Fetva Meclisi
Soru
Hocam, bir arkadaşım yerel bir mağazanın imha edilecek ürünlerinin kargoculuğunu yapıyor. Ürünleri imhaya götürürken de içinden ihtiyacı olanı ya da hoşuna giden bir kaç parça eşyayı alıyor. Bana da birkaç parça eşya hediye etti ama ben haram mı, helal mi, caiz mi, değil mi bu işin boyutunu bilmediğim için kullanmaktan çekindim. Bunun hükmü nedir hocam?
Cevap
Benzer fetvalar
“Artığı helaldir” ifadesi bu şekliyle doğru değildir. Fabrika sahibi çöpü bile yasaklıyor olabilir. Bu da onun hakkıdır. Fabrika içindeki çöplere dokunamazsınız. O çöp, dışarı belediye çöplüğüne intikal ettikten sonra ise alınmasının sakıncası olmaz.
Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.
Bizzat Peygamber aleyhisselam efendimiz, bir insanın özel eşyasını ondan izinsiz olarak kullanmayı yasaklamıştır. Bu ifade hadislerde “helal olmaz” şeklinde geçmektedir. Ve bu eşyanın küçük ya da büyük olması bu kuralı değiştirmez. Birisinin telefonunu da izinsiz kullanamayız kürdanını da. Eğer iki kişi arasında özel bir alaka ve bu kullanmaya genel izin nitelikli bir müsamaha varsa bu istisna olabilir. Aksi takdirde genel kural, başkasının eşyasını kullanmanın haram olduğu şeklindedir.
İş sahibinin işi helal bir iş ise onun işletme hatalarından ötürü işçisi sorumlu olmaz. İkaz edebileceği yönler olursa onu ikaz eder. Kendisi işini hakkıyla yapar, kazandığı helal olur.
Siz, bir kupon satın almadan sadece katılıma teşvik maksatlı olarak yapılmış bir çekilişten kazandığınız şey size haram değildir.
Eğer size vakfın yetkili kimsesi kullanmanızı söyledi ise sizin açınızdan bir vebal olmaz biiznillah.