Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben eşinden ayrılmış ibadetlerimi elimden geldiğince yapan, tefsir ve ilmi kitaplar okumaya gayret eden biriyim ancak on yedi senedir kamu bankasında çalışıyorum. Hamd olsun artık tesettürlüyüm. Banka dışında iş baktım, araştırdım ama bulamıyorum olmuyor. Evlenemiyorum da. Yani çalışmaya mecburum. Babamın da sadece emekli maaşı var. Bankada müşterilerin sistem altında ezilmemesi için gayret sarf ediyorum. İlahiyatçı bir arkadaşımla dertleştim. Arkadaşım da bana sen devletine hizmet ediyorsun senin yerinde imansız birinin olması da kötü dedi. Belki imanlı insanlar çoğalırsa bu faiz sistemi de değişir diye düşünüyor. Bu sözlerin herhangi bir doğruluk payı var mıdır? Ayrıca ben bankaya başlamadan önce bir hocanın programına bağlandım. Bankada çalışmanın durumunu sordum, bana caizdir dedi. O senelerde her şey bu kadar serbest değildi. İlmi bilgilere daha zor ulaşıyorduk. Bankada helal haram karışık işler olduğu için helal olanlara niyetlenerek çalışabilirsiniz dendi. Bunca yıl çalıştım ne yapmam en doğrusu olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Siz, bugünkü teknoloji ile konuşacak olursak bankanın ruhu olan işi yapıyorsunuz. Ücretinizi şirket versin veya vermesin sizin yaptığınız işin adı budur. Daha temiz bir iş bulmalısınız.
Selamünaleyküm. Şeriat'ımıza uygun bir bankacılığın bugünkü şartlarda olmayacağını ve olmadığını bilmeliyiz. Sözünü ettiğiniz kurumlardan biri ile zaruretten çalışılabilir. O kurumların da saf helal olduğunu söyleyemeyiz. Onlarda da sözünü ettiğiniz gibi bir sıkıntı mevcuttur. En ehvenini tercih ederek mecburiyet karşısında çalışabilirsiniz. Yalnız onların içinde de bir sıralama yapılması gerektiğini unutmayın.
Bu saydığınız engellerden on kat daha beter engel, imamların Peygamber aleyhisselamın makamında bulundukları halde kendilerini kahvehanede vakit öldüren insanların seviyesinde görmeleridir. Yani, imamların maaşlarının kaynağına ya da imamlık sürecine kadar olan engellerin tamamına bir fetva bulunabilir. Ama yıllarca bir camide namaz kıldırdığı halde her ay şu kadar insanın hidayetine vesile olmayan yani Allah'a davette iyi bir örnek olamayan imama hiçbir fetva bulunamaz. Siz, şimdiki heyecanınızı ve samimiyetinizi sürdüreceğinizi iddia edebiliyorsanız gerisi önemli değil. Yaptığınız da maaşınız da size helal olsun. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm.Kural şudur: Samimi bir tevbe ve tevbede istikrar geçmişi tamamen siler. Faiz için de, zina için de kural budur. Sakın kimseden helallik istemeye bile yanaşmayın, o da yeni bir uçuruma sürükleyebilir.
Maalesef, faiz ve faizin bağlantıları konusunda hadislerde belirtilen afet dönemine girdik ya da o süreçteyiz. Allah bizi, O'nun haramlarına düşmekten muhafaza buyursun. Adına 'finans kurumu' ya da başka bir şey denen kurumların İslam'a göre olmadığını tartışmaya bile gerek yoktur. Herhalde sahipleri de bunu iddia etmezler. Fakat diğerleriyle aynı demeyi zorlaştıracak bir durumdan da söz edebiliriz. O nedenle yüzde yüz helaldir demediğimiz gibi saf haram olduğunu da iddia edemiyoruz. İlla bir banka ile çalışılacaksa onlarla çalışılmasını söyleyebiliyoruz. Takva yönü ile bakıldığında uzak durulması gerekmektedir. Tenkitte ölçülü davranmamızın nedeni, o kurumların Türkiye'de saygın ilim adamı olarak bilinen isimlerle danışarak iş yaptıklarını beyan etmiş olmalarıdır. Allah'a yalvarır, bizi nefislerimize esir etmemesini dileriz.
Selamünaleyküm. Sözünü ettiğiniz kurumun helal gösterip haramı yapmadığına itimat ediyorsanız, o sistemle ev alabilirsiniz. Ayrıca bir bayan olarak erkeklerin ekonomik tutumlarını biraz daha rahat bırakmalısınız. Eşiniz imanı olan ve haram helal ölçülerini bilen biri ise onu rahat bırakın ki, o da size müdahale ihtiyacı, reddetme, cevap verme veya sizden gizleme ihtiyacı hissetmesin. Zamanımızda yaygınlaşan 'ev edinme putu' başımıza huzursuzluktan başka bir şey getirmiyor. Ben kirada oturan iş adamları biliyorum. Pek de zenginler. Hayata daha esnek bakın. Burası cennet değil!
banka konusundaki diğer fetvalar
Evi satıp borcu kapatabilirsin. Bu yapman gerekenin en iyisidir. Açıkta kalacak bir durumun varsa evi satmayıp borcun bittikten sonra kredi oranı kadar parayı elinden çıkarıp bir hayır kurumuna da verebilirsin. Bu da olabilir. Öyle veya böyle tevbe ve istiğfar şu anki acil görevindir. Allah Teâlâ hepimizi mağfiret buyursun.
Promosyon faiz değilse de faizci bir kurumdan geldiğinde sıkıntılıdır. Ağır zarureti olmayan onu alıp bir hayra aktarmalıdır.
Moda ile alakalı bir işte çalışmanızın faizle alakalı bir işte çalışmak gibi olacağını söyleyemem. Orada siz modanın tenkidini yapabilir veya mümince olanını izah edebilirsiniz de. Ancak bunun ne kadar yapılabilir olduğunu tespit edemiyorum. Ortada mümin kalbi rahatsız eden bir durum var, ondan uzak durun cennete yakın olun.
Vatandaşın yatırdığı paraya devletin bir miktar teşvik verip mesela yatırdığı yüz lirayı yüz on lira olarak iki sene sonra geri vermesi bir teşvik uygulaması olarak caiz olabilir. Bunun dışında bankanın bir lira da olsa ona ilave yapması gibi bir uygulama ise onu helal olmaktan çıkarır. Bir de bu işlemin faizli bankalarda olmaması gerekir.
Allah Teâlâ hepimizi mağfiret buyursun. Tevbe ediniz. Tekrar yapmamaya kararlı olunuz. Mevcut durumu da en kestirmeden bitirmeye gayret ediniz. Sonra da Allah’tan umut kesmeyiniz.
Her şeyden önce ciddi bir tevbe edin; faizli bir işe bulaşmanız en ağır günahlardan birine bulaşmanız demekti. Ağır bir zaruretten veya mecburi denecek bir işlemden ötürü oldu ise bu yine istiğfarı ihmal etmeyin. O parayı da bir fakire verebilirsiniz. Allah mağfiret buyursun.