Fetva Meclisi

Diğer kardeşler razı ise babanın veya annenin çocuklarından birine makul bir gerekçe ile farklı bir muamele yapmasında sakınca olmaz.

Kardeşinizin kazancı onun açısından helal bir kazanç değildir ama sizinle beraber kalması ayrı bir mesele olarak düşünülmelidir. Onunla beraberlik konusunda şartlarınızı, ebeveyninizin gönlünü dikkate almalısınız. Allah'a emanet olun.

Baba evladına verirken adil olmak zorundadır. Adil olmazsa vebale girer. Çocuklar babanın farklı verme şeklindeki uygulamasından memnun iseler bir şikâyetleri yoksa bunun dinen de bir sakıncası olmaz. Çocuklardan birinin babaya veya anneye karşı asi olması gibi yaptığı haram bir durumu cezalandırmak için babanın yaptığı bu iş yapılan uygulamayı haram bir iş olmaktan çıkarır, baba yanlış iş yapmış olmaz. Böyle bir haklı cezalandırma olmadan babanın yapacağı farklı uygulamayı evlatları en azından babalarının vefatı üzerine yeniden mirasa göre paylaşmaları tavsiye edilen bir iş olur. Onların ve babalarının ahiret açısından doğru olan odur.

Aleykümselam. Annesinin yaptığı ve kazandığı haramdır. Yüzde yüz haram olan bir kazancı kabul etmemek uygun olandır.

Aleykümselam. Siz, helal malınızla ortak olabilirsiniz. Ortaklığınız, onların malının haram olması ile bir bereketsizlik doğurur ama direk haram olur demeyiz. Daha temiz rızık ve imkânlar peşinde olmalıyız.

Aleykümselam. Yaptığımız alışverişte, alışveriş tarzımızın ve söz konusu metaın helal olması bizim için önceliklidir. Taraflardan birinin mesela para kaynağını araştırmamız gerekmez.

Meseleyi şöyle anlayabilirsiniz: Kadın veya erkek her mümin anne babasının rızasını kazanmaya mecburdur. Bu Allah'ın açık emridir, tartışılamaz. Kadın evlendikten sonra da anne babasına hizmet etmeye, gönüllerini almaya mecburdur. Evliliği evlatlığına engel değildir. Kadın için 'acaba?' denebilecek nokta eşine hizmeti ile anne babasına hizmeti arasında kalırsa ne yapacağı ile alakalı olur. Böyle bir çelişki durumunda anne veya babanın durumu ağır hastalık ve benzeri bir aciliyet gösteriyorsa şüphesiz anne baba öne geçer. Aciliyet yoksa eş önde olur. Anne baba hizmeti normal durumlarda eşin onayına bağlıdır denebilir. Zira evlenen kadın artık eşi ve çocuklarından birinci derecede sorumlu duruma gelmiştir. Eşinin veya çocuklarının ihmal edilerek anne babaya hizmet edilmesi durumu bir ailenin sarsılması sonucunu getirebilir. Anne babanın yeni bir yuva kurulup yaşatılması ile alakalı zorunlulukları yok sayarak kendilerine hizmeti öncelikli tutmaları isabetli değildir. Hayatın sorunsuz devam etmesi için herkes bazı fedakarlıklar yapmalıdır. Bunlardan biri de acil ve ağır bir durum olmadıkça annenin babanın evli kızlarını sıradan hizmetleri için eşi ile karşı karşıya bırakmamayı tercih etmeleridir.

Evet, babanın hakkı büyüktür ama her sorusuna her şeyi söylemek zorunda değilsin. Gıybet korkusu olan, başkasının sırrını ifşa etme riski olan, bir başkasını küçük düşürmeye yol açacak konularda cevap vermek gerekmez. Bir baba her detayı soruyorsa, bu genelde meraktan değil kontrol isteğinden, kendini hâlâ sorumlu hissetmesinden, bazen de sadece konuşacak bir şey aradığından olur. Ama evlat büyüdükçe kişisel alan ihtiyacı artar. Baban bunun farkında olmayabilir. Senin görevin onu kırmadan sınırlamak. Ama bunu yaparken yalana bulaşmamak, “Babamı üzmeyeyim” derken kendini de ezdirmemek olmalı. Ne yapabilirsin? Zekâ ve Nezaketle Yönlendirme Yapabilirsin.a -Konuyu değiştir: “Baba o mesele biraz karışık, boşver şimdi; sen geçen gün anlatıyordun ya…” gibi başka yöne çevir. -Cevabı sadeleştir: Detay istenirse, kısa ve öz cevap ver. Ne fazla bilgi ne yalan. -“Bilmiyorum” deme hakkını kullan: “Şu an tam hatırlamıyorum”, “O konuda net bir bilgim yok” gibi doğru ama detaydan uzak ifadeler kullanabilirsin. -Önleyici davran: Bazı bilgileri en baştan paylaşmazsan soru gelmez. Mesela yeni bir alışveriş yaptıysan duyurmamak gibi. -Babanın gönlünü alacak zarif cümleler kur: “Baba, sana saygım büyük ama bazı konuları çok konuşmak beni biraz yoruyor. Kalbini kırmak istemem ama ben bazı şeyleri kısa geçmeyi tercih ediyorum.” Allah seni anlayışlı bir evlat, hikmetli bir mümin, güçlü bir şahsiyet olarak kılsın. Rabbim ailene hayır, kalbine ferahlık versin.

O alanda kabiliyetin var ve seni beğenirlerse olabilirsin. Reşit birine anne babasının ne iş yapacağını emretmesi veya engellemesi gerekmez. Yalnız şunu bilesin, onların burukluğu emekli olana kadar ve emeklilikten sonra hep seni izleyecektir.

Selamünaleyküm. Onlardan izin alarak başka yere gitmelisiniz. Onlar izin vermiyorsa sabredeceksiniz.

Selamünaleyküm. Hiçbir bayan rızası olmadan evlendirilemez. Evlendirilse bile reddetmek hakkıdır. Bu kurala baba bile dâhildir.

Selamünaleyküm. Cihat, farzı ayın olduğunda anne babanın rızası şart değildir. Farzı ayın olmadığı durumlarda ise onların rızası alınarak cihat yapılabilir.