Fetva Meclisi
Soru
Hocam babamla konuşurken annemi şikâyet edip durdu ve anneni boşayacağım dedi. Çok üzüldüm. Annem böyle bir sözle boşanmış olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
"Ben istemiyorum" kelimesi, "boşuyorum" anlamına gelebileceği gibi, "bu halde evli kalmak istemiyorum veya bu halde yaşayamam" anlamında da olabilir. Bu niyet tespitini yapacak olan sizsiniz. Bu ifadeyi eşinizi boşama kastıyla mı yoksa içinde bulunduğunuz durumu anlatmak için mi söylediğinizi netleştirin. Boşama kastıyla söylediyseniz bir talak/boşama gerçekleşir. Boşama niyeti ile söylemediyseniz herhangi bir şey olmaz.
Hiç hoş olmayan bir söz olarak bu sözü kaydetmiş olalım. Daha sonra da tam nasıl söylediğini bilmemiz gerekir. ‘Konuşursan seni boşadım veya boşsun.’ sözü, konuşması halinde boşamadır. ‘Boşarım!’ sözü ise bir tehdit olabilir. Tehdit de boşama değildir. Allah’a emanet olun.
Selamünaleyküm. 'Boşadım' 'boşsun' gibi net ifadelerle boşama gerçekleşir. Sizinki anlaşılan bir tehdit niteliğinde olmuş. Tekrar etmeyin, ailenizi koruyun.
“Boşayacağım” sözü ile boşama olmaz. Nikâhınız, başka bir sebep yoksa devam etmektedir.
Bu tür ifadeler boşamak maksadı ile kullanılmadığından bir sözcüğü farklı anlamı ile kullanmak için söylenir. Bundan da talak oluşmaz.
Dinimiz boşama hakkını normal durumlarda erkeğe vermiştir. Şaka yolu ile de olsa erkeğin boşama anlamındaki sözleri ve yazılı beyanı boşamadır. Yalnız insanın içinden geçirdiği şeyler eylem kabul edilmediğinden ‘içinden geçirmiş olmak, düşünmek’ boşama olmaz. Sesli söylemediğiniz sürece boşama yoktur. Aile hayatını daha saygın tutmamız gerekir. Fitneden ve fitneye sevk eden sebeplerden uzak durmalıyız.
boşamak konusundaki diğer fetvalar
Anlaşmalı boşanmanızdan sonra hiçbir bağ kalmaz. Boş ol demesi gerekmez. Hayırlı olsun diye dua ederiz.
Psikolojik rahatsızlık geniş bir ifadedir. Düşünce ve duygunun ağır oranda bozulmasına psikolojik rahatsızlık diyoruz. Sinir hastalığı olarak adlandırılabilir. Şizofren, depresif ve psikoz gibi isimlerle anılan bu hastalıklar akıl üzerinde etkilidir. Düşünme ve idraki zorlar. Hasta yaşadığı ortamdan kopabilir. Tedavisi zordur. Hasta kendisine ve başkalarına zarar verebilir. Hafıza kaybı, psikolojik kaygı, dönüşümsel/kompulsif nevroz gibi sinir hastalıkları da bu başlıkta ele alınabilir. Fıkıh kitaplarımızda bu tür vakalar delilik başlığı altında genel bir isimle anılmaktadır. Bu başlıkla psikolojik rahatsızlıkları fıkıh konuları için ele alabiliriz. Fakihler insan eylemlerinin akıl şartı ile değerlendirilebilir olduğuna söz birliği etmişlerdir. Talak da ancak akıllı için geçerli olabilir. Delilik durumu olan birinin yapacağı talak delilik anına tesadüf etti ise geçerli olmayacaktır. Aklının başında olduğu bir zaman oluyor ve talak da o zamana isabet etti ise talak da geçerlidir. Sinirlilik ve gerginlik durumu eğer delilik noktasına gelmiş ise yani sinirli anı DELİ adını fiilen oturtacak kadar gerçekleşmiş ise o da deli sayılacağı için yapacağı boşama geçerli değildir. Buradaki DELİ ifadesinin ne kadar gerçek deli niteliğinde olduğu da tespit edilmesi zor bir uygulamadır. Genelde insanlar zaten sinirlendikleri için talak yaparlar. Psikolojik sorun yaşayanların talak yapması bu ölçülerle değerlendirilebilir. Bir başka sorun da vesvese (OKB) hastalarının talakıdır. Vesvese hastası ne dediğini bilmiyor, aslında demediğini dedi gibi hissedecek bir durum yaşıyor olduğu durumda iken talak iddiası olursa bunun için de deli ile alakalı tespit üzerinden hareket edebiliriz.
Kadının boşamasının bir bağlayıcılığı yoktur. Bir veya üç aynıdır.
Akıl ve insanlık bitmiş ama nikâh bitmiş gibi değil şu anda. Bu durumda, aile büyüklerinizi devreye sokarak acil bir eylem planı yapmalısınız.
Boşama ve boşanma hüzün gerektiren bir sonuçtur. Düğün gibi kutlanması, ikramlarla karşılanması Müslüman kültüründe olmayan şeylerdendir. Evet, yaşananlardan kurtulmak böyle hisler yaşatabilir ama herhangi bir boşanma ile ortaya çıkan sonuç, bu ümmetin yapısından bir tuğlanın sökülmesi sonucudur. Geçmişteki acıları ve sıkıntıları geride bırakmayı Allah’a şükür ile karşılamak daha isabetli olur.
Bu söz, erkeğin ne kastettiğine bağlı olarak sonucu değiştirir. Erkek boşamayı kastetti ise bir talak gerçekleşir. Aksi de olabilir. Problemin sahibi en yakın müftülüğe gidip cevap almalıdır.