Fetva Meclisi
Soru
Hocam, beyin tümöründen ameliyat oldum ve hipofiz bezim alındı. Artık hiçbir hormonum doğal olarak çalışmıyor. Bu yüzden düzenli kullanmam gereken hormon ilaçlarım var. Bu ilaçlardan biri burnumdan alınıyor ve böbrek üstü bezlerimin çalışması için hayati öneme sahip. Doktorum susuz kalmamam gerektiğini, aksi takdirde böbreklerimin zarar görebileceğini ve bu yüzden bu ilacı alarak oruç tutmamam gerektiğini söyledi. Ancak Diyanet’in fetvasında burun spreylerinin orucu bozmadığı belirtiliyor. Buna rağmen içim bir türlü rahat etmiyor. Bu durumda ne yapmam gerekir? Oruca niyetlenmeli miyim yoksa sağlığım gereği tutmamalı mıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Öncelikle geçmiş olsun, Rabbim sabır versin, şifa ihsan etsin. Böbrek ameliyatı sonrası oruç meselesi, sağlığın durumuna bağlıdır. Eğer doktorun oruç tutmanı sakıncalı bulmuyorsa, sağ böbreğin tek başına görev yapabiliyorsa ve oruç tutarken su kaybı, halsizlik, tansiyon gibi sorun yaşamıyorsan oruç tutabilirsin. Ancak oruç seni zorlar, sağlığını tehlikeye atar veya ilaçlarını düzenli alamazsan oruç tutmaman gerekir. Dinimizde sağlık önceliklidir. Allah kolaylık ister, zorlaştırmaz. Gerekirse bu senenin orucunu kaza edersin ya da fidye verirsin. Sağlığın tam olarak düzelinceye kadar kendini zorlamamak en iyisidir. Doktorunun tavsiyesi ve kendi hissettiklerin bu konuda en doğru yol göstericidir. Geçmiş olsun, dua ediyorum.
Allah şifalar versin. Doğru olanı yapıyorsunuz. Bu şekilde oruç tutabilir kendinizi iyi hissetmediğinizde bozabilirsiniz. Daha sonra o günü kaza edersiniz.
Allah şifalar versin, sıkıntılarınızı hafifletsin. İslam'da oruç tutmaya güç yetiremeyen kimseler için bazı ruhsatlar vardır. Hastalık nedeniyle oruç tutamayan kişi, hastalığının geçmesini bekler. Eğer iyileşme ihtimali varsa hastalık geçtiğinde tutamadığı günleri kaza eder. Ancak hastalığı kalıcı olup, oruç tutması sağlığını ciddi şekilde tehlikeye atıyorsa fidye vermesi gerekir. Doktorunuz oruç tutmamanız gerektiğini söylediyse ve hastalığınız kalıcı ise siz de Diyanet’in bu yıl açıkladığı fidye bedeli üzerinden verebilirsiniz. Sorunuzda yer aldığı üzere fidyeyi, kronik hastalar (örneğin, KOAH, şeker hastalığı, kalp rahatsızlığı gibi sürekli ilaç kullanmayı gerektiren hastalıklar), yaşlılık nedeniyle oruç tutamayanlar ve oruç tuttuğunda sağlığı tehlikeye girenler verirler. Eğer fidye vermeye gücünüz yetmiyorsa Allah sizi sorumlu tutmaz. Çünkü fidye, verebilecek durumda olanlar içindir. Bunun yerine dua edin ve istiğfar edin. Allah size kolaylık versin, şifanızı artırsın.
Allah şifalar versin. Fidye vermek için iyileşme ümidi olmamak gerekir. Doktor bu konuda size bundan sonra oruç tutamayacağınıza dair kesin bir tanı koyduysa fidye verebilirsiniz. Aksi takdirde fidye verseniz de iyileştiğinizde oruçlarınızı tutmak zorundasınız.
Uzman doktor orucu sakıncalı buluyorsa böbrek hastası oruç tutmayabilir. Oruçlu olduğu bir gün içinde diyalize girerse orucu bozulur. O günü kaza etmesi gerekir. Bu durumda orucu bozan kanın temizlenip gıda takviyesi ile tekrar kendisine verilmiş olmasıdır. Tutamadığı oruçları iyileşip tutma ihtimali kalmadı ise her gün için bir fidye verir. Fidye verecek imkânı yoksa yapacağı bir şey yoktur.
Bize orucu emreden Rabbimiz, orucu sıhhatli bulunma şartımıza göre emretmiştir. Sıhhati elvermeyen mü'min, orucunu kazaya bırakabilir. Elvermeme durumu ise mü'min bir doktorun raporu ile belirlenebilir. Sizin tecrübeniz de bunun için yeterli belge olabilir. Şuurunu kaybedecek düzeyde bir baş ağrısı, günlerce uykusuz kalma gibi nedenler de oruç tutmama veya tutarken bozma gerekçesi olabilir. Bu durumlarda sizin imanınız ve Allah korkunuz temel ölçüdür.