Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Yoğun bakımda çalışıyorum. Bazen hocalar ileri evre kanser veya nöroloji hastalarına müdahale edilmesin deniyor. Doktorların ön gördüğü hastanın müdahaleye yanıtsız olacağı yönünde. Ani solunum veya kalp durmasına kalp masajı yapılmasın veya solunum makinasına bağlanmasın deniyor. Ancak alması gereken hayati ilaçları antibiyotik sıvı tedavisi beslenmesi veriliyor. Böyle bir durumda ne yapmalıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Erkeklerle selamlaşma, tokalaşma ve muhabbet hariç gerisinde doktorluğun gerektirdiği işler olarak ruhsat vardır. Mü'min kimliğinizi muhafaza edin, sulandırmayın, takvayı ölçü alın ve işinize devam edin. Sonda sonrasında da abdest gerekmez. Kolay olsun, hayır ve bereketli olsun.
Selamünaleyküm. Bayan hastalar bakımından sizin yaptığınız gerekli bir iştir. O işte ehil sayılabilecek bir tecrübeye erdi iseniz onu sürdürmenizde yarar vardır. Bulunduğunuz ortamın halvet olmamasına çok dikkat edeceksiniz. Halvet, üçüncü kişiye kapalı bir ortamda yabancı erkekle baş başa kalmaktır. Bunu temin ettikten sonra sakıncanın ana bölümü kalkar. Kendinizi koruyabiliyorsanız devam edin. Selamünaleyküm.
Allah yardımcınız olsun. İnsan sağlığı ile alakalı bir iş yapmak sürekli sevap kazanma durumunda olmak demektir. Belirttiğiniz bu ayrıntı ile alakalı olarak şunu söyleyebiliriz: - Elbette gücünüzün yetmediği işten sorumlu olmazsınız. Sizin üstünüz olan yöneticilerin esnek bıraktığı konuda sizin zorlanmanız gerekmez. Neticede siz bir memursunuz, amirinizin emrettiğini yapmanız yeterlidir. Siz elinizden geleni yapmaya çalışın. Yazdığınızda yalan ve aldatma olmasın. En azından normlara yakın olduğuna kanaatinizle karar vermelisiniz. Tamamen yanlış bir bilgi hem o insana zarar vermek hem devleti aldatmak olabilir ki bunu caiz göremeyiz. Üst amirlerinizi bu konularda uyarın, yetişmiyor diyerek bilgilendirin ki vebal sizde olmasın.
Aleykümselam.Bu, onun sağlık durumuna göre değişecek bir hükümdür. Tıbben mesela yüzde ellinin üzerinde bir özürlü durumuna geçiyorsa o günlerinde mesul olmaz. Değilse mesuliyeti vardır ama siz her durumda ona hasta gibi muamele yapın ve ecir kazanın. Allah yardımcınız olsun.
Aleykümselam. Bu konuda yaşadığımız ülkede geniş seçme imkânlarınız yoktur. Doktorluğun neredeyse memurluk dışında alternatif icra edilebilir serbest bölümü yoktur. Dolayısıyla ortada zaruri olarak yapılması gereken bir tedavi olacaktır. İlke olarak zaruret olmadıkça erkek tedavisi yapmayacaksınız. Mecburi kalınca ise tababet icra ederken kendinizi ve onu zaruretin sınırları içinde tutacaksınız. Gevşemeyecek, gevşetmeyeceksiniz. Allah yardımcınız olsun.
Allah yardımcınız olsun, güzel bir iş yapıyorsunuz. Size şunları tavsiye ederim: Asıl ilgi alanınız tıp olsun. Dalının en iyisi olmayı kendinize hedef yapın. Yoğunluğunuzu tıp ilmine verin. Din ilminden de elbette uzak kalmayın ama bu daldaki ilim sizin için yoğunluğunuzun az olan tarafını oluştursun. Tıp ilmi kadar tıp kanunlarını ve işletmeciliğini de öğrenin. Dini konularda bilmediğiniz şeyleri bilir gibi konuşmayın, bilmeyenden dinlemeyin. Bir hoca size ders vermek için geldiğinde belli bir konu için gelsin, çalışsın, siz de amfide ders dinler gibi not tutarak dinleyin onu. Böyle gelmeyeni tekrar çağırmayın. Tıp ve dinin kesiştiği noktalar hakkında özel ders almış olun. Bu noktaları şöyle başlıklandırabiliriz: Avret hükümleri; sizin ve hastanın avreti nedir, avret konusunda ne kadar esneme olabilir? Hasta sırlarının mahremiyetinin sınırları ve bağlayıcılığı. Halvet hükümleri yani karşınızdaki hasta veya meslektaş bile olsa onunla kapalı bir ortamda yalnız kalmanın incelikleri, dikkat edilmesi gerekenler. Din emir ve yasaklarda nelere ruhsat veriyor, ruhsatla amel etmenin sınırları ve incelikleri. Temizlik hükümleri. Özellikle hasta açısından temizliğin ayrıntıları. Hastanın namaz, oruç, hac gibi ibadetleri nasıl yapacağına, hangi hastaya nasıl bir esneklik getirildiğine dair bilgiler. Kadınların özel durumlarına ait fıkıh bilgisi; aybaşı, hamilelik, doğum, emzirme ve benzeri konular… Bu başlık özellikle de ilgili branşlarda çalışacak doktorlar için daha da önemlidir. Uyuşturucu ve benzeri ilaçların kullanılmasına dair hükümler. Yoğun bakım ve ölümle ilgili fıkıh bilgileri. Hastane işletmesinde veya tıp yönetiminde görev alınması durumundaki özel konular.
ağır hasta konusundaki diğer fetvalar
Aleykümselam. Hasta ile alakalı olarak doktor talimatını izlemek esastır.
Evet, normal şartlarda eşinizin izni aranırdı ama ağır hasta olan annenizin bakacak başka kimsesi yoksa annenize bakmak size farz olur. Eşinizin bir farzı engelleme hakkı yoktur. Onun da gönlünü kırmamaya çalışarak ve sadece zorunlu hizmetini yapacak kadar evinizden çıkmanızda o izin vermese bile sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Şahsa ait bir şeyi ancak ölümcül bir durumda çalmanın ruhsatı olabilir. Tedavinin o ilaçla ölümcül bir bağlantısının olduğu kesin bir şekilde bilinmeli ve hiçbir alternatif de olmamalıdır. Mesela koca karı ilacı dediğimiz ilaçlar için bu geçerli olmaz. Çünkü o ilaçların tedavi gücü ispatlı değildir.Kadın ölünce erkekle ilişkisi tamamen biter. Erkeğin onun bedenine tutmak gibi bir yakınlığı caiz değildir. Cenaze yıkandıktan sonra yüzüne bakmak inşaallah böyle olmaz. Takva yönü ile söylenecek olursa bakmaktan da imtina etmesi gerekir.