Fetva Meclisi
Soru
Uyumanın hangisi abdesti bozar, koltukta oturarak bir iki saat uyumak bozar mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Uykunun abdesti bozmasındaki ölçü, yere sağlam bir surette oturup oturmamaktır. Buna göre yan yatarak ve namaz dışında secdedeymiş gibi durarak uyumak abdesti bozar. Ancak uyku ile uyanıklık arasındaki hâlde veya yere sağlam bir surette oturmuş ve mafsalları gevşememiş bir hâldeyken uyumak abdesti bozmaz. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/10) Bu bakımdan mesela ulaşım araçlarında oturarak seyahat eden yolcuların, dik otururken koltukta uyumaları durumunda abdestleri bozulmaz.
Abdesti uyku nedeniyle bozan şey gaz kaçması veya kaçmış olma riskidir. Yatma, uzanma, yaslanma ve benzeri hareketlerin bozulma açısından bir etkisi yoktur.
Uykunun abdesti bozmasındaki ölçü, yere sağlam bir surette oturup oturmamaktır. Buna göre yatarak veya sağlam bir şekilde makadını yere koymadan bir şeye dayanarak uyumak abdesti bozar. Ancak kişi, uyku ile uyanıklık arasında olursa veya makadını sağlam bir şekilde yere koyarak uyursa abdesti bozulmaz. (el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/12; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/141-143) Dolayısıyla bu durumdaki kişi tavaf yapabilir.
Bu husustaki temel ölçü şudur: Makattan gaz çıkmasını önleyecek oturuş bozmaz, gerisi bozar. İhtilaftan kurtulmak için kendinden geçecek kadar uyuyan abdest almalıdır.
Selamünaleyküm. Dudaklardan (deri altından çıkarak gelen sıvı) çıkan şey abdesti bozar. Eğer iki namaz arası denebilecek kadar uzun süre geliyorsa bu sıvı özür sahibi sayılırsanız. Her namaz vaktinin başında abdest almanız yeterli olur.
Selamünaleyküm. Gusül esnasında gaz çıkması durumunda gusle hiçbir zararı olmaz. Sadece abdest alıp namaz kılabilirsiniz yani abdeste zararı olur. Eğer mezi, iki üç kere gibi az gelecek olursa her seferinde abdest almanız gerekir. İki namaz vakti arasında beş on kere gelecek kadar çok gelirse özür sahibi olursunuz. Her namaz için bir abdest almanız yeterli olur.
abdest bozulması konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Sigaranın günah olması başka şeydir, abdesti bozması başka şeydir. Sigaranın abdesti bozduğunu söyleyemeyiz.
Selamünaleyküm. Bir kere muhakkak bir doktora görünün. Doktor tedavisinden sonra ise şuna dikkat edin: Sizinki, özür sayılmaz. Vesveseye daha yakınsınız. Mestinizi musluğun altına neden tutuyorsunuz? Bu bir abartmadır. Musluğun altına ne koyarsanız su çekebilir sonunda. Doktoru asla ertelemeyin. Geçmiş olsun.
Evet, ön ve arkadan çıkan her şey Şafii mezhebinde de abdesti bozmaktadır.