Fetva Meclisi
Soru
Ben beş gündür hayız (adet) halindeyim. Normalde adetim 8-9 gün sürüyor ancak bu sabah uyandığımda temizlendiğimi fark ettim. (Oruçlu olduğum için) şu ana kadar hiçbir şey yiyip içmedim. Gusül abdesti alıp ibadetlerime başlayabilir miyim ve niyet edersem bugünkü orucum geçerli sayılır mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. Mesela; âdetiniz 7. günde bitmesine rağmen o günün akşamında, sahurda gelen akıntılarla o ayki âdetinizin 7.5 ya da 8 gün olduğuna karar verirsiniz. Böyle bir durumda da oruca niyetlenemezsiniz. Ancak sabah uyandığınızda âdetinizin bittiğini görürseniz o an bittiğine hükmeder, imsak vaktinden önce bitmediği için de o günün orucunu tutamazsınız. Gusül abdesti alıp edeben iftar anına kadar bir şey yiyip içmezsiniz. Ramazan sonrasında da tutmadığınız günlerin oruçlarını kaza edersiniz.
Adetinizin bittiğine dair beyaz akıntıyı gördüğünüz an hayızınız bitmiş demektir. O andan itibaren gusül alarak ibadetlerinize başlarsınız. Eğer gün ortasında hayızınız bitecekse önceden gusül almanız işe yaramaz. Hayızınız bitince tekrar gusül almanız gerekir. Gün ortasında gusül aldıktan sonra Ramazana hürmeten akşama kadar orucu bozacak şeylerden kaçınırsınız. Ramazan sonrasında orucunuzu kaza ederken o günü de elbette kaza etmeniz gerekmektedir. Özetle; Hayızınız imsak vaktinden bir saat, yarım saat sonra bile bitse gusül alırsınız; akşama kadar bir şey yeyip içmezsiniz ama gün oruçlu olunmuş olmaz.
Hanefi fıkhına göre hayız halinin en uzun süresi 10 gün 10 gecedir. Bu süre zarfında görülen kırmızı, kahverengi, bulanık ve sarı renkli tüm akıntılar hayızdan sayılır. Temizliğin kesin işareti olan beyaz akıntıyı henüz görmediğiniz ve akıntıda sarılık fark ettiğiniz için adet haliniz şu an devam etmektedir. Bu durumda yapmanız gereken en doğru şey, kanamanın başladığı ilk andan itibaren 10 gün dolana kadar beklemektir. Ancak gelen sarı akıntının normalde gelen günlük akıntı olduğundan eminseniz âdetiniz bittiğine hükmedebilirsiniz. Günlük akıntıdan farklıysa ve beyaz akıntı henüz görmediyseniz âdetiniz devam ediyordur. Eğer 10 günü aştıktan sonra hala hayız haliniz devam ederse o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.
Düzensiz kanamanız için öncelikle bir doktora başvurup farklı bir sağlık sorunu olup olmadığını öğrenmelisiniz. Son âdetiniz bittikten sonraki temizlik günleriniz 15 gün olduysa gelen kanama adet sayılır. Adet sayılan kanamanız 10 günden fazla devam ederse, 10 gün, 24 saat hesabıyla dolduktan sonra gusül alır, özür hükmüne uyarsınız. Yani her vakit için ezan okunduğunda tekrar abdest alarak namazlarınızı kılmanız gerekir. 10 gün dolduktan sonra adet sayılmadığınız için Ramazan orucunu tutmanız gerekir. 15 gün geçtikten sonra tekrar kanama gelirse adet sayılacağınız için Ramazan orucunu tutmamanız gerekir.
İmsak girmeden önce âdetiniz bitti ise imsak girdikten sonra gusül almanız, oruca mani değildir. Yalnız gusül esnasında su yuttu iseniz o zaman orucunuz bozulmuş olur. Günü oruçlu gibi tamamlayıp Ramazandan sonra bu bir günü kaza etmeniz gerekir. Ama imsaktan önce âdetiniz bittiyse ve abdest alırken su da yutmadıysanız orucunuza bir zarar gelmemiştir.
Temizliğin en az müddeti olan on beş gün dolmadan gelen kanamalara devamlı kanama adı verilir. Devamlı kanamalarda ise en son adet ve en son normal temizlik günlerine göre hareket edilir. Mesela; bir yıl süren devamlı kanamanız öncesinde 15 gün veya daha fazla olan temizlik gününüz 30 ise âdetiniz de 8 ise son bir yıl 8 gün adet 30 gün temiz 8 gün adet 30 gün temiz diye hüküm vermeniz gerekmektedir. 15 gün veya daha fazla temizlik dönemi görene kadar bu şekilde hüküm vermeniz gerekmektedir. İlave olarak bu durumun sizin vücudunuz için normal olup olmadığını tespit için muhakkak uzman bir kadın doğuma gitmeniz gerekmektedir. Doktorun vereceği hormon ya da adet düzenleyici ilaçlarla da âdetinizi düzene sokup adet ve temizlik günlerinizi netleştirebilirsiniz.
adet konusundaki diğer fetvalar
Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir. Şu anda eğer 10 gün içerisindeyseniz tamamen temizlendiğinizden emin olmak için beyaz akıntıyı görene kadar beklemeniz gerekir. Dolayısıyla ibadetlerinize devam edemezsiniz. Eğer 10 günü aşmışsa o zaman özür kabul edip bir önceki âdet günlerinizden fazlasını istihaze/özür kabul edip, her vakit abdest alarak ibadetlerinize devam edebilirsiniz. Rabbim ibadetlerinizi kabul buyursun.
Eğer doktoru menopoz döneminin başladığını belirttiyse, aradan geçen yedi aylık süre menopozun tespiti için oldukça yeterlidir. Bu nedenle, gördüğü akıntı siyah veya kırmızı renkli olmadığı sürece adet (hayız) kanı olarak kabul edilmez. Menopoza giren kadınların yeniden adetli sayılabilmeleri için kırmızı veya siyah renkte kan görmeleri gerekir. Ancak doktor tarafından henüz menopoza girmediği söylenmişse, bu durumda gelen kahverengi akıntı adetin başlangıcı sayılır. Henüz doktora gitmemişse menopaza girdiğine de hükmedemez bu sebeple en kısa sürede bu durumun tespiti için doktora müracaat etmesi gerekir.
Hayızın bitmesinin iki alametinden biri olan tam kuruluk; bezin iç çamaşıra konup bir müddet beklenmesiyle değil rahim ağzına tampon yapılması ile tespit edilir. Özellikle evli olan hanımlar âdet bitimini bu şekilde de tespit edebilirler. Sizin belirttiğiniz hiçbir şey gelmeme hali âdetin bittiğini göstermez, hatta çoğu durumda âdetin devam ettiğini gösterir. Gusül abdesti aldıktan sonra gelen kahverengi lekelenme âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde geliyorsa âdet devam ediyordur. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.
Rabbim arkadaşınıza umre ibadetini en güzel şekilde eda edebilmeyi nasip etsin. Sizin de belirttiğiniz gibi iki âdet/hayız dönemi arasındaki temizlik süresi, hayız bittiği andan itibaren 15 gündür. 15 gün içerisinde gelen lekelenmeler istihaze/özür kabul edilir. Âdet geciktici ilaç kullanması durumunda; ilaç kullanmasına rağmen kanaması gelirse ilacın işe yaramadığı var sayılarak özür/istihaze, âdet günleri normal düzenine göre tayin edilir. Ancak tıbben, doğum kontrol hapları kullanıldığında gelen ara lekelenmeler âdet kabul edilmemektedir. Böyle bir durumda ilaç kullanma sürecinde gelen lekelenmeler istihaze kabul edilir, her namaz vakti abdest alarak namazını eda eder. İlacı bıraktıktan sonra gelen kanamaları da âdet olarak tespit eder. İlaç kullanmadığı halde oluşan düzensizlikler sebebiyle devamlı lekelenmeler görürse; en son görmüş olduğu âdet ve temizlik günlerine bakarak hüküm verir. Mesela; en son görmüş olduğu adet günü 7, temizlik günü 26 ise devamlı kanamada bu günlere itibar ederek hareket eder. ancak herhangi bir düzeni olmadıysa âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde gelen kanamaları âdet, 10 gün 240 saat dolduktan sonraki lekelenmeleri istihaze kabul eder. 15 gün boyunca da temizliğinin devam ettiğine hükmeder.