Fetva Meclisi
Soru
Üç ortaklı bir şirketimiz var. Ortaklar, ben, babam ve eniştem. Beyaz eşya alım satım işi ile meşgulüz. Fabrikalardan dönem sonu yüklü alımlarda fabrikanın vadeli satışının yüksek olması sebebi ile Albaraka’dan toplu alım yaparak banka üzerinden o firmaya ödeme yapıp bankaya borçlanmaktayız. Sözünü ettiğim banka hesabında babamın kendine özel şahsi parası bulunmaktadır. Malum üzeredir ki babama verilen kar payı ile bizim bankaya verdiğimiz kar payı yaklaşık iki katı olduğu gibi bir sürü de vergi gibi ekstra masraf almaktadır. Şirketi ayrı düşünürsek babamızın, bize bu malları banka yerine kendisi alıp satsa buradan doğacak satış karından da babamız biraz istifade etse biz de daha makul az bir fark vererek bu satışı babamız üzerinden alışveriş yapabilir miyiz? Bu durumun dini olarak hükmü nedir, nasıl olabilir?
Cevap
Benzer fetvalar
Ablanız babanıza para verirken 'BORÇ' verdiğini belirterek, babanız da 'BORÇ' olarak almamış ise bu bir babaya hibe durumundadır. Anlaşılan da sonuç böyle çıkacaktır. Bir borç sözleşmesi söz konusu ise o takdirde babanız aldığını geri verecektir. Bu durumda borç değil de kızın parasını babaya vermesi şeklinde bir anlayış ortada olduğundan babanızın yaptığında bir zulüm vardır ama ablanızın ahiretini tehlikeye atmamasını tavsiye ederim. Eğer babanız buradaki haksızlığa göz yumuyorsa işi ahirete havale ediyor demektir. Ablanız alacağını orada alsın, daha kârlı olur. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Sizin ve ortağınızın hisseleri belli olsun. Kazancınızı da zararınızı da o hisselere göre bölüştürün. Böylece helal bir iş yapmış olursunuz.
Zor zamanında yardımcı olmalısın. Zaman zaman telefonda da olsa gönlünü alan görüşmeler yapmalısın. Babanı olduğu gibi bırakman doğru değil. Tamamıyla bağı koparma.
Bir kişinin özel mağduriyeti, kendisine düşecek mal taksimatı konusunda farklı olmasını gerektirmez. Diğer kardeşlerin sizin için hususi bir ferağati olursa size farklı bir şey verilebilir. Mağdur ya da zorda olan biri olmanız başka şey, payınıza düşeni almanız başka şeydir.
Şunu halledelim isterseniz. Siz bir bankaya gidip orada anlaşma imzalamanızla sizin bir bankaya gitmeden önünüze konan o bankaya ait bir anlaşma metnini imzalamanız arasında ne fark var? Size araç satanlar, filan bankanın, önceden yapılmış sözleşme metnini size imzalatmaları gibi bir durum faizin ta kendisidir. Eğer, size sattıkları aracın taksit farkını belgeleyecek bir senet imzalattırılıyor ve o belgeyi de tahsili kolay olsun diye bankaya veriyorlarsa mesele yok. Bunun dışında kendinizi aldatmış olursunuz. Allah'a emanet olun.
Paranızı evinizde saklayın veya müteahhidlik yapın demem ne kadar gerçekçi olur? Biz en müttaki mü'min gibi yaşamaya gayret edeceğiz ancak gerçekleri de tamamen yok sayamayız. Keşke hiç bankaya yanaşmasak hatta banka bulunan sokaktan bile geçmesek; ne kadar güzel olurdu. Şu anda zaruret durumu nedeni ile banka ile çalışacaksak sözünü ettiğiniz kurum ve onun diğer kardeşleri EHVENİ ŞER olarak çalışabileceğimiz kurumlardır. Zira o kurumlar en azından faiz haramını yok saymıyorlar. Bizim kadar olmasa da haramdan kaçmanın çarelerini arıyorlar. Ya da biz böyle biliyoruz. Zorunlu kaldıkça oraları kullanabiliriz. İnşaallah o kurumlar daha iyilerine sahip olmamıza vesile olacaktır. Allah'a emanet olunuz.
banka konusundaki diğer fetvalar
Faiz, en ağır günahlardan biridir. Direkt veya dolaylı faize destek olan hiçbir şey mübah olmaz.
Alenen haram olan bir işi icra edene direkt veya dolaylı destek olmak, o harama katılmaktır.
Mümkünse üzerinde banka bulunan caddeden bile geçmemeye çalışalım. Yüz metre fazla yürüyelim, Allah ile savaş yapılan yerin yanından geçmeyelim. Eski hatalarımız için de Rabbimize sığınalım. Onları bir daha da karıştırmayalım.
Banka kelimesi faiz gibi ağır bir haramı çağrıştırdığı için bütün mü'minlerin ürktüğü bir kelimedir. Bu ürkme de kalpte imanın bulunduğuna işarettir. Esas olan, banka ve kâğıt üzerinde kazanılan paradan mümkün oldukça uzak kalmaktır. Ancak dediğiniz gibi, faizle ilgili kurallara uymayan alanlar da vardır. İhtiyatlı davranmayı ilke edinerek hareket edebiliriz. Ama promosyon için faizin kendisidir demiyoruz. Allah'a emanet olun.
Kardeşinizin kazancı onun açısından helal bir kazanç değildir ama sizinle beraber kalması ayrı bir mesele olarak düşünülmelidir. Onunla beraberlik konusunda şartlarınızı, ebeveyninizin gönlünü dikkate almalısınız. Allah'a emanet olun.
Bankaların verdiği promosyon, faiz olarak isimlendirilecek şartları oluşturmuyor. Net bir helal olmadığı da açıktır. Mümkün oldukça camiye ve sofraya sokulmasa iyi olur. Allah'a emanet olunuz.