Fetva Meclisi
Soru
Hocam, bir babanın 4 tane evladı var. Büyüklerin ikisi bayan, kardeşlerinin ikisi de erkek. Şimdi babaları mal paylaştırmaya başladı. Bir arsa örneğin; 1.000 metre. Bunu 4 eşit parçaya böldü. Kura çekildi ,herkes kurada neresi çıktıysa razı oldu ve düşen yeri aldı. Baba bu mirası sağlığında kendi isteği ile 4 eşit parçaya bölebilir mi? Ben dinimizce erkek, kadından fazla alır diye biliyorum. Baba sağlığında da vefat etmiş olsa bile erkek, kız kardeşinden her zaman üstte değil midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Anne veya baba, sağlığında bir taksimat yaptığında ya eşit bir taksim yapar ya da mirastaki usule uyar. Yani iki erkeğe bir kıza şeklinde yapar. Bunun haricindeki taksimatta anne veya babaya vebal yüklenir. Tevbe etmesi gereken bir iş yapmış olurlar.
Kişinin hayattayken malını paylaştırmasına miras değil hediye ismi verilir. Miras ise kişi öldükten sonra malının paylaşılmasına denir. Bir kimse hayattayken malını paylaştırmak isterse tüm çocuklarına eşit bir şekilde dağıtım yapmalıdır. Ancak engelli olan çocuğunu muhtemel mağduriyetini önlemek amacıyla ona diğer kardeşlerine göre daha fazla hibe/hediyede etmesinde âlimler sakınca görmemişlerdir. Babanıza hak/ölüm vaki olur ve geride mal kalırsa; -Eğer mirasçılar kendi aralarında anlaşarak paylaşırlarsa (rızâî taksim) sakıncası yoktur. Fazla hakkı olanlar daha az hakkı olanlara hediyede bulunmuş sayılır. -Eğer kendi aralarında anlaşmazlarsa miras hukukunun yargı boyutu devreye girer. Buna göre de mirasçılar tespit edilip hakları verilir. Bize yazdıklarınıza göre erkeğe iki, kıza bir şeklinde taksim edilmelidir. Belirttiğiniz mallar üzerinde anlaşamazsanız tüm mallarınız satılığa çıkar ve iki erkek bir kız şeklinde taksim edersiniz.
Babanın veya annenin mirasını kendi sağlığında taksim etme hakkı yoktur. Yapsa da değeri ve bağlayıcılığı yoktur. O öldükten sonra değiştirebilirsiniz. Sağlığında yaparsa bu bir hibe olur. Çocuklarına sağlığında mal vermiş olur. Buna çocuklardan biri itiraz etmedikçe de sakıncası olmaz. Eğer babanızın taksimine diğer kardeşleriniz gönülden razı iseler, helal olması bakımından size zararı olmaz. Onlardan biri malı hukuk sistemine göre değil de mesela kıza düşecek fazlalığı erkek kardeşine verecek şer’i anlayışa göre iade ederse bu durumda da sakınca olmaz. Ama öyle veya böyle baban yaptığı yanlıştan ötürü vebale girer. Ona rıza gösteren her mirasçı da vebale girer. Bu seçeneklere göre bir tercih yap ama babanı da bir din düşmanını karşına alır gibi alma. Bile bile onu ateşe doğru koşturmuş olursun.
Selamünaleyküm. Anne ve babanızın vefatı ile beraber, sizden başka mirasçıları yoksa kalan malın İKİ hisse erkeğe BİR hisse kıza şeklinde bölünmesi gerekir. Anne veya babanızın bunun dışında bir taksimatı vasiyet etmelerinin bir anlamı yoktur. Sağlıklarında erkeğe aktarabilirler. Bu caiz olabilir ama vebale girmeyeceklerini söyleyemem.
Bir insan ölmeden mirası olmaz. Ölmeden dağıtılan miras değil hibedir, hibede ise eşitlik olur. Evet, öldükten sonra mal sahibi, onun mirası erkeğe iki kıza bir şeklinde dağıtılır. Siz anlaşılan o noktada değilsiniz. Bu tür konulara girmemeniz daha evla olur.
Allah annenize rahmet etsin, size de sabırlar ihsan etsin. Babanızın durumunun iyi olması mirastan pay almasını değiştirmiyor. Onun feragat etmesi dışında hakkı haktır. Soruda erkek kardeşten söz etmiyorsunuz. Bu nedenle size iki türlü cevap vereceğiz. Erkek kardeşiniz varsa o, yüzde 37,5, kızlar yüzde 37,5 aranızda bölüşeceksiniz. Babanız da yüzde yirmi beş alacak. Erkek kardeş yoksa babanız yüzde yirmi beşi alacak, gerisini siz kızlar bölüşeceksiniz.
baba konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Babanızın yüzde yüz haram olmayan kazancını tüketmenizde sakınca yoktur. Bir kız çocuğu olarak babanızın nafakası ile geçinebilirsiniz. Sizin ve arkadaşlarınızın yemesi aynıdır.
Aleykümselam. Yine de babandan kopma, gücün kadar ona karşı iyi bir evlat olmayı tercih et. Doğru olan budur. Hata onda kalsın, sen iyi bir mü'min ol!
Selamünaleyküm. Evlat olarak sizin babanızı düzeltmenizi bekleyemeyiz. Dua edin, sıcak ilişki ile yanaşmaya çalışın. Arkadaş çevresine telkinde bulunması için rica edici olun.
Selamünaleyküm. Beşerî kanunları dinimize göre yorumlamaya gerek yoktur. Çocukların nafakasından baba mesuldür. Beşeri düzende de bu böyle oluyor büyük oranda. Arada ne olduğu, sizden çocukları nasıl alabildiği önemli bir nedendir. Siz tekrar düşünün ve çocuklarınıza verdiğinizi acımayın.
Aleykümselam. Bereketsiz bir harçlık alıyorsunuz ama sizin için babanıza olduğu gibi haram değildir o para.
Selamünaleyküm. Hayatın gerçeklerine aykırı bir düşünceniz var. Babanızın evlenmesine karşı çıkmakta hata edersiniz, günaha girersiniz. Bırakmış evlenmesine yardımcı olun, sizin de hoşnut olacağınız bir evlilik yapmasını sağlayın.