Fetva Meclisi
Soru
Hocam Selamünaleyküm. Hocam, ben işim gereği yurtdışına çok çıkan biriyim, arkadaşlarımın ve akrabalarımın ricası üzerine çok daha ucuz olması sebebiyle yurtdışından telefon ve elektronik eşya getiriyorum, bu eşyaları almadan önce de isteyen kişilere fiyatlarını söylüyorum veya oradaki mağazaların internet adresinden cihazların fiyatını gösteriyorum. Çok cazip fiyatlar oldukları için hemen kabul ediyorlar. Fakat ben oraya gidince boş vakitlerimde istenilen cihazların toptancılarını bulup daha uygun fiyata alarak aradaki farkı kendime ayırıyorum. Bu yaptığım dinen caiz midir? Müşteri-Satıcı ilişkisi olmadığı için isteyen kişilere aldığım fiyatı söylemek zorunda mıyım, yoksa kazancımın helal olması için başta anlaştığım fiyat yeterli olur mu? Allah'a emanet olunuz.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Bu bir telif hakkı meselesidir. Bu kişi sizin yaptığınıza razı olur mu? Bir de yaptığınız değişiklik yüzde kaç değişmiş yapacak programı? Öyle veya böyle satmanıza izin vermediği sürece satışın caiz olmayacağını düşünürüz.
Selamünaleyküm. Bilgisayar size helal bir yolla geldikten sonra onu satar veya atasınız, bir sakıncası yoktur.
Selamünaleyküm. Faizli bir banka ile çalışmadığınız sürece yapabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Devletin nar koyduğu yani fiyatını sabitlediği ekmek gibi temel malzemeler dışında fiyat tahdidi yoktur. Satıcı, uygun gördüğü bir fiyattan satar. Günün bir saatinde şu fiyata başka saatinde de bu fiyata satabilir. Malın iyisine başka fiyat, düşüğüne başka fiyat isteyebilir. Bir hile ve yalan olmadıkça satış serbesttir. Fazla emek verdiği bir mala fazla fiyat isteyebilir, ambalaj farkını alabilir. Jelâtinli mallarda bir endişe olduğu ise doğrudur. Tamamen haram dememizi zorlaştıran durumlar var ama jelâtin domuz ihtiva etme riski yüksek bir üründür. Bu nedenle kullanılması sakıncalıdır deriz.
Selamünaleyküm. Bu, sizden mal alacak olan karşı firma açısından zarar olacaksa yapmanız caiz olmaz. Yani verdiğiniz maliyetin üzerine bir yolla kâr ekleyecekseniz bu hile olur. Onun dışındakilerini yapmanız ise böyle değildir. Satın almacılar açısından bu bir çeşit gasptır, sizin için ise öyle sayılmaz.
Aleykümselam. Peşin olursa 20, şu kadar taksit olursa 20,5 şeklindeki bir ticaret caizdir. Daha sonra taksitlerde bir gecikme olur da bu fiyatın üzerine gecikme farkı ilave yapılırsa o faizdir, caiz değildir.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Dolgu açısından bir şey yapmanız gerekmiyor. Normal devam edin, bir mezhep değiştirmeniz de gerekmez. Diğer meselede de o günleri kaza edin yeter. Kefarete gerek yoktur. İstiğfar etmeniz yeterlidir.
Selamünaleyküm. Allah Teâlâ size sabırlar versin. Geçmiş olsun. Görme engelli olma nedeniyle cenine müdahale caiz değildir. Bunu düşünmemelisiniz. Sabredin, büyük bir sevabı tepmeyin. Allah yardımcınız olsun.
Aleykümselam. Ben de sözünü ettiğiniz teoriyi dinden bir parça olarak görmüyorum, görmeyi de iman açısından tehlikeli buluyorum. Ne var ki, sizin ifade tarzınızla o düşünce sahiplerinin üzerine gitmeyi de taktik hatası olarak görüyorum. Onların fikirlerinden vazgeçmesine katkısı olmadığı gibi kemikleşmelerine sebep olabiliyor da. Buna dikkat ediniz.
Selamünaleyküm. Gusül açısından bir sakınca yoktur. Allah kabul etsin.
Aleykümselâm. Bazı yörelerimizde bu sözünü ettiğiniz kültür hâkimdir. Ne yazık ki böyle insanlarla bir noktada anlaşmak da mümkün değildir. Sizin evinize ailenizden olmayanları almamak dinen hakkınızdır ama bu kararınız sizin ailenize mal olacaksa elbette iyi düşünmeniz gerekmektedir. Size sabır tavsiye ederiz. Bir de bu durumu aile büyüklerinizle istişare ile çözmeniz sizi daha az yoracaktır. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Bunun için hususi bir dua olmaz; annenizin babanızın ve sizin genel dualarla kardeşinize dua etmesi gerekir. Uzun bir sabır ve yoğun bir dua ile yol almanız gerekiyor. Allah yardımcınız olsun.