Fetva Meclisi
Soru
Camide cemaat varken cemaatten ayrı olarak namaza durup kılmanın hükmü nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Namaz kılmakla kıldırmak arasında namaz olarak fark yoktur. Şeytan sizi sevap kaçırmaya sevk etmesin; cemaat olup kılın, çekinmeyin. Cemaatle kılınmasa da namaz namazdır ama siz cemaat olun. Daha bereketli bir namaz eda edersiniz. Dua ediniz bize.
İslâm dini, birlik ve beraberliğe büyük önem vermiştir. Günde beş vakit namazın, haftada bir cuma namazının ve senede iki kez olan bayram namazlarının cemaatle kılınması, müminlerin birbirlerinden haberdar olmalarına, görüşüp kaynaşmalarına, birbirleriyle yardımlaşmalarına vesile olmak gibi bir işlev üstlenmektedir. Bu bakımdan cemaatle namaz kılmak, istenen birlik ruhunun sağlamlaştırılmasında ve devam ettirilmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Hz. Peygamber (s.a.s.), farz kılınışından itibaren hayatının son zamanlarına kadar beş vakit namazı sürekli kendisi cemaate imam olarak kıldırmış, Müslümanları da namazları cemaatle kılmaya teşvik etmiştir. (Ebû Dâvûd, Salât, 48-49) Cemaatin önemini belirten çok sayıda hadis bulunmaktadır. Bunlardan birinde Hz. Peygamber (s.a.s.), “Üç kişi bir köyde veya kırda bulunur ve namazlarını cemaatle kılmazlarsa, şeytan onlara hâkim olur. Öyleyse cemaatten ayrılma. Çünkü kurt ancak sürüden ayrılan koyunu yer.” (Ebû Dâvûd, Salât, 47 [547]) buyurmaktadır. Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.s.) cemaatle kılınan namazın sevabının, tek başına kılınandan 27 derece daha fazla olduğunu belirtmiştir. (Buhârî, Ezân, 30 [645]; Müslim, Mesâcid, 249 [650]) Bu ve benzeri hadisler ve ilgili âyetlerden hareketle Hanbelîler beş vakit namazın cemaatle kılınmasının, erkekler için farz-ı ayın, Şâfiîler ise farz-ı kifâye olduğunu söylemişlerdir. Hanefî ve Mâlikîlere göre ise cuma namazı dışındaki farz namazları cemaatle kılmak, gücü yeten erkekler için müekked sünnettir. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/56; Cezîrî, el-Mezâhibü’l-erbe‘a, 1/368-369) Bu itibarla cemaate gitmeye engel bir durum olmadıkça beş vakit namaz cemaatle kılınmaya çalışılmalıdır. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.), camiye giderken atılan her adımdan dolayı kişinin bir derece yükseltilip, bir günahının silineceğini haber vermiştir. (Buhârî, Ezân, 30 [647]; Ebû Dâvûd, Salât, 49 [559])
Namazı camide kılmak esas olandır. Herkes camide cemaatle kılmaya çalışmalıdır. Sizin verdiğiniz örnekte ise cemaate gitmemeye bir tür özür vardır. Kalbiniz camide cemaatte olsun evde de olsa namazı kılın. Mümkünse kaldığınız yerde küçük bir cemaat yapın. İlla namazı kılın. Allah yardımcınız olsun.
Aleykümselam. Cami ve cemaat birbirini tamamlayan iki kavramdır. Camide kılınmayan hiçbir namaz cemaatle kılınsa da O CAMİDEKİ CEMAAT değildir. Evet, tek kılmaya göre sevabı farklıdır ama caminin yeri başkadır.
Selamünaleyküm. Katılma hızınız size ağır gelmiş olabilir, daha yavaş giriş yapın, yavaş yavaş ısınmaya çalışın.
Cemaatle kılınan namazlarda safların düzgün olması, sık durulması ve aralarda boşluk bırakılmaması gerekir. Safların tertibi ile ilgili bir hadiste Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurur: “Saflarınızı düzgün tutun, zira safların düzeltilmesi namazın mükemmelliğini sağlayan şartlardandır.” (Buhârî, Ezân, 74 [723]; Müslim, Salât, 124 [433]) Cami içerisinde imam ile cemaat arasındaki mesafenin fazla olması iktidaya/imama uymaya engel değilse de mazeret olmadıkça bir kişinin saftan ayrı tek başına imama uyması mekruhtur. Buna göre müezzinin saflardan ayrı durması uygun değildir. (Kâsânî, Bedâ’i, 1/216) Ancak mikrofon kullanma ihtiyacı vb. bir mazerete binaen müezzinlerin cami içindeki yerlerinden imama uymalarında bir sakınca yoktur.
Camide namaz konusundaki diğer fetvalar
İdrar torbası bulunduran birinin durumu özür sahibi durumudur. Öyle birinin o şekilde namaz kılmasında sakınca yoktur. Cemaatle namaz kılmasında da bir sakınca yoktur. Camide cemaate katılmasına gelince: Taşıdığı idrar torbası camiyi kirletme riski taşımıyorsa o haliyle camiye gelip cemaatle namaz kılması mümkündür. Temizlik ve görüntü kirliliğine karşı dikkat etmesini önemli görmeliyiz.
Vaktinde geldi isen ön saf senindir. Kimsenin bakışı seni etkilemesin. Sana meleklerin nasıl baktığı önemlidir. Onlar da sana pek güzel bakmaktadırlar. Şu kadar ki, sonradan gelip insanları rahatsız ederek ön safa geçmen doğru olmaz, bunu bil. Nezaketini bozma, ön safı da bırakma. Âlim biri sen orada iken camiye girerse ona yer ver.
Camiden vazgeçme. Ön sünnetleri farzdan sonra kılabilirsin. Bu konuyu imamlarla veya diğer insanlarla konuşmaya gerek yok, şevkin kırılır. İYİ BİR NAMAZ İÇİN İYİ BİR MÜCADELE GEREKEBİLİR. Allah yardımcımız olsun.
Namazda siluetin görülmesi ile bizzat bedenden bir bölümün görülmesini aynı görmemeliyiz. Evet, takva ve kalp huzuru bakımından sizin hassasiyetiniz güzel ama oturarak kılmanızı gerektirecek bir düzey değildir.
Mescide gitmek farz değildir, nafile bir ibadettir. Nafilelerde anne babanın müdahalesine sıcak bakılabilir. Abartmamak kaydıyla itaat edilebilir.
Selamünaleyküm. Bir vakit namazı camide eda edildikten sonra o vaktin namazı o camide kılındıkça ikamete gerek yoktur. Başka bir namazın kazası kılınıyorsa ikamet gerekir.