz yapabilirsiniz. Önemli olan sizin bu konudaki yetkinliğiniz. Allah mübarek kılsın, yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Bu alanda ücret almanın bir sakıncası yoktur. Eğer sizden başka öğretebilecek kimse bulunmazsa o zaman size farzı ayın olurdu ki ücret isteyemezdiniz. Ücret alın ama hakkını da verin.
devlet desteği konusundaki diğer fetvalar
Öğrenciler de kendilerine göre makul gerekçeler bulup sizin kurallarınızı deldiğinde ne diyecekseniz, kendiniz için de onu yapabilirsiniz.
Piyasa dediğiniz dünya kurulalı beri öyledir, bir savaşın içinden para kazanılıyor. Mümin de haramdan uzak durmak zorundadır. Olağanüstü durumlarda devletin desteğine başvurulabilir ama bu hangi durumda hangi destek sorusunun cevabına bağlıdır, bunu da ayrıntısı ile bir bilene sormalısınız.