Fetva Meclisi

Anne ve babaya bakmak çocukların görevidir. Kendileri de muhtaç durumda olmadıkça bu görevde kız veya erkek aynıdırlar. Namaz kılmak nasıl herkesin sorumluluğu ise anne ve babaya muhtaç olduklarında bakmak da öyledir. Anne ve babaya ya da ikisine bakarken yükümlülük nasıl paylaşılacaktır sorusuna âlimlerimiz farklı cevaplar vermişlerdir. Ebu Hanife rahmetullahi aleyh kardeşler eşit şekilde paylaşırlar demiştir. Bazı âlimler mirastaki paya göre demiş bazıları da varlık durumlarına göre bir paylaşım yapabilirler demişlerdir. Siz de böyle bir paylaşım imkânı olmayacağı için yük size kalacaktır, sevap da size kalacaktır. Kardeşlerinin sorumluluk almaktan kaçınmaları senin sorumluluğunu kaldırmaz. Yapabildiğin kadar yap. Evet, çocuklarını aç bırakmak gerekmez ama yapabileceğini de ihmal etme. Kardeşlerinin payına düşen yükümlülüğü yarın onlardan tahsil etmeyi de düşünebilirsin. Yapabiliyorsan onları mahkemeye vererek de alacağını tahsil edebilirsin ama sen Allah’tan bekleyen ol, kalbin huzur bulsun. Onları yaratanları ile baş başa bırak. Özellikle de anneye hizmet bizim kulluğumuzun en büyük imtihan ve kazançlarındandır, bunu kaybetmemeye bakın. Allah Teâlâ işinizi kolay kılsın, kalbinize huzur versin. Âmin.

Hastaya bakmak bir insanlıktır. İnsanlıktan herkes sorumludur. Aynı zamanda da bir sevap kaynağıdır. Kim bakıyorsa o sevap kazanıyor, kim de yapabileceğini yapmıyorsa sevaptan mahrum kalıyordur. Bir noktadan sonra hasta, onun ihmali ile daha kötü oluyorsa günaha da giriyordur.

Erkek veya kız bir çocuğun anne ve babasına karşı maddi/manevi sorumluluğu ölene kadar bitmez. Sadece erkek çocuğun kız çocuğuna göre ekonomik ve sosyal olarak yapabilecekleri farklı olduğu noktalarda kimi zaman erkeğin kimi zaman da kızın sorumluluğu artar. Mesela kız çocuğu annenin özel hizmetini yapmak konusunda erkekten daha çok sorumlu olur. Aynı şekilde evde çalışmadan beklemek durumunda olan kız çocuğu da çalışıp kazanan erkeğin sorumluluğu kadar sorumluluk taşımaz. Bunun bir ayrıntısı da kız çocuğunun evlendikten sonra anne ve babasına karşı yapabileceklerinin doğal olarak sınırlanması söz konusu olabilir. Genel olarak anlaşılması gereken budur.

Şer‘an babaannenize bakmak sizin üzerinize farz değildir. Onun birinci derecede çocukları varken, torunlarına bu yükümlülük düşmez. Ama siz yine de bir hayır ve dua kapısı olarak babaannenizin yanında bulunuyorsunuz. Bu, sizin için bir ecir vesilesidir, zorunluluk değil. Huysuzluğu, yaşlılığının getirdiği bir imtihandır. Siz alttan aldıkça onun daha çok üstünüze gelmesi sabrınızı zorluyor olabilir, ama sabrederseniz Allah katında kazancınız çok olur. Yine de hakkınızı koruyacak şekilde kırıcı olmadan cevap verebilirsiniz. Yalnız “aynı üsluba düşmek” yerine kısa, sakin ve mesafeli davranmak daha doğru olur. Fakat bu durum sizi yıpratıyorsa, babanıza da açıkça konuşup yükün sadece sizin sırtınızda olmaması gerektiğini hatırlatın. Hem sabır kapısı açık kalsın hem de yıpranmamış olun.

Selamünaleyküm. Sini dedenizin yanlışlarını düzeltmeniz de bir yanlıştır. Onu yanlışlarını düzeltemezsiniz ama kalbini kırarsınız. Başınıza iş almanın gereği yoktur. Ninenize acıyorsanız, ona işinde yardım edin. Böylece torunluğunuzu yapmış olursunuz.

Babanız çocuklarının birinin yanına gitmeyi kabul eder de yine kimse bakmazsa o zaman bedduasında tam haklı olur. Bu durumuyla da evladı açısından elbette nahoş bir durum ve onun üzülmesi bir vebal ama babaya bakmamak, ayağına gitmemek değil de onu çaresiz bırakmak olarak ortaya çıktığında büyük bir vebal olur. Sizin eşinizin durumu da şu şekilde olabilir: Eşiniz babanızla dar bir evde aynı çatıda yaşamak için oraya gideceğinizde kabul etmeyecekse bunda hakkı vardır. Babanızın bulunduğu veya herhangi bir şehre gittiğinizde gelmeme gibi bir hakkı yoktur. Nikâh akdinde böyle bir şart koşmuş siz de kabul etmiş olsa idiniz şimdi haklı olurdu. Sizin de boşanma gibi bir afeti aklınıza getirmeniz hiç doğru değil, dert içinde neden dert üretiyorsunuz? Eşinizin aile büyüklerinden de yardım alarak ve siz de verdiğim örnekte olduğu gibi durumu biraz esneterek çözüm üretmeye bakın. Hayat bu, böyle geldi böyle gidecek. Eşinizi de bir gün bakıp bakmamayı konuşacak doğurdukları. Gelecek uzak değildir. Allah yardımcımız olsun.

İlginize ve iltifatınıza teşekkür ederim. Allah Teala, birbirimizi rızası için sevmeyi, bu sevginin gereğini ihlasla yapmayı hepimize nasip etsin. Dualarınızı isterim. Durumunuzu iyi anladığımı zannediyorum. Zira sizin gibi olan pek çok kimse ile bağlantım var. Öncelikle şunu bilin: Anlattığınız sıkıntılar sizin için bir sevap kaynağıdır. Filistin'de cihat eden mücahit kardeşlerimizi nasıl sevap kazanıyorlarsa siz de o çektikleriniz sayesinde sevap kazandınız. İkinci olarak da şunu bilmelisiniz: Sevmekle, hakka riayet etmek aynı şeyler değildir. Siz, zorla babanızı sevemezsiniz. Sevgi ne kanunla ne de baskıyla oluşmaz. Buna göre şu hususlara dikkat etmenizi tavsiye edeceğim. 1- Kesinlikle annenizle babanızın arasındaki meselelere girmeyin. Onların işini Allah'a havale edin; siz kendi işinize bakın. 2- Babanızı sevmek zorunda değilsiniz. Ama onu yok sayma hakkınız da yoktur. İyi veya kötü o, sizin babanızdır. Bu da şu demektir: Baba olarak onu bilin. Hastalanır, yatağa düşerse ilgilenin. Hakaret etmeyin, kaba davranmayın. Sizden haram olmayan bir şey isterse onu gücünüz kadar yapmaya çalışın. Haram bir şey isterse yapamayacağınızı söyleyin. 3- Babanızın yakınlarından biri ya da başka bir akrabanız size zulmediyorsa, ona da bu ölçülerde davranmaya çalışın. Zulmü devam ediyorsa uzak durun ama zulme zulümle veya seviyesizlikle asla cevap vermeyin. 4- Anneniz ve kardeşlerinizle bir arada durmaya, birbirinizi incitmemeye çok çalışın. Şeytan size ikinci bir cephe açmasın. 5- Muhakkak çok dua edin; Allah sizi kendi halinize bırakmasın. Huzurlu bir hayat yaşamanızı diliyorum. İyi haberlerinizi beklerim. Allah'a emanet olun.