Fetva Meclisi
Soru
İlaçların bir bölümünde uyuşturucu kökenli ham madde bulunuyor. O şekliyle veya direk uyuşturucu olarak bir nesnenin ilaç olarak kullanılması mümkün müdür?
Cevap
Benzer fetvalar
Hasta için başka bir ilaç alternatifi yoksa, Uzman doktor bunu tavsiye etti ise, Daha büyük bir zarara neden olmuyorsa tavsiye edilen kadarı ile kullanılabilir.
İlaç zaruret durumudur. İlaçtaki bazı sakıncalı nesneler zaruret nedeniyle caiz olabilir. Sizin yapmanız gereken ilacın muhtevası hakkında hastaya bilgi vermek ve varsa alternatifini tavsiye etmektir.
Bir ilaçtaki haram nesneye rağmen o ilacın kullanılabilmesi için zaruret olması gerekir. Söz konusu zaruretin temel kuralları şunlardır: 1. Bir karışımdan söz ediyorsak o karışımdaki necis madde ilaca karıştırıldıktan sonra yeni bir isim alacak kimyasal dönüşüm görmüş olmalıdır. Bu da o maddenin onu haram yapan özelliğinin kaybolması demektir. 2. Bu ilacın kullanılmasında fayda olacağına dair güvenle testler yapılmış olmalıdır. 3. İlaç için alternatifsizlik durumu olmalıdır. 4. İlacı uzman ve güvenli bir doktor tavsiye etmelidir. Bu doktorun Müslüman olması güven arttırıcıdır. 5. İlaç ancak gereklilik sınırları kadar kullanılmalıdır. Zorunlu durumdan ötürü verilen ruhsatın sınırları aşılmamalıdır.
Bir hastalığın tedavisi için helal olan başka maddelerden elde edilmiş bir ilaç henüz üretilmemiş ya da üretilen bu ilaca ulaşma imkânı yok ise haram olan bir maddenin veya bundan üretilen bir ilacın, meslekî ehliyet ve dürüstlüğüne güvenilen uzman bir doktor tarafından tavsiye edilmesi hâlinde, kullanılmasında dinen bir sakınca yoktur. Çünkü “Zaruretler yasakları mubah kılar.” (Mecelle, md. 21) Zaruret ortadan kalkar ve başka helal maddelerden yapılan ilaçlar bulunursa, o zaman helal olanları kullanmak gerekir. Çünkü “Zaruretler kendi miktarlarınca takdir olunur.” (Mecelle, md. 22)
Aleykümselam. Esasen haram olan şeyler, alternatifi oluşturulamayacak şekilde kullanılması sağlık açısından gerekli oluyorsa kullanılabilir. Alkol ve benzeri yasaklar buna dahildir. Bunu fıkıhta zaruretler bölümünde bulabiliriz.
Herhangi haram bir nesne prensip olarak tedavide de olsa kullanılamaz. Kural böyledir. Alternatifi bulanmayan durumlarda ise bilimsel kurallar çerçevesinde yani tıbbın laboratuvar bilgileri eşliğinde ve kontrolünde kullanılması caiz olur. Alternatifi bulunduğunda ise tekrar kullanımı yasak olmuş olur. Allah Teâlâ muhtaç etmesin. Âmin.