Fetva Meclisi
Soru
Arkadaşlar ile arsa almak için para topladık. Bu parayı arsa alınana kadar evde durmaktansa finans bankasında durmayı uygun gördük. Finans Bankasında bizim hesabımız olduğundan parayı ortakların onayıyla cari hesabımıza yatırdık. Bir kaç hafta sonra abim finans bankasına uğradığında görevlinin “parayı kâr zarar hesabına yatıralım” denildiğinde, abim para bizim zannederek kabul etmiş. 1-2 ay sonra yatırılan para miktarı kadar hesabımızdan para çekilerek arsa alındı. Zekâtımızı vermek için banka hesabımızı incelediğimizde emanet için yatırılan paranın kâr ettiğini öğrendik. Biz ne olursa olsun bu kâr elden parayı elde tutmak istemiyoruz. Biz dinen uygunsa bu kâr eden parayı ortaklar yönünden bazı çekincelerimiz sebebiyle ortaklar yerine Kur’an kursuna veya bir hayır kurumuna vermek istiyoruz. 1- Bu kar eden parayı arsa için toplanan kişilere illaki olmazsa olmaz olarak geri vermek zorunda mıyız? 2- Bazı sebeplerden çekindiğimizden dolayı parayı cami veya hayır kurumuna verebilir miyiz?
Cevap
Benzer fetvalar
Finans kurumlarının fıkıh açısından 'helal' sınıfında olmasını engelleyen uygulamalar ortadadır. Bu nedenle 'orayı kullanın' diyemiyoruz. Ama diğer bankalarla tamamen aynı saymamız da zordur. Onun için zaruri işlerimizi orada halleder, zaruret olmadıkça orada para tutmayız demek en orta yol durumundadır. Takva olan oralardan soframıza bir şey koymamaktır. Ama paranızın aslı sizindir, onu kullanın. Oradan geleni de bir yere verebilirsiniz.
Selamünaleyküm. 'Şuraya harcarım' bir niyetle bekletilen para zekâtı gereken bir paradır.Faizsiz olduğuna güvendiğiniz bir kuruma yatırırsanız onun getirisini hayra vermeniz şart değildir. Haram olmadığına inanarak verdiğiniz kurum ise eğer o kurum getirisi size de helaldir. Helal olduğuna inanmıyorsanız hiçbir şekilde oraya para yatıramazsınız. Allah'a emanet olun, sevgimiz Rabbimizin rızasını kazanmaya sebep olur diye dua edelim.
Kiralama işiniz para üzerinden ise mesela yıllığına şu kadara ise o para sizin zekât bütçenizle ilgili rakamlara dâhil olur. Yıllık zekât verirken o kazancın da zekâtını verirsiniz. Mahsul üzerinden bir kiralama yaptı iseniz mesela mahsulün yarısına kiraladı iseniz bu takdirde de eğer bir sulama gibi bir tarımsal emek vermeden mahsul alıyorsanız 1/10 oranında, tarımsal emek veriliyorsa 1/20 oranında zekât verirsiniz. Mahsulden de verebilirsiniz piyasa fiyatından hesap ederek de verebilirsiniz. Nisap miktarını dolduruyorsa yıllık kiralama bedeliniz zekâtı verilmeli idi. Gecikmiş yılları daha sonra toptan da verebilirsiniz. Bir kenara veremediğiniz zekâtları not edin, elinize geçince hepsini verirsiniz. Faizli bir işe destek olmak ona ortak olmaktır. Muhakkak istiğfar etmelisiniz. Destek olmanız caiz olmayan bir işti.
Selamünaleyküm. Zekât için şu ölçülere dikkat edebilirsiniz: - Kendinize bir zekât günü belirleyin. Mesela bu gün, on Ramazan olabilir. Her sene o günü zekât için aşağıdaki hesabı yapma günü olarak belirleyin. - O hesap gününüzde elinizde seksen bir gram altın veya onun değerinde bir mal varsa siz zekât mükellefisiniz. Daha az ise o sana mükellef değilsiniz. - Elinizde nakit, çek-senet, alacaklar, satılık mal (maliyetleri üzerinden hesaplanacak) ne kadarsa onları toplayın. Bu toplam sizin sermayeniz olacak. - Alacaklardan geri dönmesi zayıf alacakları erteleyebilirsiniz. (Onların payını geri döndüklerinde yaparsınız.) - Varsa borçlarınızı, tahakkuk etmiş faturalarınızı toplayın; elinizdekilerin toplamından düşün. - Geriye kalan mal sizin zekat için muhatap olduğunuz maldır. Onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak verirsiniz. - Zekât verirken kişiye veriyorsanız zekât açıklaması yapmanız gerekmez. Kuruma veriyorsanız, zekât açıklaması yapıp onları vebalden kurtarmanız gerekir. - Somali veya bir benzeri yere sizin zekâtınızı götürecek kurumun fıkhî hassasiyeti varsa rahatlıkla gönderebilirsiniz. Allah'a emanet olun.
Allah Teâlâ sizi o makama yüceltsin. O MAKAM diyorum zira sözünü ettiğiniz ve temenni ettiğiniz şey bir yüksek makam meselesidir. O makamın sakinleri de Ashab-ı Kiram ve evliya kimselerdir. Keşke siz de biz de o makama yükselebilsek, keşke! Ne yazık ki, aile kurarken bu yüksek makamı dikkate alamıyoruz, daha sonraki temennileri de hayal olarak görüyoruz. Size tavsiyemiz şudur: Bu temenninize birden yükselmeye çalışmayın. Size sadaka kadar aile saadeti de gerekiyor. Uzun sürecek bir eğitim ve mücadeleden sonra bu noktaya gelmeyi hedefleyin. Şimdilik YAPTIĞINIZ VE KULLANDIĞINIZ HARAM OLMASIN yeter. Allah yardımcımız olsun.
Selamünaleyküm. Zekât için şu ölçülere dikkat edebilirsiniz: - Kendinize bir zekât günü belirleyin. Mesela bu gün, on Ramazan olabilir. Her sene o günü zekât için aşağıdaki hesabı yapma günü olarak belirleyin. - O hesap gününüzde elinizde seksen bir gram altın veya onun değerinde bir mal varsa siz zekât mükellefisiniz. Daha az ise o sene mükellef değilsiniz. - Elinizde nakit, çek-senet, alacaklar, satılık mal (maliyetleri üzerinden hesaplanacak) ne kadarsa onları toplayın. Bu toplam sizin sermayeniz olacak. - Alacaklardan geri dönmesi zayıf alacakları erteleyebilirsiniz. (Onların payını geri döndüklerinde yaparsınız.) - Varsa borçlarınızı, tahakkuk etmiş faturalarınızı toplayın; elinizdekilerin toplamından düşün. - Geriye kalan mal sizin zikat için muhatap olduğunuz maldır. Onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak verirsiniz. - Zekât verirken kişiye veriyorsanız zekât açıklaması yapmanız gerekmez. Kuruma veriyorsanız, zekât açıklaması yapıp onları vebalden kurtarmanız gerekir. - Somali veya bir benzeri yere sizin zekâtınızı götürecek kurumun fıkhî hassasiyeti varsa rahatlıkla gönderebilirsiniz. Allah'a emanet olun.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Çok çocukça ve boş bir işin içinde kalmışsınız. Başka işiniz mi yoktur, internetten dua edecek kadar boş musunuz?
Selamünaleyküm. Bir sakıncası yoktur.
Selamünaleyküm. Hayatımız hep böyle inişlerle çıkışlarla devam edecektir. Bir olaya takılıp kalmadan yaşamaya mecburuz. Yıkılmayın, dökülmeyin. Devam edin. Allah önünüze muhakkak bir ışık koyacaktır. Sabırlı olun.
Selamünaleyküm. İsim ağırlığı diye bir şey olmaz. Çocuklar hep öyledirler. Sabredin, ıslahı için dua edin.
Selamünaleyküm. Alkol muhtevalı şeylerin kullanılması namaz kılarken sıkıntı olabilir. Alkol necis olduğundan elbisede veya bedende bulunursa namaza mani olma durumu vardır. Bunun dışında bir sıkıntı yoktur.
Selamünaleyküm. Ölülere ihtiram gerekir. Bir davanın ıslahı ya da tıbben gerekli bir nedenle mezar açılabilir. Buna şahısların değil resmi makamların karar vermesi gerekir.