Fetva Meclisi
Soru
Kıymetli hocam geçtiğimiz günlerde bir araç için kapora ve ekspertiz için para verdim. Satıcı, malının istediğimiz gibi çıkmaması durumunda verdiğim tüm ücretleri iade edeceğini söyledi. Mal söylediği gibi çıkmadı, sağ olsun sözünü tuttu ve ücreti iade etti. Ama 10₺ fazla gönderdi. Ben de önceki münasebetimizden dolayı hakkını helal etmesini ve 10₺ fazla gönderdiği söyledim. Hesap numaranızı verirseniz gönderdiğiniz fazla ücreti size geri gönderirim dedim. Hiçbir şey söylemedi yani cevap vermedi. Ben de cep telefonuna mobil olarak gönderdim bu ücreti ama oradan da parayı çekmedi, para da bana geri geldi. Ne yapmalıyım hocam? Allah’ın rahmeti ve bereketi üzerine olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Siz bir hile yapmadan bu ticareti yaptınız ve onlar da mağazalarının reklamını yapmak veya benzeri bir uygulama gereği gibi bir maksatla size iade ettikleri parayı geri almıyorlarsa aldığınız etek size helaldir.
Selamünaleyküm. Bu alanda ücret almanın bir sakıncası yoktur. Eğer sizden başka öğretebilecek kimse bulunmazsa o zaman size farzı ayın olurdu ki ücret isteyemezdiniz. Ücret alın ama hakkını da verin.
Selamünaleyküm. O miktar parayı onun adına bankaya yatırın, görüşmeyin. Böylece hak kalkar, rahat edersiniz.
Selamünaleyküm. Zimmetinize geçirdiğiniz miktarı ödemeye karar verin. Bunun için de kuruş kuruş da olsa biriktirin. Bu durumu da vasiyetiniz olarak bir kenara not edin. Sizden sonraya kalsa da ödensin. Ayrıca tövbe edin.
Selamünaleyküm. Adı üstünde bir yalanla para kazanmış oldunuz. O kişiden helallik almanız ya da aradaki farkı bir yolla ona aktarmanız gerekir. Ayrıca yalandan ötürü de istiğfar etmelisiniz.
Aleykümselâm. Sizden o cihazı talep edenlere gösterdiğiniz fiyatı, sizin onlara o cihazı mal etme fiyatınız olarak gösterirseniz, sizin onu kaça satın aldığınız önemli olmaz. Çünkü bu durumda siz bir tür bayi durumunda olursunuz. Eğer emanetçi gibi durup sadece ricayı yerine getiren biri durumunda olursanız verdiğinizden fazlasını almamalısınız. Birinci şekilde yapın, kârınız size helal olur.
araba konusundaki diğer fetvalar
Şöyle bir gerçek var: O aracı, özürlü kullanamayacak zaten. Bunu bir yakını kullanacak. Bu sebeple “yakını aracı kullandı” diye bir hata prensip olarak olmaz. Devlet “şu sınırdan fazla kullanırsa…” gibi bir uyarı yapmadıkça bu konuda mesuliyet olmayacağını zannederim. O sınır aşılınca elbette vebal olur.
Yaşadığımız sosyal hayatın içinde yolda otostop yapan birinin araca alınması bazı yasal sıkıntıları da beraberinde getirdiği için ne yazık ki, böyle bir iyiliği insanlara tavsiye edemez duruma geldik. Bunu öncelikle bilmenizi isteriz. Böyle bir iyilikten ötürü herkesin bildiği bir yasal uyarı, kabullenilmiş bir örf bulunmadıkça minibüsçünün hakkına girmek söz konusu olmaz.
Peçe ile araba kullanmanın zor olacağını zannederim. Peçe, dikkatten kurtulmak için olan bir nimettir. Eğer o dikkat nedeni oluyorsa peçe gibi olmayan ama aynı işi gören başka bir şekle dönüşmek uygun olabilir.
Bu soruyu mü'min insan kalbine sormalıdır.
Normal piyasadaki kredi uygulaması faizdir. Faize aracı olmanız vebaldir. Faizli bir işten komisyon almanız ise haramdan komisyon almanızdır.
Bu iş, yasaya göre suç ise yani onun size arabasını satması veya başka bir yolla devretmesi suç ise sizin bunu yapmanız caiz olmaz.