Fetva Meclisi
Soru
Cemaatle kılınan namaz esnasında secde ayeti geçtiğinde, namaz esnasında selam vermeden tilavet secdesi yapılabilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Vasıtada seyrederken Kur'an okuyanın tilavet secdesini ima ile yapması caizdir. Fukaha arasında bunu caiz görenlerin görüşü daha yoğundur. Zira nafile namazların bile vasıtalarda eda edilmesi mümkündür.
Kur’ân-ı Kerîm okunurken secde âyetlerini okuyan veya dinleyen kimsenin tilavet secdesi yapması vaciptir. Secde âyeti okuyan kişi namazda değilse, ister âyeti okur okumaz, ister daha sonra kalkıp secdeyi yapar (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/75). Namaz kılan kişinin namazda secde âyeti okuması hâlinde secde âyetinden sonra üç âyetten daha fazla okumayıp, rükûya eğilecekse, tilavet secdesine niyet ederek rükûya gider. Yapmış olduğu bu rükû, aynı zamanda tilavet secdesi yerine de geçer. Şâyet üç âyetten daha fazla okuyacaksa, tilavet secdesine niyet ederek doğrudan secdeye gider ve bir defa secde yaptıktan sonra ayağa kalkıp kaldığı yerden kıraate devam eder (el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/133). Tilavet secdesi, namaz değilse de; taharet, kıbleye dönmek, niyet etmek, avret yerlerinin örtülü olması gibi namazda aranan şartlar tilavet secdesinde de aranır. Ancak tilavet secdesinde iftitâh tekbiri sünnettir. Tilavet secdesi yapacak kişi, ellerini kaldırmadan doğrudan doğruya “Allahu ekber” diyerek bir kere secdeye gidip üç defa “Sübhâne Rabbiye’l- a‘lâ” dedikten sonra yine “Allahu ekber” diyerek secdeden kalkar. Böylece tilavet secdesi tamamlanmış olur. Yani tilavet secdesinden sonra teşehhüt miktarı oturmak ve selâm yoktur. Tilavet secdesini gerektiren âyetleri işiten kişinin, hemen secde yapmaya fırsatı yok ise “Semi‘nâ ve eta‘nâ ğufrâneke Rabbenâ ve ileyke’l-masîr” demesi müstehaptır. O anda yapamadığı secdeyi daha sonra yapar (Şürünbülâlî, Merâkı’l-felâh, 184).
Selamünaleyküm. Nafile namaz da olsa secdede Türkçe dua edilmez. Âyet de okunmaz.
Tilavet secdesi her durumda faziletli bir ibadettir, yapılmasını sevap vesilesi olarak görmek gerekir. TV ve diğer iletişim cihazlarından dinlenen secde ayetleri için ise şöyle bir ayrım yapabiliriz: Yayın canlı yayın ise secde ayetinden sonra tilavet secdesi yapılmalıdır. Canlı yayın değilse yapılmamasında sakınca yoktur.
Secde âyetlerinin Arapça lafzını okuyan veya dinleyen kimsenin, tilavet secdesi yapması Hanefî mezhebine göre vâcip, diğer mezheplere göre ise sünnettir. Kur’ân-ı Kerîm’in meal ve tefsirleri, bizatihi Kur’ân hükmünde olmamakla birlikte secde âyetinin mealini okuyan kimsenin de ihtiyaten tilavet secdesi yapması gerekir. (bk. Serahsî, el-Mebsût, 2/5; Bilmen, İlmihâl, 181)
Kur'an'ımızda on dört secde ayeti vardır. Bu da onu hatmeden birinin bir arada veya ayrı ayrı okuması fark etmeden o kadar secde yapması demektir. Fakat aynı ayeti mesela ezberlemek için aynı yerde birkaç defa okuması durumunda tek secde bütün okumaları için yeterlidir.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Miras nedeniyle orada hakkı bulunanlar size orayı kullanmayı helal ediyorlarsa bir sakıncası yoktur. Bir hak talebinde bulunan olursa hakkına düşen kadarını, kendinizi orayı kiralamış gibi kabul edip hakkına düşen kadarını vermelisiniz.
Selamünaleyküm. Mesela, caiz olmadığını bildiği halde yabancı kadınlara bakabiliyorsa, internetten tatmin olmayı denemeye başladı ise, uyumak için yatağa girdiğinde evlilik hayalleri onu meşgul ediyorsa, elle tatmin gibi yanlışlara tevessül ediyorsa, fiziksel olarak bedeninde sıkıntılar oluştu ise, sık sık ihtilam oluyorsa...
Aleykümselam. Allah elimizden gelmeyenden sorumlu tutmaz bizi.
Aleykümselam. Komşunun özel bir tembihi varsa ona riayet etmek zorundasınız. Özel tembihi yoksa yere düşenlerini yemenizde sakınca yoktur. Dalından toplamak için ise ondan genel bir izin almanız yeterlidir.
Aleykümselam. Düğünlerde bir nebze eğlence olması mubahtır. Bu eğlencenin kendisinin de mubah olması gerekmektedir. Mü'min insan, Allah Teâlâ'nın adının anıldığı şeylerle eğlenemez. İlahî olarak isimlendirdiğiniz şeylerin kendisi eğer dini nitelikli ise onun eğlenceye alet edilmesini çok ağır bir hata olarak görürüz. Bir de o eğlence mubah değilse tehlike daha da büyük demektir.
Aleykümselam. Bu şekilde endişe etmenize gerek yoktur. Denediğinizi belirtiyorsunuz ama en az üç ay denemediğin denenmiş sayılmaz. Üç ay erken yat, ondan sora kalkamıyorsan sende arıza olduğunu söyle. Şimdi kış mevsimine giriyoruz. Saat onda muhakkak yatağa girmiş ol. Ne olursa olsun, ondan sonraya kalmayacaksın! Üç ay sonra namaza kalkıp kalkamadığını tekrar bize yaz