Fetva Meclisi
Soru
Muhterem hocam, Selamun aleyküm. Katılım bankasında çalışmaktayım. Faizsizlik prensibi çerçevesinde faaliyetlerimizi sürdürmekteyiz. Değişen ekonomik dengeler ve kuralları koyucu rakiplerle mücadele kapsamında, bizim katılım bankaları da bünyelerindeki mevcut ürünlere ek olarak yeni enstrümanlar (ürünler) geliştirmektedirler. Bunlardan biri de Bireysel Emeklilik Sistemi(BES)'dir. Sistem ise şu şekilde izah edilmektedir. "Bireysel Emeklilik Sistemi ile aslında düzenli gelire sahip olan insanların sağlıklarının ve gençliklerinin yerinde olduğu dönemlerde daha iyi gelir elde edebiliyor olmasına dayalı olarak, emeklilik yıllarında, emeklilik maaşında yaşanan kesintilere dayalı olarak hayat standardında bir değişiklik gündeme gelmeden emeklilik öncesindeki gelir ve yaşam standartını devam ettirebilmesine imkan tanımak adına oluşturulmuş, uzun vadeli yatırım imkanıdır. Örnek, sistem özü itibariyle 10 yıl vadeye dayalı olup, müşteri (süre sonunda) dilerse emekli gibi düzenli maaş alabilir, dilerse tek seferde biriken parasını "varsa" kârıyla birklikte tahsil eder. Ortada sigortadan bahsedebileceğimiz herhangi bir şey söz konusu değildir, özü itibariyle uzun vadeli tasarruf ve yatırım amacı vardır. Ancak lehdarın vefat etmesi halinde, lehdar tarafından önceden belirlediği kişiye (yoksa varislerine) fonda biriken anaparası ve "varsa" kârının ödenmesi (zarar varsa anaparadan mahsup edilir) garanti edilmektedir."Burada fon yönetimi mevzu bahis olup, müşterinin aylık ödeyeceği tasarruflarla kurulmuş fonda eskiden hazine bonosu bulundurma zorunluluğu vardı. Yeni mevzuat bu zorunluluğu kaldırmış olup, fonun tamamı kıymetli maden ile (KuveytTürk'ün altın hesabı gibi), İMKB'deki hisse senetleri ile (islami endekse uygun ürünlerle), Gelire Endeksli Senetlerle veya bu üç ürünün karmasından oluşabileceği gibi fonun % 10'unu geçmeyecek şekilde katılım havuzlarında değerlendirilmesine de imkan tanımaktadır. Kısaca hazine bonusu ve repo zorunluluğu ortadan kalktığı için katılım bankaları olarak faize duyarlı müşterilerimize bu ürünü faizsiz bankacılık ilkeleri dahilinde sunma arzusundayız.Bu üründen yararlanacak müşterilerimize anapara ve getiri garantisi verilmemekte olup, yukarıdaki ürünlerden gelire endeksli senetler hariç tamamı risk içerebildiğinden zarar da sözkonusu olabilir. Bankamızın hizmet alacağı yatırım firması da yukarıda ifade ettiğimiz ürünlere yatırım yaparak fonun varlığını devam ettirecektir. Bunun karşılığında fonun kârı ve zararı fon içindeki müşterilere ait olup, gerek bankamız gerekse yatırım firması fon yönetimi, takibi, raporlanması ve diğer oprasyonel işlemler ve giderleri karşılamak için müşteriden hizmet ücreti alacaktır."Bu durmuda Bireysel emeklilik sistemine bakışımız nasıl olmalıdır? Bu konu dinimizce uygun mudur? Rabbim yolunda ayaklarımızı sabit kılsın. Selam ve dua ile.
Cevap
Benzer fetvalar
Sigorta ilke olarak caiz olmayan bir iştir. Ancak mevcut şartlarda sigortanın zarurileşen bölümüne izin verilebilmektedir. Sizin yaptığınız keyfi ve para kazanma maksatlı bir yatırıma benziyor. Zarar etme pahasına bile olsa çıkmanız gerekir. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Zararına katılmadığınız bir yatırım bir çeşit banka işi gibidir. Bu anlattığınız da buna uymaktadır. Anlattığınız kadarıyla böyle bir şey caiz olmaz.
Aleykümselam. 1- BES sisteminin tek sorunu faizli olup olmaması değildir. Evet o kurumlar faizsiz işletiyor olabilirler, o açıdan bir sakınca yoktur. BES'in daha sonraki emekliliğe benzer maaşında bizim kanaatimize göre netleşmeyen bir durum vardır. Bu nedenle de BES hakkında bir kanaat kullanamıyoruz. 2- BES'te biriken paralar, BES mantığına göre sahibinin parasıdır. Binaenaleyh rakama baliğ olduğunda zekâtı verilmelidir.
Selamünaleyküm. Bu konuda tatmin olabileceğim bir bilgiye henüz sahip değilim.
Selamünaleyküm. Bireysel emeklilik caiz olmaz. Sizi zorla yapmadıklarına göre böyle bir sürece girmeyin.
Selamünaleyküm. Sevgili kardeşim. Senin korktuğun cehennem bizi korkutmuyor mu zannediyorsun? O bankaların yaptığının net bir helal olduğunu söyleyemiyorum. Çaresiz bankaya gitmesi gereken Müslüman oralara gitmeli, diyoruz.
banka konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Hisse senetlerinin helal bir şekilde alınabilmesi için helal iş gören firmaların hisseleri olması gerekir.
Selamünaleyküm. Allah ile savaşan yeri hemen terk edeceksiniz, helal bir kapı bulacaksanız.
Selamünaleyküm. Allah Teâlâ hepimizi mağfiret buyursun. İyi bir plan yapın ve o borcu ödeyin. Ödeme bitinceye kadar da zaruri olmayan harcamaları yapmayın, tutumlu olun ki melekler sizin samimiyetinize inansınlar. Tevbe edin, namazlarınızı ihmal etmeyin.
Selamünaleyküm. Sizin haccınız hactır, gidebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Zaten 'kredi almak' faizle borç almak demektir.
Selamünaleyküm. Siz, zehirle zehiri gidermek mi istiyorsunuz? Helal bir işte çalışın, fazla mesai yapın ve borcunuzu ödeyip kurtulun.