Fetva Meclisi
Soru
Teyzemin 114 gram altını vardı. Geçen yıl 81 gram altınını akrabasına borç vermişti. Bir buçuk yıl geçti hala alamadı. Ne zaman alacağı da belli değil. Eşinin de geliri çok düşük, kıt kanaat geçiniyor. Bu durumda zekat vermesi gerekir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Şunu netleştirmeniz gerekiyor: Siz, altınları eşinize borç olarak verdiniz de şimdi borcu geri mi ödüyor yoksa ev alımına katkıda bulundunuz da eşiniz şimdi katkınız kadar parayı size iade mi ediyor? Eğer ikinci şık ise yani siz, eve katkı olarak verdi iseniz bugüne kadar olan için zekat gerekmez. Aksi ise yani siz altınları eşinize borç olarak verdi iseniz geçen sürenin zekatının verilmesi gerekir. Bu da sizin zekatınız dır. Çünkü altınlar sizindir. Eşiniz 'ben vereyim' derse verebilir. Kurban için geçmişe yönelik bir sorun yoktur.
250 gram altın için 6,25 gram altın veya bedelini zekât olarak vermeniz gerekir. Ancak, borcunuz varsa o borcu düştükten sonra kalan kısım, 80 gramdan fazla ise zekât verirsiniz. Borcunuz olmadığı zamanlarda da bu kadar altın bulunduruyordunuz ise zekâta ait bölümü bir kenara kaydedin; durumunuz düzelince zekât olarak verirsiniz.
Altınların sizin olduğu tarihten itibaren bir yıl (355 gün) geçtikten sonra şu şekilde bir hesap yapacaksınız: Altınların gramını belirleyin. Eğer 81 gramdan az ise zekât gerekmeyecektir. Borçlarınızı ve o ayki faturalarınızı toplayın. Kaç para tuttu ise onu altınların değerinden düşün. Geriye kaç gram kaldı ise onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak vereceksiniz. Mesela kalan altın 500 gram ise bu oranın zekâtı 12,5 gram veya o kadar altının bedeli olur. Şu anda nakit verme durumunuz yoksa, borcunuzu hesaplayıp uygun zamanda verebilirsiniz. Yani bir tür zekât borçlusu olabilirsiniz. Allah'a emanet olun.
Geri gelme ihtimali olmayan bir borç verdi iseniz onu yok sayabilirsiniz. Bunun dışındaki alacakların zekâtını her yıl mal elinizde imiş gibi verirsiniz. Tahsil konusunda sıkıntı varsa, mal elinize geçinceye kadar zekâtı erteleyebilirsiniz. Elinize geçince de geçen yılları toplayıp verirsiniz. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm. Altınların gramı önemlidir. Gramın toplam 81 gram olması durumunda zekât söz konusu olur. Verdiğiniz fiyattan anlaşılan o gramı tuttuğudur. Borcunuzu o miktardan düşebilirsiniz. Aracınızın zekâtı gerekmez. Eşinizin kardeşine zekât verebilirsiniz. Anne babanıza asla zekât veremezsiniz. İnsan, bakmakla mükellef olduğu kimseye zekât veremez; siz anne babanızı bakmakla mükellefsiniz. Netice olarak size zekât düşmeyeceğini tahmin ederiz.
Selamünaleyküm. Elinizdeki altın 81 gramı buluncaya kadar -başka bir birikiminiz yoksa- zekât vermeniz gerekmez. 81 gramı bulduğu günü tespit edin. O günden bir yıl sonra (355 gün) elinizdeki altın kaç gram ise onun yüzde iki buçuğunu zekat olarak verirsiniz. O gün yapacağınız hesaplamada elinizdeki borçlar düştükten sonra 81 gramdan az gelirse zekât vermeniz gerekmez. Allah'a emanet olun.
altın konusundaki diğer fetvalar
Hanımızın mesuliyetlerinden siz mesul olmazsınız. Sadece tavsiye edin, öğüt verin. Gerisine müdahale etmeyin.
Sizin eşinize söz verdiğiniz 200 küsür gram altın ile o sözden sonra gelen hediyeleri karıştırmanız doğru değil. Hediye başka şey sizin borcunuz başka şeydir. Ancak eşiniz, 'bu hediyeler bana kalınca ben de bana olan borcunu sildim' derse siz borçtan kurtulmuş olursunuz.
Sadece altın rengi veren boya altın değildir. Ancak altın görüntüsü veren bir şeyi kullanmamayı tercih etmek doğru olandır.
Alacağınızla ilgili iade zamanı konusunda bir sıkıntınız varsa, ona ait kısmı erteleyebilirsiniz. Ne zaman ödenirse onu da verirsiniz.
Eşinizin altınları 80 gramdan fazla olduğu için zekât düşecek orandadır. Ancak altınları elde edişinin üzerinden yıl geçmesinden sonra hâla altınlar en az 80 gram oranda elinde bulunuyorsa zekât vermek gerekecek. Kurban ise şöyle: Kurban bayramı günlerinde aynı oranda altın elinde bulunuyorsa bir kurban kesmesi gerekecek. Size tavsiyemiz, altınları değer olarak yüksek gram olarak 80 gramdan aşağı gelecek duruma getirip saklayın. Çünkü altının gramı üzerinden zekât verilmektedir.