Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben matbaa aracılığı gibi bir iş yapmaya karar verdim. İş müşteriyle görüşüp müşteriden işi almak o işi matbaalarda bastırmak ve müşteriye teslim etmek. İş genel olarak bu bunun yanında dükkânımı ajans olarak açmak istiyorum. Matbaayla ilgili herhangi bir işi yapabilmek için tabela işlerinden tutunda fatura dergi kartvizit davetiye vs. benim matbaam ve işleri yapacak gerekli araçlarım yok. Bunları hep dışarıda fason olarak halledeceğim. Bu yüzden benim böyle bir iş yapmamda dinen bir sakınca var mı? Sonra hocam işle ilgili bir kaç sorum var:1-Ben işleri alırken ya da çalışacağım firmalara bakarken genel olarak şöyle mi bakmalıyım; bu iş yeri kesin olarak haram iş yapmıyorsa yani içki kumar vs. işlerini yapmıyorsa bunlarla çalışabilir miyim?2-Yani tekstil sektöründe etiket yaparken etiketini yaptığım işlerin mini etek ya da açık seçik bir kıyafetin etiketi olması kazancımı harama sokar mı? Yani bunun gibi örnekleri yazmayacağım iş yeri genel olarak haram işlemiyorsa iş yapabilir miyim? Dinen bir önceki sorumun cevabından anladığım kadarıyla bu kıyafetleri alan kadın bunu eşi için süslenmek içinde kullanabilir dışarıda giyip de kullanabilir.3-Hocam bazı broşürler de faizli bankaların reklamı oluyor ve kredi kartına 12 ay taksit yazıyor. Bu işleri yapsam günaha girer miyim? Faiz haram olduğu için.4-Hocam kadın resmi ile ilgili sorum olacak dergilerde broşürlerde çeşitli resimler oluyor bu resimlerde başı açık veya kısa kollu giymiş kadınların resmi oluyor bu işleri yapsam günaha girer miyim? Yani kadın resmi olan hiçbir şeyin işini yapmamalı mıyım? Yoksa aşırı derece de açık resimleri (mayolu vs.) yapmasam yeterli mi kazancımın helal olması için?5-Hocam vergi konusunda sorularım olacak; fatura fiş kesmezsek vergi kaçırmış olacağız. Vergi kaçıran kişide kul hakkına giriyormuş bunları öğrendim bu doğru mu? Perakende ticarette 3-5 TL’ye fiş kesilebiliyor. Ama benim iş gibi bir işte mesela kartvizit işi olsa ortalama 25 TL olan kartvizitler oluyor bunlara fatura kesildiğini görmedim buna bile fatura kesmeli miyim? Yani dinen yaptığım her işe fatura fiş kesmek zorunda mıyım? Kazancımın helal olması için eğer öyleyse müşterim sonuçta fatura kesilince vergisiyle beraber maliyet artıyor. Nasıl davran malıyım? Ya da tutarı az göstererek bir fatura isterse bu gibi durumlarda ne yapmalıyım? Dinen bu vergi ve fatura konusunda ne yapmalıyız nasıl davranmalıyız?6-Kredi kartıyla satış yapan yerden alışveriş yapabilir miyiz ve kredi kartıyla satış yapan yerle ticaret veya benim işim gibi bir iş yapabilir miyiz? Kredi kartıyla satış yapabilir miyiz? Son olarak finans kurumlarının kredi kartıyla alışveriş yapabilir miyiz? İşimiz için bankada hesabımızın bulunması gerekse finans kurumlarında hesap açtırabilir miyiz? En azından faizli bankalardan uzak olmak için. Zahmet verdiğim için özür diliyorum. Allah razı olsun sizden doğrusunu öğrenmemize vesile oluyorsunuz.
Cevap
Benzer fetvalar
Fıkhen ve ahlâken bir kamu çalışanı, mesai saatleri dışında, görev alanıyla çakışmayan, görevi aksatmayan, devletin memura koyduğu etik kurallara (çıkar çatışması, gizlilik, izin şartı vb.) aykırı olmayan bir işi yapabilir. Özellikle borçtan kurtulmak, harama bulaşmamak, aileye helal lokma temin etmek gibi güzel niyetlerle yapılan işler hem meşrudur hem de sevaptır. Ancak şunu unutma bu ek iş seni asıl görevinin kalitesinden alıkoymamalı. Haram içerikli bir iş olmamalı. Mesela, ticarete destek veriyorsan fatura-dürüstlük konusuna dikkat etmelisin. Promosyon parasını kullanmadığında kredi kartı borcunu ödeyemiyorsan ve bu borç gittikçe artıyor, seni faiz ödemeye mahkûm ediyorsa o zaman fıkıh sana “buradan çıkış için” ruhsat verir. Ama bu ruhsat şudur: “Haramdan kaçmak için şüpheliyi kullanmana geçici olarak izin verilir. Bu parayı kazanç gibi görme, çıkış kapısı olarak gör.” Fakat biraz daha sabrederim, fazladan çalışırım, ek iş bulurum ama bu paraya el sürmem diyorsan… Evet, kardeşim, tavsiye edilen budur. Zaten şüpheli olanı terk etmek takvanın zirvesidir. Bu sana ahirette sevap, dünyada izzet olur. Ama alternatifin yoksa “Ya bunu alırım ya da faiz öderim” diyorsan, o zaman zaruret ruhsatı ile promosyon parasını sadece bu borcu kapatmak için kullanabilirsin. Ama ileride rahatladığında, içini rahatlatmak için bu miktarın bir kısmını sadaka vermen çok yerinde olur. Rabbim borcunu kolayca ödemen için sana kapılar açsın. Faize düşmeden, kul hakkına girmeden hayatını sürdürmeyi nasip etsin.
a- İmzaladığınız anlaşmaya sadık kalmak zorundasınız. Bir önceki işçinin veya mesai arkadaşınızın sizden farklı bir ücret alması gibi dengesizlikler sizin haklı olmanızı gerektirmez. Siz imzanızın esirisiniz. b- Kazançta gizli saklı yapılan işler haramlık sınırındaki işlerdir.
Selamünaleyküm. Şüphesiz bir helal istiyorsanız elbette size farklı bir işe geçmenizi tavsiye ederim. Mevcut durumda ise haram diyemediğimizi siz de okudunuz. Önemli olan mal sahibi durumundaki şirketin haram iş yapıp yapmadığıdır. Elemanlarından birinin yanlışını onlar tasvip etmedikçe ne onlar ne de siz vebale girmezsiniz. Allah yardımcınız olsun.
Yüzde yüz haram olan bir mala el sürmemeniz doğru olandır. Karışıklık nedeniyle malın bütününü reddetmeniz de gerekmez. Sabır ve şuur size yön verecektir. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Böyle bir meseleyi, o meslekten birinin hakemliği ile çözmeniz uygun düşer. Fıkıhtan çok bilirkişi yöntemi ile çözülmesi uygundur.
Eşinizin helal yolla kazandığı para ile ev geçindirmenizde bir sakınca olmaz. Eşiniz size itiraz ederse o zaman bunları düşünürsünüz. Yeni bir iş ayarlamadan da eski işinizi bozmayın.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu noktadan sonra çömlek kırılmış demektir. Acilen tövbe edip Rabbinize dönün, hemen dönün. Helake doğru sürükleniyorsunuz. Babanıza durumu izah etmeniz gerekiyorsa izah edin ve evlenin ki rezilliğiniz yayılmasın. Bir de ibret alın bu durumdan, bakın şeytan sizi nasıl çengeline takmış!
Selamünaleyküm. Devletin nar koyduğu yani fiyatını sabitlediği ekmek gibi temel malzemeler dışında fiyat tahdidi yoktur. Satıcı, uygun gördüğü bir fiyattan satar. Günün bir saatinde şu fiyata başka saatinde de bu fiyata satabilir. Malın iyisine başka fiyat, düşüğüne başka fiyat isteyebilir. Bir hile ve yalan olmadıkça satış serbesttir. Fazla emek verdiği bir mala fazla fiyat isteyebilir, ambalaj farkını alabilir. Jelâtinli mallarda bir endişe olduğu ise doğrudur. Tamamen haram dememizi zorlaştıran durumlar var ama jelâtin domuz ihtiva etme riski yüksek bir üründür. Bu nedenle kullanılması sakıncalıdır deriz.
Selamünaleyküm. Bu, meri yasaların verdiği yetkiye bağlıdır; görevliye bu hususta müsamaha edebileceği bir esneklik bırakılmış ise sorun olmaz.
Selamünaleyküm. Başka bir nedenle de olsa, sizin oğlunuz veya torununuz olmadığı sürece ona zekât vermeniz caizdir.
Selamünaleyküm. Allah sizi affetsin. Ağır bir hata işlemişsiniz. Evet, nikâhınız düşmemiştir ama çok ağır bir hata işlediniz. Tövbe edin, Rabbinize yönelin. Eşinize bağlanın.
Selamünaleyküm. Allah'ın dininde zorluk yoktur; sizin özel sağlık sorununuz size ne kadar izin veriyorsa o kadar yapmanızda hiçbir sakınca yoktur. Size göre zararsız olan ne kadar ise o kadar su verin. Geçmiş olsun.