Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Sorum alışverişle ilgili: Parasını haram olup olmadığını bilmediğimiz kişilerle alışveriş yapmak helal midir? Pazara gidiyoruz mesela elindeki mal haram mı helal mi bilmiyoruz bu durumda yaptığımız alışveriş geçerli midir? Bir de içinde ne olduğunu bilmediğimiz yiyecekler mesela bisküvi içinde alkol veya necis bir madde olup olmadığını bilmiyoruz veya diyelim ki sıvıyağ necis mi değil mi bilmiyoruz bu şekilde bunları alıp yememiz helal midir? Sormamız mı gerekir?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Yaptığımız alışverişte, alışveriş tarzımızın ve söz konusu metaın helal olması bizim için önceliklidir. Taraflardan birinin mesela para kaynağını araştırmamız gerekmez.
Selamünaleyküm. Bu yaptığınız alışverişi haram yapmaz ama doğru olmayan bir uygulamadır.
Selamünaleyküm. Asıl olan helal olmaktır. Haram olma durumu sonradan gelir. O da ancak belge ile olabilir. Helallik belgesi bulundurmak değil bir şeyin haram olduğuna dair belgenin olması doğru olandır. Gözümüzle gördüğümüz bir haram durum varsa mesela üzerinde domuz mamulü olduğu yazıyorsa belgeye gerek yoktur, o haramdır. Bunun dışında haram olmayı gerektirecek belge bulmamız şarttır. Evet, tereddüt ederiz, şüpheli deriz ve uzak dururuz ama haram diyemeyiz.
Selamünaleyküm. Haram para hiçbir şekilde elinde bulunana helal olmaz. Bir başkası için ise helal olabilir. Haramlığı sizde kalır, saat onun olur.
Selamünaleyküm. Bir ticaret yapma var. Bir de helal olmayan şeyi ticaret yapma var. Size yapılan bir ikram helal bir şeyse onu yersiniz. Onu helal olmayan bir yolla satın almış ise size ikram eden bu onun yöntem sorunudur. Siz yiyebilirsiniz.
Aleykümselam. Sizin, ağırlıklı bir kanaat kullanmışsınız ama gördüğünüz gibi bir şeye helal veya haram demek öyle kolay olmuyor. Allah Teâlâ ayağımızı kaymaktan muhafaza buyursun. Sürekli istiğfar edelim. Endişe edilecek bir durum yoktur
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bulunduğunuz mahalle içinde alkolsüz bir yer varsa oraya gitmek zorundasınız. Yan bir şehirde varsa ve vasıta gibi imkânınız da varsa oraya gitmeniz gerekir. Bunun dışında zaruri ihtiyaçlarınızı oralardan gidermenizde sakınca yoktur. Oturup yemek yemede ise bu ölçüyü biraz daha daraltmanız gerekmektedir. Örnek olarak şunu söyleyebiliriz: İki arkadaş, bir sandviç yemek için öyle bir yere giremezsiniz ama kan şekeriniz düşecek kadar açsınız ve şehirde işinizi bitirmeniz gerekiyor yani evinize dönemeyeceksiniz. Bu durumda bir yerde oturup haram olmayan şeylerden yiyip kalkmanız caiz olur. Prensip olarak, bir yiyecekte dört şey yoksa onu yemeniz caizdir. A- Bedeninize zarar verme, genel olarak herkes için ya da özellikle sizin için zararlı olan şeyi yemeyeceksiniz. B- Pis şey yemeyeceksiniz. C- Domuz ve domuz katkısı bulunan hiçbir şey yemeyeceksiniz. D- Alkol ve alkol karışımı bir şey yemeyeceksiniz. Bu kuralları, kullanacağınız yiyeceğin muhtevasından da çözebilirsiniz, genel bilginizle de çözebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Kredi kartından ne kastettiğiniz önemlidir. Normal helal bir kurumdan alınmış kartla alışveriş sakıncalı değildir.
Selamünaleyküm. Verilen bilgi, müşteri için yeterli oluyorsa ve iadede sıkıntı yoksa alışveriş olarak da sıkıntı olmaz.
Selamünaleyküm. Böyle bir bilginin âyet, hadisle karşılığı yoktur. İlgilenmeyebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Elbiselerinizi atmanız gerekmez. Günün geçirmeden de kartınızı kullanabilirsiniz.
Selamünaleyküm.Sadece Cuma namazı saatinde alış veriş caiz değildir. Bu hüküm de kendisine Cuma namazı farz olanlar içindir. En üstünü de herkesin bu edebe uymasıdır.