Fetva Meclisi
Soru
Bankadan para karşılığında alınan teminat mektubuna ödenen aylık ücret faize girer mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Teminat mektubu bir tür kefalet veya vekâlet olarak görülebilir. Teminat veren kurumun, teminat mektubu işlemleri için bir ücret alması caizdir. Alınan bu ücretin aylığa dönüşmesi faizdir, alınması ve verilmesi caiz olmaz.
Kefâlet, bağış (teberru) niteliğindedir. Dolayısıyla kefilin, kefâlet akdine karşılık ücret almayı şart koşması caiz değildir. Zira ücret almak teberru kavramına aykırıdır. (İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, 7/186; Desûkî, Hâşiye, 3/77) Gerektiğinde asıl borçlunun borcunu ödeyeceği için kefil aynı zamanda borç veren konumundadır. Kefâlete karşılık ücret alması hâlinde faizli işlemde bulunmuş olur. Ancak günümüzdeki bazı ilim adamları ücretsiz kefil bulunmaması hâlinde, ihtiyaç sebebiyle maslahata binaen borçlunun teminat mektubunda olduğu gibi ücret karşılığı kefâlet akdi yapmasının caiz olacağı kanaatindedirler. (bk. Apaydın, “Kefâlet”, DİA, 25/177)
Selamünaleyküm. Faizli bir kurumun memuru veya işçisi olmayı ilke olarak kabul edemeyiz, nerede kaldı ki oradan gelecek temettü kabul edilebilsin.
Selamünaleyküm. Emaneti kullanma, emanetle sahibi arasındaki ilişkiye göre kullanılabilir. Eğer böyle bir kullanım için size müsamaha ediyorsa sakıncası yoktur. Aksi takdirde caiz olmaz. Helallik almanız ve tövbe etmeniz gerekir.
Selamünaleyküm. Faizsiz bekletmede güvenlik gibi önemli bir gerekçe varsa caiz olabilir. Fakat paramızı faizcilerin kelepir kullanmalarına da göz yummamalıyız. Sonuçta sizin paranızı kullanarak kendilerine kazanç sağlayacaklardır.
Faiz olsa da olmasa da gününde iade etmeniz gerekirdi. Hemen iade edin. Mü'minin ahdinde durması, sözünün eri olması gerekir. Sözü edilen para ise bir cezadır, faiz olarak görülmesi gerekmez.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Allah Teâlâ işinize bereket ihsan buyursun. Şu şekilde de yapabilirsiniz: - Elinizdeki nakitleri, banka birikimlerini, size yazılmış çek ve senetleri toplayın. - Buna elinizdeki satılık durumda olan dairelerin maliyetini ilave edin. - Bu iki toplamdan, yazdığınız çekleri, senetleri ve tahakkuk etmuş durumdaki bütün borçları çıkın. - Kalanın %2,5 kadarını zekât verin.
Selamünaleyküm. Alkollü parfüm için namaza yüzde yüz engeldir diyemeyiz. İhtiyatlı olmak gerektiğini söyleyebiliriz. Üzerine gözle görülen bir necaset bulaşmadıkça da yatakta yatılan elbise namaza mani değildir.
1- Mezarlıklarda muayyen olarak yapılması gereken bir okuma Sünnet'i yoktur. İbadet olan Kur'an'ın okunmasının diriye de ölüye de fayda vereceği ise kesindir. Mevcut riyakâr ve ekonomik maksatlı okumalar dışında ihlaslı bir okumanın ise biiznillah faydası vardır. Esas olan, mü'min ölüye selam vermektir. Bunun ötesi ise bir umuttur. Allah Teâlâ'dan önceden salih amellere bizi muvaffak kılmasını dileriz. 2- Muhiddin Arabî hakkında iki zıt kutup niteliğinde görüşler vardır. Bir görüş onu, zirvelerin zirvesinde görürken bir görüş de en dipte görmektedir. Bu da onun tartışılabilir bir kimlik sahibi olduğunu gösterir. Nitekim İmam Rabbanî de onu diğer evliya gibi müdafaa etmemektedir. Son şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi ise onun hakkında çok ağır sözler kullanmaktadır. Hesabı Allah'a havale edilmiş biri olarak görüp durmak en güzelidir, diye düşünüyorum. 3- Ölmüş mü'minin ardından ibadet olan her şey on sevap olması için yapılabilir ama bunun ticari olmamamsı, herhangi bir ibadetin kabulüne mani bir aksaklık olmadan yapılması şarttır.
Selamünaleyküm. Evliliğinizin fıkıh açısından bir sakıncası yoktur. Çocuğunuzun nesebi açısından da sorun yoktur. Şeytan sizinle oynamak istiyordur, izin vermeyin öyle bir oyuna. Eşiniz, istiğfar ettikçe ve tövbesine sadık kaldıkça sorun yoktur.
Selamünaleyküm. Putlaştırma düzeyine gelen sevgilerin terk edilmesi gerekiyor. Daha aşağısını terk etmek insanın elinde değildir zaten.
Selamünaleyküm. Zararı da yoktur yararı da. Böyle bir işi caiz olduğuna dair hadisi şerif vardır. Sahabeden biri, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin bir giysisini kefeni olarak kullanmak üzere istemiş ve almıştır. Buna göre de caiz olmasında bir sakınca yoktur. İmam Şafii rahmetullahi aleyh ise, böyle bir şeyi kerih görmüştür. Kerih görme nedeni de, insanın ihtiyacı olmadığı bir zamanda böyle bir harcama yapmasıdır.