Fetva Meclisi
Soru
Geçen gün Halk Bankası’na gittim, yeni bir kampanya başladığını söylediler. Bireysel emeklilik ile ilgili 2-3gündür çeşitli kaynaklardan araştırdım ve bireysel emekliliğin caiz olmadığını biliyorum. Çünkü parayı repo faiz veya helal olup olmadığı belirsiz hisse senetlerinde değerlendiriyorlar. Fakat bankacının bana söylediği faizden kaçınan vatandaşlar için döviz fonu olduğu ve uzmanların benim paramla döviz alıp sattığı, bu şekilde kar sağladığı, ayrıca devletinde bunu desteklemek için her ay kar payı verdiği yönünde. Acaba bu konuda ne yapmalıyım? Anlattığım şeyin bireysel emeklilikten farkı var mı, caiz mi değil mi? Şimdiden Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Bireysel emeklilik sisteminin şu andaki durumu ile caiz olmayacağı kanaatindeyiz. Devletin mecbur tutması durumunda ise mecbur edilen kısmı kadar yapılmasında sakınca olmaz.
Selamünaleyküm. Bireysel emeklilik ve bunun bir banka eliyle olması bizim için caiz olmayan işlerdendir. Birikmişinizi çekmeniz doğru olur.
Bireysel emeklilik işe faiz karıştırıldığı için ve meçhul bir plan üzerinden para alınıp sonra da verildiği için caiz görülmeyebilir. Faizden uzak kalınıyorsa ve katılım mantığı ile çalıştırılıyorsa caiz olabilir.
Selamünaleyküm. Bu iddiaları belgelemek gerekmektedir. Sizin için itimat edilecek nitelikte ise mesele yoktur.
Aleykümselam. 1- BES sisteminin tek sorunu faizli olup olmaması değildir. Evet o kurumlar faizsiz işletiyor olabilirler, o açıdan bir sakınca yoktur. BES'in daha sonraki emekliliğe benzer maaşında bizim kanaatimize göre netleşmeyen bir durum vardır. Bu nedenle de BES hakkında bir kanaat kullanamıyoruz. 2- BES'te biriken paralar, BES mantığına göre sahibinin parasıdır. Binaenaleyh rakama baliğ olduğunda zekâtı verilmelidir.
Bireysel emeklilik sistemi; aylık ödemelerle belli bir zamana kadar bir kurum veya kuruluşa yatırılan paranın, daha sonra meydana gelen artışla birlikte, toplu veya aylık maaş olarak geri alınması şeklinde oluşturulmuş bir uygulamadır. Bireysel emeklilik sisteminde dinî açıdan dikkat edilmesi gereken husus birikimlerin nerede ve nasıl değerlendirildiğidir. Zira bu sistemden elde edilecek kazancın helal olması gerekir. Kazancın helal olması, bunun kaynağının ve yönteminin dinen meşru olmasına bağlıdır. Dolayısıyla bu fonda toplanan birikimler değerlendirilirken İslâm’ın haram saydığı alan ve işlemlerden uzak durulması gerekir. Çalışanların, birikimlerinin kendi inanç ve değerlerine göre işletilmesini beklemeleri doğal haklarıdır. Bu bağlamda dinî duyarlılığa sahip çalışanlar, birikimlerinin meşru alanda değerlendirilmesini talep etmelidirler. İsteğe bağlı olsun veya olmasın bireysel emeklilik sistemine dâhil olanlara devletin yapmış olduğu katkı alınabilir. Şu hâlde bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sistemi, birikimlerin dinen helal olan alanlarda değerlendirilmesi durumunda caiz aksi hâlde caiz değildir.
bireysel emeklilik konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Parayı muhakkak oradan alın. Kullanmayın. Bir kuruma verin.
Selamünaleyküm. Bireysel emeklilik caiz olmaz. Sizi zorla yapmadıklarına göre böyle bir sürece girmeyin.
Bireysel katılım konusunda bizim kanaatimiz şu andaki uygulama hakkında açık bir helal olma değildir. Mevcut durumu net göremiyoruz. Öyle gören hocaefendilerin görüşüne de saygımız vardır.
Selamünaleyküm. Eşinizin durumu sizin sorumluluğunuzda değildir. Siz sadece izah edin, ikna etmeniz gerekmez.
Muhakkak paranızı alın, sakın orada bırakmayın. Kuruş bile olsa!
Devletin tanıdığı bir hak olarak emeklilik imkânı veriliyorsa bir sakıncası yoktur. Ama verdiğiniz paranın faizli bir işlem için kullanıldığı bir sisteme alet olmuş iseniz bunda sakınca vardır. Durumu tekrar tahkik edin ona göre karar verilsin. Allah'a emanet olun.