Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben yurt dışında yaşıyorum. Bizim köy camisinde imamdan başkasının ezan okumasına devlet izin vermiyor. Bu durumda imam olmadığı zaman ne yapmalıyız? İmamın sesini kaydederek ezan dinletilse böyle bir uygulama caiz olur mu? Yoksa böyle yapmak yerine imam olmadığı vakit ezanı hiç okutmasak mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Cenaze namazı nedeniyle camide namaz kıldıracak kimse yoksa siz de cenazeye gidin. Cenazeye katılmanız önemli olacak bir yakınınız ölmüş ise yine cenazeye gidin. Bunun dışında camide namaz daha önemlidir.
Selamünaleyküm. Kamet getirir gibi ezan okuyup namaza başlasanız Sünnet'e uymuş olursunuz. Terk etseniz namazınız yine namazdır.
Sabah namazını evde kılanın da namazı kabuldür biiznillah. Yalnız sizin camiye yetişememeniz makul bir gerekçeye dayanmıyor. Ezan vakti belli, ezandan sonra ikamet vakti belli. Sizin kendinizi iki dakika önceye ayarlamanız gerekiyor.
Bu bakış ve düşünce tarzı doğru değildir. Müslümanların birbirine bakışı hüsnüzan esasına dayanmalıdır. Bir Müslüman’ın aksi bilinmedikçe iyi olduğuna inanmak zorundayız. Bilhassa bidat gibi kişinin imanına zarar verecek kadar hassas bir konuda karar vermek ve verilen kararı uygulamak hatadır, böyle düşünmemelisiniz. Elimizde o kişinin açık bir itirafı veya açık bir uygulaması olmadıkça bir Müslüman için böyle diyemeyiz. Bir başka nokta da bidat tek çeşit değildir. Kişiyi imansız denebilecek bir bataklığa çekebilecek bidat var, o derece olmayan mekruh denebilecek düzeyde bidat var. Üçüncü bir nokta da şudur: Camiler imamların değil Allah’ın evleridir. O iyi bu kötü diye seçmeye kalkarsak tek bir camimiz bile olmayabilir. Kendimizi evliya makamında görüp imamları tenkit ederek bir yere gidemeyiz. Camiye devam edeceğiz. İmamlardaki eksiklikleri birbirimize nasihat mantığı ile gidermeye çalışacağız. Gerekirse resmi makamları yani imamların üstlerini devreye sokacağız ama camiyi terk etmeyeceğiz. Cami üzerinden fitne, fitnelerin en yıkıcısı olabilir maazallah. Şeytana el kaptırmaya karşı dikkatli olalım.
Selamünaleyküm. Bu nedenle camiyi terk etmeniz doğru olmaz. İkaz edin, onu ikaz edin. Emribilmaruf yapın ama camiyi terk etmeyin.
Böyle bir konuyu ilmihal kitaplarında bulamayabilirsiniz. Yeni bir konu olarak eski kitaplarda olmaması normaldir. Âlimlerin bu konudaki görüşlerini şöyle özetleyebiliriz: Canlı yayın olmayan, bir ses kayıt cihazından aktarılan ezanı normal minaredeki ezan gibi kabul etmemiz gerekmez. Zira ezan bir ibadettir, bu ibadeti insan yaptığında ibadet olarak yerine oturmuş olur. Canlı yayın olarak aktarılan bir ezanı ise müezzini minarede dinliyor gibi kabul edip gerekeni yapmak uygun olandır. Bunu şöyle kabul edebiliriz: Minareden ses cihazı olmadan okunan ezanı çok az bir mesafeden dinleyebiliyorduk. Ses cihazları ile beraber uzaktan da dinleme imkânımız oldu. Canlı yayın da bunun gibi kabul edilmelidir.
cami konusundaki diğer fetvalar
Olur. Bu şekilde Tahiyyetü'l-mescid namazı da kılmış olursunuz.
Gece düzenine bakılarak bu karar verilmelidir: Erkek, camide nasıl kılınıyorsa öyle kılmalıdır. Camiye gitmelidir. Kadın ise ezanla beraber de kılabilir, geciktirebilir de. Geciktirmesi namazda gevşekliğe neden olacaksa ilk vaktinde kılmalıdır.
Cemaatle namaz kılmakla ilgili hadislerde farklı ifadeler (25 ve 27 gibi) yer almaktadır. Bu da cemaatle namaz kılmanın çok faziletli olduğunu gösterir.
İmamı camiye görevli olarak atayan makam, imamı hangi şartlarda çalıştıracağını belirleme hakkına sahiptir. O şartlarda bir caiz olmama durumu varsa o da kuralları belirleyen makama ait olur. Mesela bir camide birden fazla imam bulunması takdir edilmiş ve bu belirlenirken de hile ve tahrifata gidilmemiş ise imamların maaşlarının helal olmasında bir sakınca yoktur. Maaş verenin koyduğu kurallar, şeriatımızın açık emirlerinden veya yasaklarından biri ile çelişmiyorsa muteberdir. Alınan maaş da helaldir.
Denize düşen yılana sarılırmış. Bu da onun gibi bir şey. Dinin yasakladığı bir şeyle dini öğretmek! Ne kadar garip. Allah yardımcımız olsun. Çocuklarımıza verebileceğimiz en iyi eğitim, dinimizin yaşanan şeklini üzerimizde görmeleridir. Bunu becermeye de mecburuz. Çocuklarımızı keşke anneleri evlerinde din üzere yetiştirmeyi becerebilselerdi. Hocalarımız için de benzer şey geçerlidir. Üzerlerinde gösterdikleri İslam kolay öğrenilir, müzik de istemez spor da. O olmayınca “camiye müzik sokmak” çare zannedildi. İnna lillahi ve inna ileyhi raciûn.
İmamla birlikte namaz kılarken cemaatin iftitah (başlama) tekbirini alması farzdır. Yalnız intikal tekbirlerini cemaatin de söylemesi, imam "semiallahü limen hamideh" dediğinde cemaatinde "Rabbenâ leke'l-hamd" demesi müstehaptır.