Fetva Meclisi

Buluntu bir şey, maddi bir değer taşıyorsa bulan kişi onu ilan etmek zorundadır. Bu ilan da buluntunun durumuna göre bir yıl kadar devam etmelidir. İlan da yaşanan çağdaki ilan anlayışına göre olacaktır. Bir yıl sonunda, fakir biri ise sahibi çıkmayan malı kendine alabilir. En doğrusu ise bulunan şeyleri ilgili makamlara teslim etmektir.

Selamünaleyküm. Bulunan bir şeyin ilan edilmesi ve bir yıl kadar saklanması şarttır. Ondan sonra sahibi bulunmazsa bulan fakir ise onu alabilir.

Başkalarının rızası olmadan mallarını ellerinden almak caiz olmadığı gibi kaybettikleri mal ya da eşyayı alıp sahiplenmek de caiz değildir. Bir kimse bir yerde bir miktar para veya eşya bulsa onu sahibine vermek üzere alabilir. Ancak kendine mal edinmek üzere alması başkasının malını gasp etmek hükmündedir. Bulunduğu yerde bırakıldığı takdirde telef olmasından korkulan bir şeyi sahibine vermek üzere almak vâcip; telef olmayacak şeyleri almak ise mubahtır. Bir kimse bulduğu bir şeyi alırken, onu sahibine teslim etmek üzere aldığına çevresindekileri şahit tutar. Bulunan eşyanın sahibi çıkar ve onun kendisine ait olduğunu ispat ederse eşyayı ona teslim eder. (Kâsânî, Bedâ’i, 6/200-201) Buluntu eşya, onu sahibine vermek üzere alanın yanında emanet durumundadır. Bir kusuru olmaksızın bu mal kaybolsa veya telef olsa, sahibi çıktığında bedelini ona ödemekle yükümlü olmaz. (İbn Nüceym, el-Bahr, 5/162, 163) Buluntu eşyayı elinde bulunduran kimse bunu malın değerine göre uygun görülen bir süre ilan eder ve bekler. Sahibi çıkmazsa o malı yoksul kimselere sahibi adına tasadduk eder; kendisi muhtaç ise ondan istifade edebilir. Ancak daha sonra sahibinin çıkması hâlinde bedelini öder. Sahibinin aramayacağı düşük değerli şeyler ise beklemeye gerek kalmaksızın ihtiyaç sahiplerine verilebilir; bulanın ihtiyacı varsa o da kullanabilir. (Serahsî, el-Mebsût, 11/2-3)

Bulduğunuz şeyi bir yıl ilan etmeniz gerekiyordu. Bunu yapmadığınız için onu kullanmak size helal olmazdı. Şu anda onun kıymeti kadar sadaka vermelisiniz.

Alenen teslim etmenizde bir sakınca görüyorsanız, alacaklının eline geçeceğini kesin bileceğiniz bir yolla da verebilirsiniz. Allah affetsin.

Selamünaleyküm. Siz, bayan olduğunuz için haccın size farz olması, beraberinizde götürmeniz gereken mahreminizle beraber masraflarınızı karşılayacak oranda mal varlığı ile gerçekleşir. Bu duruma göre hesap yapmalısınız.

Kesinlikle böyle bir alma doğru olmaz. Bulduğunu almak yoktur. Bilhassa site gibi yönetimi olan bir yerde yönetimin bilgisi ve izni olması gerekir. Siz bu duruma rıza göstermeyin, nezaketiniz dahilinde tepkiniz olsun buna.

Bu mushaf LUKATA (buluntu) hükmündedir. Bir yıl sonra bulanındır. O bir yıl içinde ilan etmesi gerekirdi ama bu durumda ilanın da bir anlamı yoktu zannederim.