Fetva Meclisi
Soru
Av malzemeleri satan bir yerde çalışmak İslam’a uygun mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Dinimizde yasak olan şeyleri yapmak günah/haram olduğu gibi böyle şeylerin yapılmasına rıza göstermek ve yardımcı olmak da günah/haramdır. Hz. Peygamber, haram bir maddeyi kullanan ile birlikte onu imal eden, taşıyan, aracılığını ve sunumunu yapan kişilerin de aynı günaha girdiğini bildirmiştir. (bk. Ebû Dâvûd, Eşribe, 2 [3674]; İbn Mâce, Eşribe, 6 [3380]) Bu itibarla, bir kimsenin helalinden kazanma konusunda alternatif imkânları bulunduğu sürece dinen yasaklanan şeylerin yapıldığı iş yerlerinde çalışması caiz olmaz. Ancak bütün çabalarına rağmen geçimini sağlayacak başka iş bulamadığı durumlarda zaruret sebebiyle bu tür iş yerlerinde çalışabilir. Zaruret durumunun ortadan kalkması yani yapılması helal olan uygun bir iş veya iş yeri bulması hâlinde ise mevcut iş yerini terk etmesi gerekir.
Selamünaleyküm. Kilise ve benzeri kuruluşlara arazi satmak, bina yapımında işçi veya usta olarak çalışmak caiz değildir. Orada kullanılacak bir malzemeyi direkt oraya satılacak şekilde satmak da caiz değildir. Üretici bir toptancıya sattıktan sonra toptancının veya başka bir bayinin kiliseye satması ise üretici açısından sorun olmaz.
Açlık gibi bir zaruret özrüne dayanan bir çalışma ise mümkündür.
Yaptığınız şey, canlı olsaydı o haliyle yaşayabilecek idiyse caiz olmaz. Mesela sadece tavşan kafası yapsanız o şekilde yaşayamayacağı için o yasak olmaz. Tabiatta bulunmayan bir uydurma canlının haram olmayacağını zannederim ama siz şüpheden uzak kalın.
Muvahhid bir insanın işinde çalışmak elbette idealdir. Ama hakkımızın yenmediği, eziyet görmediğimiz onurlu bir iş yerinde çalışmamıza engel bir durum yoktur. Yeter ki iş, helal bir iş olsun. Allah'a emanet olun.
Hastane, ister devlet kurumu olsun ister özel müessese, oradaki malzeme belirli bir amaca tahsis edilmiştir. Çalışanlar bu malzemeler üzerinde diledikleri gibi tasarruf yetkisine sahip değildir. Kamu mevzuatı ve hastane yetkilisi, “Çalışanlarımız belirli miktarda bu malzemeleri alabilir.” diyorsa mesele değişir. Ama böyle bir izin yoksa malzemeleri eve götürmek caiz olmaz. Dolayısıyla mümin, şüpheli şeylerden sakınmalı, kazancının ve tükettiği her lokmanın helal olmasına özen göstermelidir. Çünkü küçük gördüğümüz şeyler, kıyamet günü büyük bir hesap olarak karşımıza çıkabilir.