Fetva Meclisi
Soru
Hocam uzun süredir iş kurmak istiyordum. Arkadaşlar ile muhabbet ederken iş kurunca bir hayvan kesip arkadaşlar ile hep beraber yemeyi içimden geçirmiştim. Allah’ın izni ile işimi kurdum, şimdi ben bir hayvan alıp kesecekken bir kaç tane hoca o artık adak oldu sen ve durumu iyi olan arkadaşların yiyemez dedi. Bu durum ile ilgili sizden bilgi alabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bütün bunların yerine hayvanlara eziyet edecek yerde dua edin. Dua size yeter.
Müslüman böyle bir söz söylediğinde ibadet olan bir işi yapmayı kendisine mecbur etmeyi kastediyorsa bu bir nevi adaktır. Adak da yerine getirilmelidir. Bu sözle kastettiği ibadet yapmayı mecbur etme değil de bir işe engel getirmek gibi bir durum ise bu da yemin gibidir, yemin için ne yapılırsa onu yapar.
Selamünaleyküm. Öyle adak olmaz, kesinlikle fakire vermeniz gerekir. Ya da bir kursa...
Selamünaleyküm. Böyle bir adak olmaz; başkasının malı ile adak yapılmaz.
Selamünaleyküm. Ne adadı iseniz onu yapın. Hiç bulunmazsa benzeri bir alternatife geçebilirsiniz.
Adak, ne olarak adandı ise ancak o yapılınca yerini bulur. Eğer hatırlamıyorsanız ne adadığınızı şöyle yapabilirsiniz: Genelde yöremizde koç kesmek adanıyor. Siz de öyle yapabilirsiniz. Şimdi vaktiniz yoksa vaktiniz olunca kesersiniz.
adak konusundaki diğer fetvalar
Burada iki durum var. Birincisi siz, “her ay fakire şu kadar vereceğimi adıyorum” diyerek adak yaptı iseniz bu bir adaktır ve bunu bozamazsınız. Annenize ayrıca vereceksiniz. Böyle değil de genel bir sadaka niteliğinde içinizden geçti ise ki beyanınızdan bu anlaşılıyor, fakire verdiğinizi annenize vermenizde sakınca olmaz aksine daha da güzel olur.
Adak da dâhil olmak üzere kurban bir ibadettir. Kurban ibadetinin hükmü ise Hanefi mezhebi fukahasına göre zengin olana vaciptir. Diğer üç mezhebin fukahasına göre ise sünnettir. Kim hangi mezhebi taklit ediyorsa ona göre kurban ibadetini uygular.
Vakfın, kendisine verilen vekâletler adedince kurbanlık satın alması normaldir. Vakfın tahmin üzerinden kurbanlıkları satın alıp kendisine vekâlet verildikçe o kurbanlıklardan hisse ayırması da normaldir. Satın alma işinden sonra yeni vekâlet talepleri olması durumunda henüz sahiplendirilmemiş kurbanlıklardan birine o vekâletlerin yönlendirilmesi olabilir ama sahibi olmadan bir nedenle mecburen kesilmiş kurbanlıklara sonradan verilen bir vekâleti saymak caiz olmaz. Bu son maddeyi şöyle özetleyebiliriz: Vakıf mesela yüz kurbanlık almıştı. Seksen kurbanlık sahipleri belli olarak kesildi. Geriye kalan yirmi kurbanlık ise kurban kesme günleri bitiyor veya kasaplar gidecek gibi bir sebeple acele ile kesildikten sonra gelen bir vekâlet sahipsiz olarak önceden kesilmiş o kurbanlıklara sayılamaz. Bu, kurban kesecek olanın niyeti belirlenmeden kesilme demektir ki ibadette niyetin önceden olması şartı gereği caiz olmaz. Bu şekilde sahipsiz kalmış kurbanlıklar diğer adak ve benzeri sadaka içerikli kesimlere yönlendirilebilir.
Meçhul bir hissiyat üzerine kendinizi borçlu saymayın ama kalbiniz rahat etsin istiyorsanız bir koç kesebilirsiniz.
Tespihleri verin. Ardından para ile hepsini de alabilirsiniz. Veya parasız da gönüllü alsanız sakıncası yoktur.
Adağınızın yerine gelmesi için muhakkak bir koyun kesmelisiniz. Adarken ismini verdiğiniz yer de öncelikle değerlendirilmelidir. Sizin başında bulunmanız gerekmez. Soruşturun, güvenli buluyorsanız, size dönüşü mesela belgeli olarak yapıyorlarsa parasını göndermeniz yeterli olur. Geçmiş olsun.