Fetva Meclisi

Tarafların hukukunu korumak için nikâhın tescili önemlidir. Bununla birlikte halk arasında dinî nikâh olarak bilinen bir merasimle de bazen evlilikler söz konusu olabilmektedir. Bu şekilde kurulan aile birliğinin herhangi bir sebeple sürdürülememesi hâlinde ayrılmak da gündeme gelebilmektedir. Böyle bir durumda en doğrusu tarafların ortak irâdeleriyle sonuca gitmeleridir. Bu bağlamda erkeğin, sırf kadına zarar vermek amacıyla kadını boşamamakta ısrar etmesi dinen doğru değildir. (el-Bakara, 2/231) Evliliğin sonlandırılması hususunda eşlerin ortak karar verememesi ve erkeğin boşamamakta ısrar etmesi hâlinde resmî nikâh bulunmadığı için mahkemeye de başvurulamayacağına göre, kadın ve erkeğin aileleri bu konuda bir sonuca varmak üzere birer hakem seçerler. (en-Nisâ, 4/35) Ailelerden biri hakem seçmeye yanaşmazsa sorumluluk sahibi yakınları âdil ve tarafsız bir hakem seçebilirler. Hakemlerin yetkisi konusunda âlimler farklı görüşler ortaya koymuşlardır. İmam Ebû Hanîfe ve İmam Şâfiî’ye göre hakemlerin görevi arabuluculuk olup tarafların irâdesi dışında bir çözüme gidemezler. (bk. Şâfiî, el-Ümm, 5/124-125; Cessâs, Ahkâmü’l-Kur’ân, 3/154; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 4/429) İmam Mâlik’in görüşüne göre ise hakemler duruma göre evliliğin devamına ya da sona erdirilmesine hükmedebilirler. (Cessâs, Ahkâmü’l-Kur’ân, 3/152; İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid, 3/117) Hukûk-ı Âile Kararnâmesi de bu içtihadı kanunlaştırmıştır. (HAK, md. 130) Buna göre söz konusu durumda erkek boşamaya yanaşmazsa kadının ayrılması hakemler aracılığıyla gerçekleşebilir.

Şartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiş bir nikâh ile erkek de kadın da nikâhın getirdiği haklara sahip olurlar. Kadın erkeğe kadınlığın gereklerini yapmıyorsa veya erkek kadına erkekliğin gereklerini yapmıyorsa her ikisinin de nikâhın iptali yoluna gitmeleri hakkı olur. Nikâh akdi esnasında özel bir şart görüşülmemiş ise buna rağmen erkek kadını himayesine almıyorsa, makul bir süreden sonra kadının hakkını araması normaldir. Bu hususta aile büyüğünü devreye koyarak sorunun çözümü ile alakalı süreci başlatabilir.

Evlilik ciddi bir müessesedir. Evlenmek isteyen kimselerin öncelikle resmî muamele yaptırmaları, sonra halk arasında “dinî nikâh” olarak bilinen merasimi yapmaları uygun olur. Bununla birlikte, evlenmek üzere nişanlanan kimselerin şartlarına uygun olarak yaptıkları nikâh akdi de dinen geçerlidir. Bu durumdaki bir kadın, nikâhlandığı kimsenin dinen eşi olduğundan, kocası kendisini boşamadıkça bir başka erkekle evlenemez. Daha sonra kız fiilen bir araya gelmekten vazgeçer; fakat erkek onu boşamazsa, dinen nikâh devam eder. Bu durumda yapılacak şey, bir şekilde erkeğin boşamasını sağlamak, bu yapılamadığı takdirde, hakemler aracılığıyla aralarını tefrik etmektir. Böyle bir durumda erkeğin, sırf kadına zarar vermek amacıyla kadını boşamamakta ısrar etmesi dinen doğru değildir. (el-Bakara, 2/231) Dolayısıyla söz konusu olayda öncelikle sözü dinlenir, ilim ve fazilet sahibi bir kişi, karı-koca arasını ıslaha çalışmalı; bu mümkün olmazsa boşamamakta direnen kocaya bu tutumunun hiçbir yarar sağlamadığını, böyle bir nikâha son vermesi gerektiğini, nikâhın karşı tarafa zarar vermek amacıyla kullanılamayacağını, bunun İslâm’ın ruhuna aykırı olduğunu anlatarak erkeğin boşamasını sağlamaya çalışmalıdır. Buna rağmen erkek boşamamakta ısrar ederse, kadın ve erkeğin aileleri bu konuda bir sonuca varmak üzere birer hakem seçerler. Ailelerden biri direnir, hakem seçmezse karşı taraf onun yerine âdil ve tarafsız bir hakem seçebilir. Seçilen hakemler öncelikle arabuluculuk yaparlar. Lüzum ve zaruret bulunduğunda kocanın rızası olmasa bile ayrılmalarına karar verebilirler. Böylece taraflar arasında nikâh bağı sona ermiş olur.

Konuştu iseniz iki taraf da ona uymak zorundadır. Eğer bir söz sarf etmedi iseniz yani nikâhta ayrıntı konuşmadı iseniz o takdirde de örfe göre hareket edersiniz. Örf de, iki kadın arasında adil davranmaktır. Eşiniz adil davranmıyorsa ondan adalet istemek hakkınızdır. Yapabileceğiniz şudur: Nikâh akdinizde kimler şahit idilerse onları veya ailenizden iki olgun kişiyi eşinizle beraber hakem yapın. Durumu anlatın. Fıkıh bilen birine sonuçları arz edin. Neticeye eşiniz razı olmuyorsa ayrılmayı teklif edebilirsiniz.

Allah sizi bu zor durumdan korusun ve çözüm yolları nasip etsin. Dini nikâh, İslam'a göre bir kadının ve erkeğin evlilik bağıdır. Bu bağlamda, dini nikâhla evlenmiş bir kadının eşinden ayrılması, İslam'ın talak hükümlerine göre gerçekleşir. Kadın, eşinden şiddet görüyorsa ve evliliğin devamı mümkün değilse kadının talak isteme hakkı vardır. Kadın, eşi tarafından boşanma sağlanamazsa bir din âlimine veya güvenilir bir yetkiliye başvurup evlilik bağının sona erdirilmesi yönünde destek almasını tavsiye ederim.

Selamünaleyküm. Nikâh üzerinde gel git olmaz. Dinen bitenin başka yolla devam etmesi söz konusu olamaz ama resmi evrak üzerinden de bitmedikçe evlilik yapılamaz. Evlilik ciddiye alınmalıdır.

Bu sözle nikâh arasında bir bağlantı yok, rahat edebilirsiniz. Fakat kendinizi rahatlatacak alternatifler üretmeye çalışın. Seyahate çıkın, semt değiştirin, arkadaş sayınızı çoğaltın. Evinizde değişiklikler yapın, odaların yerini değiştirin, badana boya yapın. Farklı camilerde cemaate çıkın. Çok dua edin. Programlı bir şekilde Kur'an okuyun. Şiir yazmaya çalışın. Piknik yapın. Kısaca kendinizin doktoru olun. Allah afiyetinizi iade eylesin.

Selamünaleyküm. Sizin anlattığınızı esas alarak cevap veriyorum: Böyle bir kadının boşanmasında dinen bir sakınca yoktur.

Erkeklik yap ve boşama. Zira eşin seni, erkeklik adına düşüklüğe çekmek istemiş. Seviyenizi yüksek tutun. Erkeklik gösterin, sabır gösterin, sebat gösterin ama tuzağa gelmeyin. O sözü o söylemedi, şeytan söyletti. Cevabınız şeytanın istediği gibi olursa sonuçta kimin mutlu olacağını bilmelisiniz. Çocuklarınıza acıdığınızdan değil erkek olduğunuzdan dolayı tuzağa düşmeyin. Sonunda kazanan siz olursunuz. Allah sabrınızı mübarek kılsın.

Selamünaleyküm.Şu anda nikahınız devam ediyor. En azından sözünüzü geri aldığınızı beyan edin, hayatınıza devam edin. Ona da size de evliliğin ağırlığıın idrak etmeye sebep olmasını dileyin bu hatanızın.

Selamünaleyküm. Önce doktorunuza, ilişki için uygun durumda olup olmadığınızı danışın. Uygun görürse, soğukluğun nedenini araştırın. Eşiniz size neden soğuk geliyor. Soğukluk nedeni olan tutumlarını tespit edin. Onunla o tutumlarını istişare edin. Düzeltmesini bekleyin. Ondan sonra da düzelmezse, görüşüne itimat ettiğiniz üç kişi ile bu durumu görüşün, fikirlerini alın. Bütün bunlara rağmen bir ilerleme olmazsa eşinize 'boşanma' kelimesini açın. Ama bu süre içinde doktor size izin verdiği sürece kendinizi eşinizden uzak tutmayın vebale girersiniz. Siz de yavrunuz da lanet altında kalırsınız. Geçici bir sıkıntı yaşıyorsunuzdur, sabırlı olun.

Selamünaleyküm. Beraberce mahkemeye müracaat etmeniz, onların mahkemede BOŞAMIYORUM şeklinde bir kayıt koymamaları, boşanmış olmanız için yeterlidir. İnşaallah bir sorun yoktur.