Fetva Meclisi
Soru
Hayız dönemimin sonunda adetimin bittiğine dair beyaz akıntıyı gördüm. Ancak aynı günün akşamına doğru kırmızıya yakın bir kanama, sahur vaktinde ise kahverengi bir akıntı geldi. Sabah uyandığımda ise tamamen temiz olduğumu gördüm. Bu durumda bugün oruca niyet etmem uygun mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Eğer beyaz akıntıyı gördüyseniz, gusül abdesti alıp namaz gibi ibadetlerinize başlamanız gerekir. Ancak kanamanız sabit adet düzeninizden (8-9 gün) erken kesildiği için, evliyseniz cinsel yakınlaşma (cima) konusunda normal adet günleriniz dolana kadar beklemelisiniz. Çünkü bu süre zarfında kanamanın tekrar başlama ihtimali vardır. Bugünkü orucunuzun geçerli olabilmesi için ise şu iki şartın gerçekleşmiş olması gerekirdi: 1. Temizlendiğinizi imsak vaktinden önce görmüş ve kesin olarak bilmiş olmanız. 2. Zeval vaktinden (öğle ezanına yaklaşık 40-45 dakika kalana kadar) önce oruca niyet etmiş olmanız. Sabah uyandığınızda temizlendiğinizi fark ettiğiniz için (âdetinizin bittiğini gördüğünüz ana göre karar vermelisiniz) bugünkü orucunuz geçerli olmaz. Bugünü Ramazan'dan sonra kaza etmeniz gerekir. Ancak bittiği an gusül abdesti aldıktan sonra Ramazan ayına hürmeten günün geri kalanında yiyip içmeyerek oruçlu gibi davranmanız gerekir. Rabbim ibadetlerinizi kabul buyursun.
Âdet, kahverengi, siyah, kırmızı vb. akıntı şeklinde başlayabilir. Sizin âdetiniz de kahverengi leke ile başlayıp sökülme olmadıysa sökülmeye başlayana kadar âdet kabul edebilirsiniz. Ancak kahverengi akıntı ile başlayıp sonrasında beyaz akıntı/günlük akıntı gelirse kanaması bitti kabul edilir. Beyaz akıntının gelmesi kahverengi akıntı geldiği andan itibaren ilk üç gün içerisinde olursa beyaz akıntıyı gördükten sonra namaz abdesti alır normal hayatına devam eder. İlk üç günden sonra on gün dolmadan gelirse beyaz akıntı gelince gusül abdesti alarak ibadetlerine başlar. Âdet günleri kahverengi akıntı ile başlayıp on gün içerisinde beyaz akıntı gelmezse âdet kabul edilebilir. Beyaz akıntı ya da tam bir kuruluk ile âdet bitimine karar verilir. On gün dolduktan bir müddet sonra tekrar kanama görülürse zannı galibine göre karar verilip âdet günlerine daha çok benzeyen ikinci kanama günleri âdet kabul edilebilir, böyle bir durumda kahverengi leke gelen günlerde kılınmayan namazlar kaza edilir.
Hanefi fıkhına göre hayız halinin en uzun süresi 10 gün 10 gecedir. Bu süre zarfında görülen kırmızı, kahverengi, bulanık ve sarı renkli tüm akıntılar hayızdan sayılır. Temizliğin kesin işareti olan beyaz akıntıyı henüz görmediğiniz ve akıntıda sarılık fark ettiğiniz için adet haliniz şu an devam etmektedir. Bu durumda yapmanız gereken en doğru şey, kanamanın başladığı ilk andan itibaren 10 gün dolana kadar beklemektir. Ancak gelen sarı akıntının normalde gelen günlük akıntı olduğundan eminseniz âdetiniz bittiğine hükmedebilirsiniz. Günlük akıntıdan farklıysa ve beyaz akıntı henüz görmediyseniz âdetiniz devam ediyordur. Eğer 10 günü aştıktan sonra hala hayız haliniz devam ederse o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.
Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir. Şu anda eğer 10 gün içerisindeyseniz tamamen temizlendiğinizden emin olmak için beyaz akıntıyı görene kadar beklemeniz gerekir. Dolayısıyla ibadetlerinize devam edemezsiniz. Eğer 10 günü aşmışsa o zaman özür kabul edip bir önceki âdet günlerinizden fazlasını istihaze/özür kabul edip, her vakit abdest alarak ibadetlerinize devam edebilirsiniz. Rabbim ibadetlerinizi kabul buyursun.
Adetinizin bittiğine dair beyaz akıntıyı gördüğünüz an hayızınız bitmiş demektir. O andan itibaren gusül alarak ibadetlerinize başlarsınız. Eğer gün ortasında hayızınız bitecekse önceden gusül almanız işe yaramaz. Hayızınız bitince tekrar gusül almanız gerekir. Gün ortasında gusül aldıktan sonra Ramazana hürmeten akşama kadar orucu bozacak şeylerden kaçınırsınız. Ramazan sonrasında orucunuzu kaza ederken o günü de elbette kaza etmeniz gerekmektedir. Özetle; Hayızınız imsak vaktinden bir saat, yarım saat sonra bile bitse gusül alırsınız; akşama kadar bir şey yeyip içmezsiniz ama gün oruçlu olunmuş olmaz.
Hayızın bitmesinin iki alametinden biri olan tam kuruluk; bezin iç çamaşıra konup bir müddet beklenmesiyle değil rahim ağzına tampon yapılması ile tespit edilir. Özellikle evli olan hanımlar âdet bitimini bu şekilde de tespit edebilirler. Sizin belirttiğiniz hiçbir şey gelmeme hali âdetin bittiğini göstermez, hatta çoğu durumda âdetin devam ettiğini gösterir. Gusül abdesti aldıktan sonra gelen kahverengi lekelenme âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde geliyorsa âdet devam ediyordur. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.
adet konusundaki diğer fetvalar
Eğer doktoru menopoz döneminin başladığını belirttiyse, aradan geçen yedi aylık süre menopozun tespiti için oldukça yeterlidir. Bu nedenle, gördüğü akıntı siyah veya kırmızı renkli olmadığı sürece adet (hayız) kanı olarak kabul edilmez. Menopoza giren kadınların yeniden adetli sayılabilmeleri için kırmızı veya siyah renkte kan görmeleri gerekir. Ancak doktor tarafından henüz menopoza girmediği söylenmişse, bu durumda gelen kahverengi akıntı adetin başlangıcı sayılır. Henüz doktora gitmemişse menopaza girdiğine de hükmedemez bu sebeple en kısa sürede bu durumun tespiti için doktora müracaat etmesi gerekir.
Rabbim arkadaşınıza umre ibadetini en güzel şekilde eda edebilmeyi nasip etsin. Sizin de belirttiğiniz gibi iki âdet/hayız dönemi arasındaki temizlik süresi, hayız bittiği andan itibaren 15 gündür. 15 gün içerisinde gelen lekelenmeler istihaze/özür kabul edilir. Âdet geciktici ilaç kullanması durumunda; ilaç kullanmasına rağmen kanaması gelirse ilacın işe yaramadığı var sayılarak özür/istihaze, âdet günleri normal düzenine göre tayin edilir. Ancak tıbben, doğum kontrol hapları kullanıldığında gelen ara lekelenmeler âdet kabul edilmemektedir. Böyle bir durumda ilaç kullanma sürecinde gelen lekelenmeler istihaze kabul edilir, her namaz vakti abdest alarak namazını eda eder. İlacı bıraktıktan sonra gelen kanamaları da âdet olarak tespit eder. İlaç kullanmadığı halde oluşan düzensizlikler sebebiyle devamlı lekelenmeler görürse; en son görmüş olduğu âdet ve temizlik günlerine bakarak hüküm verir. Mesela; en son görmüş olduğu adet günü 7, temizlik günü 26 ise devamlı kanamada bu günlere itibar ederek hareket eder. ancak herhangi bir düzeni olmadıysa âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde gelen kanamaları âdet, 10 gün 240 saat dolduktan sonraki lekelenmeleri istihaze kabul eder. 15 gün boyunca da temizliğinin devam ettiğine hükmeder.