Fetva Meclisi
Soru
Tv'lerde yapılan, büyük paralar verilen, bilgi yarışması vb. programlara katılıp para kazanmak helal olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
İsterseniz konuyu iki bölümde ele alalım. Birinci bölüm, o programların neden ve kimler tarafından yapıldığı, içimize o programlarla neler sokmak istedikleri olsun. Yani, hangi TV kanalının ne maksatlı programına katılmış olduğumuzu bilelim; onun neticesini vicdanımızla muhasebe edelim. İkinci bölüm ise şudur: Eğer TV kanalı ve program niteliği açısından sakınca olmadığına imani vicdanımız kanaatkâr ise, verilen ödülleri almakta bir sakınca yoktur. Çünkü bir piyango türü değildir. Ödüllendirmedir. O da caizdir.
Selamünaleyküm. Telif hakkı korunan eserlere saygı göstermek gerekir. Telif hakkı talep edilen eser üzerinden yarışma kazanmak doğru değildir.
Selamünaleyküm. Bilgi yarışması yapılıp bilene ödül verilmesi haram değildir. O yarışmanın neye alet edildiğini, ne sorup ne cevap istediklerini iyi düşünmek gerekir. Harama alet edilen şey de haramdır. Kimin meydanında kimin atını koşturuyoruz şeklinde de anlayabilirsiniz bunu.
Yarışmada elde edilen kazancın helalliği kumar olup olmamasına göre değişmektedir. Buna göre de içeriği üzerinde ihtimal kurgusu yaptığımızda şu sonuçlar çıkmaktadır. TV’lerin neye neden hizmet ettiğine dair iyi düşünmek gerektiğini ise izaha lüzum hissetmiyoruz. Müslüman ne kadar kendisini o ortamda tutabilir, dinine ve ahlakına zarar vermeden ne kadar dik kalabilir sorusu da ayrı bir bölümdür. Meselenin sadece yarışma bölümüne cevabımız şudur: Eğer yarışma, iki yarışmacıdan her birinin diğerine kaybedenin kazanana vermesi şartına dayalıysa bu kumardır. Eğer yarışmaya katılan kişiye program sahibi, her bir aşamayı geçmesi karşılığında bir maddi değer veriyorsa ve kaybettiğinde ise bir şey istemiyorsa bu ödüldür; helaldir. Ancak program sahibi yarışmacının başarısız olması halinde yarışmacıdan maddi bir değer alıyorsa bu bir kumardır. İsterse program sahibi bu başarısız yarışmacıya bu maddi değeri programda kendisi vermiş olsun hüküm değişmez. Eğer yarışmaya katılan kişiye program sahibi, her bir aşamayı geçmesi karşılığında bir maddi değer veriyor ve belirli bir aşamaya kadar kaybettiğinde ise bir şey istemiyorsa, o aşamaya gelinceye kadarki kazancı haram olmamakla birlikte şüphelidir. Daha ilerisinin kumar olduğunu söylemeye gerek yoktur. Yarışmada kazanılan ödül helal midir?
Selamünaleyküm. Önceki haramlardan tevbe etti iseniz elinizdeki sizin helal kazancınızdır. Önceki dönemdeki haramda kul hakkı varsa onu hesaplayıp sahiplerine vermelisiniz.
Selamünaleyküm. Telif hakkı korunan eserlere saygı göstermek gerekir. Telif hakkı talep edilen eser üzerinden yarışma kazanmak doğru değildir.
bilgi yarışması konusundaki diğer fetvalar
Yarışmanın konusu açısından bir sakınca yoksa ve stratejik hata oluşturmuyorsa bir mahzuru olmaz.
Kadının sokağa çıkabileceği kıyafetle ve sokakta konuşur tarzı ile televizyona çıkmasına bir ruhsat bulunabilir ama bunun sonuçlarını düşünen bir kadın onu yapmamalıdır.