Fetva Meclisi
Soru
Hocam kadının çalışmasının hükmü nedir, ya da hangi hallerde çalışabilir?
Cevap
Benzer fetvalar
Hiç kimse “Müslüman kadın çalışamaz” diye bir hüküm veremez. Allah’ın dininde böyle bir yasak yoktur. Bugüne kadarki dini ve fıkhî birikimimizde de böyle bir kayıt yoktur. Kadının çalışması ile kadının çalışmasının sonuçları karıştırılmaktadır. Çalışmak bakımından kadın ve erkeğin hükmü aynıdır. Yalnız kadın çalışırken: Anneliği ve eş olma yönü zarar görecekse, böyle bir zarara katlanmak için acil ve zorunlu bir durum da yoksa bu çalışmayı gereksiz hatta sakıncalı buluruz. Zira kadının çocuğunu ihmal etmesinin gelecek nesiller açısından risk barındırdığı ortadadır. Çalışan kadının eşine karşı zayıf düşmesinin beraberinde getirdiği başta ahlâk olmak üzere pek çok risk de buna ilave edilebilir. Kadının çalışması durumunda erkeklerle karma bir ortamda bulunmasının getireceği ve dinimizin haram sınırları içinde tuttuğu sakıncalar vardır. Göz kirliliği ve temas sakıncası da dinin haramları ile ilgili bir konudur. Bir başka sakınca da yabancı erkek ve kadının halvet dediğimiz yalnız kalma pozisyonu ile karşılaşmalarıdır. Bunların bir dini boyutu bir de günümüzde yoğunlaşana yıkılmış aileler, bitmez ithamlar ve şüpheler ortamının oluşmasıdır. Bunun dışında kadının çalışması, ticaret yapması esasında yasak değildir.
Kimsenin dini üzere yaşayıp gitme garantisi yoktur. Gece ve gündüzün birbirini kovaladığı gibi bir macera içinde kendimizi ölünceye kadar sürecek bir mücadele içinde tutmalıyız. Yılmak ve yıkılmak yoktur. İmtihandır bu, biiznillah kazanıncaya kadar sürdüreceğiz o mücadeleyi. Asıl olan Müslüman kadının evinde kalıp çalışmamasıdır. Kadın, evinin kraliçesi gibi olmalıdır. Asıl olan budur. Kadın, ağır hayat şartları gibi bir nedenle çalışabilir. Bu haram değildir. “Kadın çalışmaz, haramdır” diye bir kural yoktur. Kadın, kendisini yabancıların suyunda kaybetmez diye bir kural vardır. Herkes çalıştığı için çalışmak olmaz. Kadınlığın ve anneliğin zarar görmeyeceği bir işte çalışılabilir. Bir önemli husus da iş nedeniyle haramla temas sorunudur. Kadın erkek karma ortamlar, erkeklerin tacizi ile karşılaşma gibi durumlar söz konusu ise çalışma için de yasak devreye girmiş demektir. Böyle bakıp değerlendirebilirsiniz.
Müslüman kadının çalışması haram değildir. Haram olan kadının kadınlık görevlerini aksatması ve haram ortamlarda çalışmasıdır. Haram ortamdan kastımız ise erkeklerle bir arada çalışması veya haram olan bir işi icra etmesidir. Kadınlık görevini aksatması ise doğumunu geciktirmesi, doğurmayan bir kadın olması ya da eşinin kadına olan ihtiyacını ağırlaştırmasıdır. Yoksa kadın eşi izin verdiği sürece çalışabilir. Allah'a emanet olunuz.
Kadın, Avrupa'da veya Türkiye'de farklı mı? Kadın her yerde kadındır. Kadına dair Allah'ın hükmü de her yer için geçerlidir. Kadının çalışması tabiiliğine terstir. Allah kadını, kadınlık için yaratmıştır. Kadın, evinden açıldıkça doğal olmayan ortamlara açılmış olur. Tıp gibi zorunlu alanlar dışında kadınların çalışması maddeci anlayışın, Avrupa'nın bize dayattığı ve hayatımızı karıştıran sıkıntılardan biridir. Kadın çalışmaz, sadece kadın olur. Evinde annelik ve eşlik izzeti ile yaşar. Allah'a emanet olun.
Bir partide, şurada burada diye küçük ölçülere takılmadan ana kuralları bilmemiz daha basiretli sonuçlara götürebilir bizi. Bir bayan: a- Erkeklerle karma olacağı bir ortamda bulunamaz. b- Bedeninin teşhiri şeklinde sonuçlanabilecek bir ortamda bulunamaz. c- Sesinin fitneye neden olacağı bir ortamda, işte bulunamaz. d- Eşinin rızası dışında bir işi yapamaz. e- Anneliğini ve kadınlığını aksatacak bir işi yapamaz. Bunların dışında kadınla erkeğin çalışmasında, cihadında bir fark yoktur.
“Kadınlar okumasın, çalışmasın” denemez, böyle diyen de yoktur. “Kadın kadınlığını, anneliğini verip bir iş yapmasın.” denir. Bu denklemi kurabilen yani kadınlığını ve anneliğini yıpratmayan bir kadın okuyabilir, çalışabilir, her şeyi yapabilir. Sadece devlet başkanı olmasını uygun bulmayan hadisler vardır. Onun dışında bir yasak yoktur.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Bayanın eşine karşı güzel görünmek için bilhassa eşinin istediği şeyleri yapması bir harama neden olmuyorsa yapması müstahap işlerdir. Hatta yapması özellikle istenen şeylerdir de denebilir. Harama neden olmak ise şöyle açıklanabilir. Mesela yapılacak işte alkol kullanma veya bir erkeğe saçını gösterme gibi haram işler bulunursa onları yapmak doğru olmaz. Allah'a emanet olunuz.
Görgüsüzlük, günah, şirke girmek şeklinde uzayabilecek bir hatadan söz ediyorsunuz. Kesinlikle uzak durun. Allah'a emanet olun.
Mücahit isminde bir sakınca bulunduğunu ilk defa duyuyorum. Ama siz günahla mevcut yasal durumu söz ediyorsanız elbette cihat da mücahit de tehlikeli kelimelerdir. Allah'a emanet olunuz.
Mer'i yasalara göre ya da çalıştırdığınız işçilerle yapacağınız özel protokole bağlı kalmak zorundasınız. Allah'a emanet olunuz.
Sadece Fatiha suresini okuması yeterli, gerisini de hatırlayabildiği kadar okur. Unuttuğu için de Allah Rahimdir. Allah'a emanet olun.
Mü'min imzaladığı protokole sadıktır. Bu protokolün Müslüman veya kâfirle yapılmış olması durumu değiştirmez. Sizin telefonla oynamış olmanızı servise açıklayın, kabul etmezlerse yapacak bir şeyiniz yoktur; onların dediği olacaktır. Mü'min elbette ince düşünür. Ama vesveseye varacak şekilde düşünmez. Allah'a emanet olun.