Fetva Meclisi
Soru
Arkadaşlarla beraber olunca namaz vakti geçmeden namazı eda etmek istediğimizde cemaat sevabını da almak için ne zaman niyetlensek içimizden kimse cemaatin sorumluluğunu almak istemediğinden imam olmak istemiyor. Bu durumlarda ne yapılmalıdır, imam olmak sorumluluğu bu kadar ağır bir iş midir? Cemaatle namaz kılacak imkan varken terk ederek bireysel namaz kılmanın getirdikleri ve götürdükleri nelerdir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bildiğiniz bir hatanız yoksa evham etmenize gerek yoktur. Bir de arkanızda sizden daha âlim birinin bulunduğunu biliyorsanız onun önüne geçmeyin. İmamlık bir meslek değildir; her mü'min namaz kılar ve kıldırır. Bunu böyle bilin ve cemaat sevabını kaçırmayın. Bu arada da bir ilmihal kitabını, bilen birinden muhakkak ders olarak okuyun. Allah amellerimizi kabul buyursun.
Selamünaleyküm. Namaz kılmakla kıldırmak arasında namaz olarak fark yoktur. Şeytan sizi sevap kaçırmaya sevk etmesin; cemaat olup kılın, çekinmeyin. Cemaatle kılınmasa da namaz namazdır ama siz cemaat olun. Daha bereketli bir namaz eda edersiniz. Dua ediniz bize.
İmam son oturuşu yapmadan unutarak ayağa kalkarsa, cemaat imam ile birlikte ayağa kalkmayıp oturur ve imamın geri dönmesini bekler. Bu arada imamı uyarmak için sesli olarak “sübhanallah” denir. İmam, kalktığı rek’atın secdesini yapmadığı sürece, geri dönme ihtimali olduğu için ona uyan kimse, selâm verip namazdan çıkamaz. Selâm verir ise namazı bozulmuş olur. Eğer imam, geri dönmeyip hatasını fark etmeden namaza devam eder ve kalktığı rek’atın secdesini de yapar ise son oturuşu terk ettiği için imamın namazı ile birlikte cemaatin namazı da bozulmuş olur. Eğer cemaat imamla birlikte ayağa kalkar da imam farkına varıp secde yapmadan geri oturursa cemaat da oturur. Cemaat imamın oturduğunu fark etmez ve secdeye giderse bu secde onların namazını bozmaz. Çünkü bu durumda esas olan cemaatin tâbi olduğu imamın namazının geçerli olmasıdır. (İbn Nüceym, el-Bahr, 2/111-112)
Selamünaleyküm. Ne olursa olsun bir imam, namaz saatinde camiyi açık tutacak. Bu ne biçim anlayıştır; imam sadece cemaate mi namaz kıldırıyor, nerede melekler?
Cemaat olup namazı cemaat sevabı ile kılmış olmak için imam artı bir kişi olması yeterlidir. Sayı arttıkça da sevap artar. Namaz vakti geldiğinde: - Ezan duyulmayan bir yer ise ezan okunur. Bu ezanı ikamet gibi okumak yeterlidir yani dışarı duyurulması gerekmez. - Cemaat olacak kişi bir kişi ise imamın hemen sağına ve ayak gerisine yaklaşık olarak otuz santim gerisine durur. Böylece farz için ikamet ederek namaz kılarlar. - Birden fazla iseler imamın arkasında saf yaparlar. - İmam dışında kadın olabilir. Çocukların mümeyyiz olmaları yani kıldıkları namazın ne olduğunu bilip abdest ile kılacak düzeyde olmaları gerekir ki cemaat söz konusu olsun.
Selamünaleyküm. İmamların, en hassas ölçülere riayet ederek namaz kıldırmaları evla olandır. İmamlığın ağırlığı da bunu gerektirmektedir. Buna rağmen, müçtehitlerimizden birinin içtihadına dayalı olarak hareket eden bir imamın arkasında kılınan namaz, namaz kılanın tabi olduğu imamın müçtehidine muhalif durumda olsa dahi namazda bir sıkıntı olmaz. Yeter ki mesele akide ile alakalı bir mesele olmasın. Mezheplerden birini, diğerini batıl görecek şekilde tek nokta görmek sakıncalıdır.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Muhammed Hamidullah ise ilim adamları için iyi bir kaynaktır. Halk düzeyinde ağır bir isim olabilir. Allah rahmet etsin.
Aleykümselam. Gereksiz bir şeydir bu. Süt kardeşliğine güvenip iyi çocuklar yetiştirmeniz anlamlı değildir, insanlar öz kardeşlerini bile yok sayabilmektedirler, gerçekçi olmaya çalışın.
Aleykümselam. Sözünü ettiğiniz şahıs hakkında yeterli bilgi sahibi değilim.
Selamünaleyküm. Eşinizin daha yoğun çalışmasını, vaktinin azalmasını sağlamanız gerekir. Bir de vakıf faaliyeti gibi bir alanda da enerjisini harcamasını sağlamaya çalışın. İnşaallah çocuklarınıza sirayet etmez. Siz onların ve hatta eşinizin de kalesi olabilirsiniz. Umutsuzluğu gerektirecek bir durum değildir bu; sabredin ve yılmayın. Bir de şuna dikkat edin: Hep nasihat ederek, aynı konuyu sık sık gündem yaparak kendinizden nefret ettirmeyin. Sizden kaçak iş yapmaya sevk etmeyin onu. Dua etmeyi de unutmayın sakın.
Selamünaleyküm. Müslüman izzetine önem veren insandır. Onuru zedelenmiş Müslüman olmamalıyız. Bu nedenle de, ağırlığımızın hafifleteceği ortamlarda bulunmayacağız. Gerekiyorsa önceden öyle bir ortamı terk etmesini bileceğiz. Allah'ın yardımını umun, bunun için dua edin. Asla seviyesiz bir ortama girmeyin. Seviyesiz bir konuşmaya değil cevap verici, dinleyici olarak bile katılmayın. Muhakkak bulunmanız gerekirse en büyük silahınızın susmak olduğunu unutmayın. Cahilin ve inatçının ezileceği silah susmaktır. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Bu bir strateji meselesi olarak görülmelidir. 'Mü'minlerin emiri' durumundaki makam belli bir şeyi yasaklamadıkça onun alınıp satılması genel olarak mubah dairesinde kalır. Mü'min böyle bir durumu gerekli/gereksiz kuralına göre değerlendirmelidir. Yahudi olan ve olmayan arasında adiliği veya gereksizliği bakımından israf etmek olarak görülebilecek kadar açık bir fark bulunup bulunmaması da dikkate alınmalıdır. Buradaki değerlendirme mü'min insanın basiretini ve anlayışına bırakılmalıdır. Ayrıca şunu da tespit etmeliyiz ki, şayia üzerinden Yahudi malı listesi belirlenmesi de doğru değildir.