Fetva Meclisi
Soru
Hocam, Şevval orucu kaza orucumuzun yerine geçer mi? Mesela Ramazandayken bir kadın özel durumundan dolayı tutamadığı oruçları şevval orucuyla beraber tutup bir sayabilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Kazaları bir zaman ertelemenizde bir sakınca olmaz.
Kaza orucu olan öncelikle o kazayı tutmalıdır. Sonra da nafile oruçları tutar. Bazı âlimler, Şevval orucuna niyet edilirken kazaya da niyet edilmesinin ikisine de geçerli olacağını söylemişlerse de fukahanın genel kanaati iki niyetin birleşmeyeceği şeklindedir.
“Şevval ayı orucu kazaya sayılır” diye bir kural yoktur. Oruç bir ibadettir. Bütün ibadetler gibi oruç da onu yapanın niyetine göredir. Ya ŞEVVAL ORUCU tutulur ya da KAZA ORUCU tutulur. Eğer kazanız varsa ve başka zaman oruç tutmak sizin için zor ise kazalarınızı tutun. Değilse şimdi ŞEVVAL ORUCUNU tutun. Sonra da kaza orucunuzu tutarsınız. Allah kabul etsin.
Nafile bir oruç niyeti yaptığınız için onlar nafile yerine geçmiştir; kaza için hususi niyet etmelisiniz. Allah kabul etsin.
Ramazan’dan sonra Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehaptır. Hz. Peygamber (s.a.s.), “Kim Ramazan orucunu tutar ve ona Şevval ayından altı gün ilave ederse, sanki yılın bütününde oruç tutmuş gibi olur.” (Müslim, Sıyâm, 204 [1164]) buyurmuştur. Bu oruç peş peşe tutulabileceği gibi ara verilerek de tutulabilir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/435) Şevval ayında nâfile olarak tutulan oruç, Ramazan’da tutulmayan oruçların yerine geçmez; yani Ramazan’da tutulmayan oruçların ayrıca kaza edilmesi farzdır. Bir oruçta hem kaza hem de nâfile yerine niyet edilmesi geçerli olmadığından Şevval ayında tutulan oruçta da bunlardan yalnız birine niyet etmek gerekir. Şevval ayında oruç tutulurken, Ramazan’da tutulamayan oruçların kazasına niyet edilirse bu oruçlar kaza orucu olarak tutulmuş olur.
Şevval orucu sünnettir. Ramazan ayından kalan oruç ise farzdır. Farz mı sünnet mi diye sorulduğunda kesinlikle önce farz demek durumundayız. Eğer farzlarla beraber sünnetleri de tutabileceksek ya da gelecek ayda farzları tutacağından endişesi olmayan biri isek Şevval orucunu öne alabiliriz. Hayır sadece beş altı gün oruç tutabilecek kadar sıkışık isek (mesela yaklaşan ileri hamilelik veya benzeri bir durum varsa) farzlara niyet ederek oruç tutarız. Bazı âlimler farzlarla beraber Şevval orucuna da niyet etmenin mümkün olduğunu söylemişlerdir.
altı günler konusundaki diğer fetvalar
Böyle bir şey olmaz. Hiç bir nafile farz gibi değildir. Şevval orucu nafiledir. Ramazan orucu ise farzdır. Evet, fazileti ve kazandırdığı sevabı açısından ŞEVVAL ORUCU mübarektir, değerli bir fırsattır ama asla farz ayarında ve farzın yerine geçebilecek düzeyde değildir.
Evet, bu konuda hadisler vardır. BÜTÜN YIL ORUÇ değil ama BÜTÜN YIL TUTULMUŞ GİBİ SEVAP olarak böyle bir müjde vardır. Allah Teâlâ hepimize müyesser kılsın.