Fetva Meclisi

Kadın, kadınlığını aksatmadığı ve haramlardan bir haramı mesela erkeklerle bir arada bulunmayı irtikâp etmedikçe çalışabilir; hiçbir sakıncası yoktur. Allah kolaylık versin.

Selamünaleyküm. Kadının çalışması eşinin iznine bağlıdır. Eşi izin veriyorsa, kazandığı tamamen kendine aittir. Kimsenin onun kazancında hakkı ve sözü yoktur.

Sizin sunumunuzda haram olmasını gerektirecek bir durum yok. Ancak söz konusu toplantıda erkeklerin bayanlarla oturma kurallarına dikkat edilmesi gerekiyor. Yani sokak kıyafeti ile orada bulunabilirsiniz. Sadece siz, doğum yapıp anne olmayı neden ertelediğinizi açıklamamışsınız. O da sizi üzmesi gereken bir durumdur.

Ailede geçim ve çalışma konusunu şöyle özetleyebiliriz: Nikâh kıyıldıktan sonra evin geçimi erkeğin üzerinedir. Kadın evi içeriden idare eder, erkek de dışarıdan gereken desteği sağlar. Genel kural böyledir. Müslüman bir kadın, evi geçindirmek için çalışmaya ve para bulmaya zorlanamaz. Kadının çalışıp para kazanmak istemesi durumunda, bu isteğini nikâhtan önce belirtmiş ve erkek de kabul etmiş ise kadın çalışabilir, erkek de buna mani olamaz. Eğer kadının çalışma ortamı haram bir ortam ise veya çalışması ile evde “kadın yok” gibi bir ortam oluşuyorsa erkek bu çalışmaya itiraz edebilir. Burada da ne kadar “kadın yok” denecek durum oluştuğunu örf belirler. Bu örfe de bir aile büyükleri heyeti karar verebilir. Kadının çalıştığından kazandığı parada erkeğin hakkı yoktur. Kadın çalıştığından eve aktarmak zorunda değildir. Kâğıt üzerinde kural böyledir ama bir aile içindeki güzel geçim uğruna elbette kadın evin bütçesine katkı sağlar, sağlarsa bunu mutluluk olarak kendisinde hisseder. Bu ayrı bir konudur. Kadının parası kadınındır. Zekâtını verir, kurbanını keser, özel harcama yapar, infak eder… Hürdür bu konuda. Kadının katkısı ile yapılan gayrimenkul veya benzeri yatırımlarda kadın, katkısı kadar ortak kabul edilir. Bu katılma oranı da önceden belirlenmeli, tapu ve benzeri belgeler ona göre düzenlenmelidir. İlk baştaki iltifatlara itimat edilmemelidir. Aile içinde bu tür tartışmalar, yarınki çatlakları gösteriyor olabilir. Ailenizi bu sıkıntıdan uzak tutmanızı tavsiye ederiz size.

Hiç kimse “Müslüman kadın çalışamaz” diye bir hüküm veremez. Allah’ın dininde böyle bir yasak yoktur. Bugüne kadarki dini ve fıkhî birikimimizde de böyle bir kayıt yoktur. Kadının çalışması ile kadının çalışmasının sonuçları karıştırılmaktadır. Çalışmak bakımından kadın ve erkeğin hükmü aynıdır. Yalnız kadın çalışırken: Anneliği ve eş olma yönü zarar görecekse, böyle bir zarara katlanmak için acil ve zorunlu bir durum da yoksa bu çalışmayı gereksiz hatta sakıncalı buluruz. Zira kadının çocuğunu ihmal etmesinin gelecek nesiller açısından risk barındırdığı ortadadır. Çalışan kadının eşine karşı zayıf düşmesinin beraberinde getirdiği başta ahlâk olmak üzere pek çok risk de buna ilave edilebilir. Kadının çalışması durumunda erkeklerle karma bir ortamda bulunmasının getireceği ve dinimizin haram sınırları içinde tuttuğu sakıncalar vardır. Göz kirliliği ve temas sakıncası da dinin haramları ile ilgili bir konudur. Bir başka sakınca da yabancı erkek ve kadının halvet dediğimiz yalnız kalma pozisyonu ile karşılaşmalarıdır. Bunların bir dini boyutu bir de günümüzde yoğunlaşana yıkılmış aileler, bitmez ithamlar ve şüpheler ortamının oluşmasıdır. Bunun dışında kadının çalışması, ticaret yapması esasında yasak değildir.

Kimsenin dini üzere yaşayıp gitme garantisi yoktur. Gece ve gündüzün birbirini kovaladığı gibi bir macera içinde kendimizi ölünceye kadar sürecek bir mücadele içinde tutmalıyız. Yılmak ve yıkılmak yoktur. İmtihandır bu, biiznillah kazanıncaya kadar sürdüreceğiz o mücadeleyi. Asıl olan Müslüman kadının evinde kalıp çalışmamasıdır. Kadın, evinin kraliçesi gibi olmalıdır. Asıl olan budur. Kadın, ağır hayat şartları gibi bir nedenle çalışabilir. Bu haram değildir. “Kadın çalışmaz, haramdır” diye bir kural yoktur. Kadın, kendisini yabancıların suyunda kaybetmez diye bir kural vardır. Herkes çalıştığı için çalışmak olmaz. Kadınlığın ve anneliğin zarar görmeyeceği bir işte çalışılabilir. Bir önemli husus da iş nedeniyle haramla temas sorunudur. Kadın erkek karma ortamlar, erkeklerin tacizi ile karşılaşma gibi durumlar söz konusu ise çalışma için de yasak devreye girmiş demektir. Böyle bakıp değerlendirebilirsiniz.

Bir bayan evli ise; - Eşi izin vermesi halinde, - Çalışması ile kadınlığının aksamaması şartı ile ve - İşin harama sebep olacak bir iş veya ortamdan oluşmaması durumunda çalışabilir. Kazandığını da eşine vermesi, harcarken ondan izin alması gerekmez.

Mü’min kadının projeleri, emelleri eşlik ve annelik üzerine olmalıdır. Geçinmek ve geçindirmek erkeğin görevidir. Siz neden, erkeğin sorumluluklarını üzerinizde hissediyorsunuz ki? Hem hiç evlenmeyi hesap etmeyişinizi de anlamadım. Doktorluk, hemşirelik gibi gerekli ve zorunlu bir alan dışında kadının çalışması tabiatın seyrine bile aykırıdır. Acilen düşünce tarzınızı değiştirin. Hiçbir imtihana girmeyin. Zaten hayat imtihanındasınız, o size yeter. İyi bir annelik, iyi bir eşlik için hesaplar yapın. İyi bir anne olmadıktan sonra, çocuklarınız kreşte kalacak olduktan sonra hangi para sizi mutlu edecek, hangi huzur kalbinizi mutmain kılacak? İyi düşünün. Allah yardımcınız olsun.

Dünyanın en iyi hanımı, evinde kraliçe gibi oturan hanımdır. Çalışmanın iyisi değil en zararsızı olabilir. Doktorluk gibi direkt insana hizmet olan ve hanımlar için aciliyet kesbeden bir alan dışında hanımların çalışması makul değildir. Kapitalizmin içimize yerleştirdiği 'kadını, kadınlık dışında bir yerde kullanma' illetinden ne zaman kurtulursanız o zaman en iyi durumda olursunuz. Kendinizi Rabbinize giden yola sokmanız tebrike şayan bir durum. Allah mübarek etsin, azminizi ve heyecanınızı artırsın. İlk fırsatta evinize ve onurunuza dönme kararlılığı içinde olun. Allah'a dua edin, size bunu kolay ve çabuk kılsın. Umarım kısa zamanda evinize ve doğallığınıza dönersiniz. Dualar ediyorum.

Siz erkek olarak evlenmeyi düşünmüyor musunuz? Nasıl bir evlilik yapacaksınız, hiç sorup soruşturmayacak, eş adayının düşüncelerini öğrenmeyecek misiniz? Sizin anlayışınızdan uzak biri ile neden evlenesiniz ki?

Bizim fıkıh idrakimize göre, bir kadın evlenene kadar babasının, evlendikten sonra da kocasının emrindedir. Bilhassa evin dışında çalışma gibi bir husus kesinlikle eşin rızası ile olabilir. Eğer nikâh akdi esnasında böyle bir şart koşulmadı ise çalışması caiz olmaz.