Fetva Meclisi
Soru
Kıymetli hocam, bankada paramız bulunmuyor. Esnaflık yaptığımız dönemde kredi kartı ile yaptığım harcamalardan chip para ve hediyeler aldık ve de bunları kullandık. Bankada asla param olmadığı halde sırf yaptığımız normal harcamalara istinaden verilen bu hediye ve hediye paraların hükmü nedir? Sırf hediyeler için alış veriş yapan esnaf kardeşlerimizin durumu nedir? Bonus-chip para alalım mı? Eğer daha önce aldıklarımız haram ise bunun tövbesi nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Kalbinizi dinleyin. Bakın kalbiniz doğru olanı söylüyor. Kendi elinizle kuyunuzu kazmayın.
Önce iki şeyi yap: Böyle bir hata işlediğin için ciddi bir tevbe et. Ve bu durumu kendine ders olarak çıkar. Şeytanın neyi nasıl kullanacağını anlamaya çalış. İlk fırsatta da o vebalden kurtulunca şükret.
Zikrettiğiniz şekli ile bir haram karışmış olmuyor biiznillah. Bankaya gitmiş olmaktan ötürü yine de istiğfar etmelisiniz. Allah Teâlâ hepimizi rızasına muvafık yaşamaya yönlendirsin. Size hayır dualar ederiz.
Selamünaleyküm, Geçmişteki yanlışlardan tövbe et, istiğfar et. Onlara tekrar dönmemeye kati kararlı ol. Onları hatırlama, anma. Rabbine sığın. Başka yapacak bir şeyin de yoktur. Hatırlama ve anma!
Bunlar ticarî ödüller bölümünden ele alındığında; mesela bir market, “Şu kadar alışveriş yapana şunu hediye ederim.” dediğinde fıkıh kurallarına göre bunun helalliğinde problem yoktur. Banka da ticaret yapan bir kurumdur ve aynı şart cümlesini kurabilir, hediye verebilir. İsminin ne olduğu çok önemli değildir. Ancak faizli bir kurumdan söz ediliyorsa böyle bir kurumla bağlantı kurulmasında problem vardır. Bu da giderilemeyeceği için faizli kurumların ikramlarının caizliğinden söz edilemez. Faizsiz kurumlarda ise ticarî hediye olarak değerlendirilebilir.
Her şeyden önce ciddi bir tevbe edin; faizli bir işe bulaşmanız en ağır günahlardan birine bulaşmanız demekti. Ağır bir zaruretten veya mecburi denecek bir işlemden ötürü oldu ise bu yine istiğfarı ihmal etmeyin. O parayı da bir fakire verebilirsiniz. Allah mağfiret buyursun.
banka konusundaki diğer fetvalar
Böyle bir uygulama büyük holdingler için belki caiz görülebilir ama sizin küçük şirketinizde bu bir ihtilaf sebebi olacağından fıkhen uygun görülmez.
Faiz, en ağır günahlardan biridir. Direkt veya dolaylı faize destek olan hiçbir şey mübah olmaz.
Alenen haram olan bir işi icra edene direkt veya dolaylı destek olmak, o harama katılmaktır.
Kredi, faizin en pratik şeklidir. Asla caiz olmaz. Müslümanlar olarak ortaklıklar oluşturup para sorununu çözmemiz gerekmektedir.
Banka kelimesi faiz gibi ağır bir haramı çağrıştırdığı için bütün mü'minlerin ürktüğü bir kelimedir. Bu ürkme de kalpte imanın bulunduğuna işarettir. Esas olan, banka ve kâğıt üzerinde kazanılan paradan mümkün oldukça uzak kalmaktır. Ancak dediğiniz gibi, faizle ilgili kurallara uymayan alanlar da vardır. İhtiyatlı davranmayı ilke edinerek hareket edebiliriz. Ama promosyon için faizin kendisidir demiyoruz. Allah'a emanet olun.
Kardeşinizin kazancı onun açısından helal bir kazanç değildir ama sizinle beraber kalması ayrı bir mesele olarak düşünülmelidir. Onunla beraberlik konusunda şartlarınızı, ebeveyninizin gönlünü dikkate almalısınız. Allah'a emanet olun.