Fetva Meclisi
Soru
‘Doğacak olan çocuk kız olursa, bir kurban kestirip herhangi bir Kur’an kursuna vereceğim’ diye bir adak adayıp, adağının gerçekleşip gerçekleşmemesini beklemeden bunu yapmanın, ayrıca bu kurban bedelini fazlasıyla para olarak vermenin hükmü nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Adak, kişinin ibadet niteliğindeki bir şeyi yapacağına dair Allah’a söz vererek üzerine borç kılması anlamına geldiğinden, bu borçtan kurtulması için adağını yerine getirmesi gerekir. Belirlenerek adanan şey aynen yerine getirilmedikçe adak yükümlülüğü düşmez (Kâsânî, Bedâi‘, V, 90). Bundan dolayı kurban keseceğine ve etini fakirlere dağıtacağına dair adakta bulunan kişi, ancak kurban kesmek suretiyle adağını yerine getirmiş olur. Bu itibarla, adak kurbanını kesmek yerine, parasını fakirlere vermek ya da aynî yardımda bulunmakla bu adak yerine getirilmiş olmaz.
Adak veya kurbanın kendisinin kesilmesi gerekir. Bizzat kesmeniz ise gerekmez. İtimat ettiğiniz birine veya kuruma vekalet verebilirsiniz.
Kur’ân’da değişik yerlerde; verilen sözde durulması, ahde ve akitlere bağlı kalınması (el-Mâide, 5/1; el-İsrâ, 17/34), Allah’a verilen sözün tutulması (en-Nahl, 16/91) emredilir ve yapılan adakların yerine getirilmesi istenir. Ayrıca kişinin yaptığı adağa uygun davranması iyi kulların vasıfları arasında sayılır. (el-İnsân, 76/7) Hz. Peygamber (s.a.s.) de Allah’a itaat kabilinden adakların yerine getirilmesini emretmiş, Allah’a isyan veya masiyet kabilinden olan konularda adakta bulunulmamasını, şayet bulunulmuşsa buna uyulmamasını istemiştir. (Buhârî, Eymân, 28, 31 [6696, 6700]; Müslim, Nezir, 8 [1641]) Bu itibarla kişinin gerçekleşmesini istediği bir şey için kurban adağında bulunması hâlinde o şeyin gerçekleşmesine bağlı olarak adağını yerine getirmesi gerekir. Yapılan bir adaktan vazgeçilmesi adak yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak adak maddî imkânı gerektiren türden ise kişi bu adağı maddî imkânı müsait olduğunda yerine getirir.
Bir iş yapılırken ki niyete göre değerlendirilir. Siz adak yaptığınız için kestiğiniz bir hayvanı başka bir niyete katamazsınız. Fırsatınız olduğu bir zamanda da kesebilirsiniz.
Adak gerçekleşmesi için sözle söylemek şarttır. İçeriden geçirilmesi veya düşünce ile niyet edilmesi adak hükmünü almaz. Bu nedenle de sizinki adak değildir.
Selamünaleyküm. Öyle adak olmaz, kesinlikle fakire vermeniz gerekir. Ya da bir kursa...
adak konusundaki diğer fetvalar
Yatma saati içinde yani yatsı ile imsak vakti arasında makul bir rekaat sayısınca namaz kılın. On iki rekaat ile mesela otuz rekaat arası gibi olabilir.
Hastalık hâli onun için bir özürdür. Onun yerine bir yemin keffareti verebilir. Yaptığı hata için de istiğfar eder.
Adak etini değerlendirebilecek bir kuruma bağışlayabilirsiniz.
On beş yaşından önceki ya da baliğ olmadan önceki adaklar için adak niteliği olmayabilir.
Selamünaleyküm. Ne adadı iseniz adadığınız gibi yapmalısınız.