İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Hocam dijital ortamda bir tıp danışmanlığı işi yapmak istiyorum. Ben de doktorum ama uzman ve becerebilenlerden alıp ihtiyacı olana danışmanlık yapmak olarak özetleyebileceğim bir iş olacak bu. Bir çeşit bilgi aracılığı yapacağım. Bu işten kazancım helal olur mu?

Cevap

İstişare ekseninde yapılan işlerde sakınca olmayacağı gibi bereketten bile söz edebiliriz. Yalnız sağlık konusu bütün dünyada devletlerin kontrolünde tuttuğu önemli bir çalışma alanıdır. Bu sebeple yapacağınız işi muhakkak meri hukuka uygun yapmanızı tavsiye ederiz. Zira muhtemel bir hata durumunda meri hukuka ters düşmeniz durumunda vebalde olursunuz. Bunun ötesinde tedavide ve teşhiste daha iyisini bulmaya yönelik bir çalışma tebrik edilecek bir çalışmadır ve biiznillah para kazanmanın yanında sevap bile kazanabileceğiniz bir iştir. Bunu genel bir hizmet olarak görürüz ve özellikle ayrıntılarda oluşabilecek farklılıkları tekrar danışmanızı tavsiye ederiz. Çalışmanızla ilgi olarak fıkıh açısından öne çıkabilecek notları size şöyle özetleyebilirim: Danışmanlığa ait konu, ücret ve zaman belirlenmeli ve mümkünse sözleşme yapılmalıdır. Kurumsallaşmanız durumunda danışmanın kim olacağı belirlenmeli veya kurumsal olarak üstlenilmelidir. Danışma konusu yüz yüze gerçekleştirilebileceği gibi iletişim araçlarından biri ile de gerçekleştirilebilir. Danışan açısından müphemlik oluşturabilecek açıklar ve benzeri örtülü kalan başlıklar kazanç açısından helallik riski oluşturabilir. Danışmanlığınızla ilgili konuda danışan açısından oluşabilecek zararlar, yanlış teşhis, yanlış tedavi gibi konularda meri hukuktaki doktor hataları ile alakalı hukuk sizin için de geçerli olacaktır ve sonuçlarına katlanacaksınız.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Allah yardımcınız olsun, güzel bir iş yapıyorsunuz. Size şunları tavsiye ederim: Asıl ilgi alanınız tıp olsun. Dalının en iyisi olmayı kendinize hedef yapın. Yoğunluğunuzu tıp ilmine verin. Din ilminden de elbette uzak kalmayın ama bu daldaki ilim sizin için yoğunluğunuzun az olan tarafını oluştursun. Tıp ilmi kadar tıp kanunlarını ve işletmeciliğini de öğrenin. Dini konularda bilmediğiniz şeyleri bilir gibi konuşmayın, bilmeyenden dinlemeyin. Bir hoca size ders vermek için geldiğinde belli bir konu için gelsin, çalışsın, siz de amfide ders dinler gibi not tutarak dinleyin onu. Böyle gelmeyeni tekrar çağırmayın. Tıp ve dinin kesiştiği noktalar hakkında özel ders almış olun. Bu noktaları şöyle başlıklandırabiliriz: Avret hükümleri; sizin ve hastanın avreti nedir, avret konusunda ne kadar esneme olabilir? Hasta sırlarının mahremiyetinin sınırları ve bağlayıcılığı. Halvet hükümleri yani karşınızdaki hasta veya meslektaş bile olsa onunla kapalı bir ortamda yalnız kalmanın incelikleri, dikkat edilmesi gerekenler. Din emir ve yasaklarda nelere ruhsat veriyor, ruhsatla amel etmenin sınırları ve incelikleri. Temizlik hükümleri. Özellikle hasta açısından temizliğin ayrıntıları. Hastanın namaz, oruç, hac gibi ibadetleri nasıl yapacağına, hangi hastaya nasıl bir esneklik getirildiğine dair bilgiler. Kadınların özel durumlarına ait fıkıh bilgisi; aybaşı, hamilelik, doğum, emzirme ve benzeri konular… Bu başlık özellikle de ilgili branşlarda çalışacak doktorlar için daha da önemlidir. Uyuşturucu ve benzeri ilaçların kullanılmasına dair hükümler. Yoğun bakım ve ölümle ilgili fıkıh bilgileri. Hastane işletmesinde veya tıp yönetiminde görev alınması durumundaki özel konular.

Hocam biz tıp fakültesi öğrencileriyiz. Bir araya gelip kendimizi geliştirmek iç
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Allah yardımcınız olsun. İnsan sağlığı ile alakalı bir iş yapmak sürekli sevap kazanma durumunda olmak demektir. Belirttiğiniz bu ayrıntı ile alakalı olarak şunu söyleyebiliriz: - Elbette gücünüzün yetmediği işten sorumlu olmazsınız. Sizin üstünüz olan yöneticilerin esnek bıraktığı konuda sizin zorlanmanız gerekmez. Neticede siz bir memursunuz, amirinizin emrettiğini yapmanız yeterlidir. Siz elinizden geleni yapmaya çalışın. Yazdığınızda yalan ve aldatma olmasın. En azından normlara yakın olduğuna kanaatinizle karar vermelisiniz. Tamamen yanlış bir bilgi hem o insana zarar vermek hem devleti aldatmak olabilir ki bunu caiz göremeyiz. Üst amirlerinizi bu konularda uyarın, yetişmiyor diyerek bilgilendirin ki vebal sizde olmasın.

Hocam ben hastanede ebelik yapan hanım bir kardeşinizim. Biz bu mesleği yaparken
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Siz söylemesiniz de diş hekimliğinin böyle olduğunu biz de görüyoruz. Zor da olsa sürdürmeniz daha isabetli olur zannederim. Şimdi bırakmanız durumunda yarın şeytan sizi “keşke” bataklığında boğabilir. Devlet yerine özel bir klinikte az mesaili iş tercih etseniz olmaz mı? Birden bire bırakmayın. Özelde de dayanamazsanız bırakma yönünü tercih edersiniz. Zannederim böylesi daha isabetli olur. Allah yardımcınız olsun.

Hocam ben devlette diş hekimliği yapan bir kadınım. Burada kısa sürede çok hasta
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

İnsan sağlığı ile alakalı bir alanda çalışmanız yaptığınız işin mübarek olmasını getirir size. İbadet düzeyinde ele alınabilecek bir iş görüyorsunuz. İşinizi böyle görün. Allah yardımcınız olsun, işinizi âsan etsin. Bu hayatta ister akademisyen olun ister başka bir alanda olun, hiçbir zaman karşı cinsin sıfır olduğu bir yer ve zaman bulamayacaksınız. Dinimiz kimseye kadını/erkeği görünce kaçın, karşı cinsin olmadığı bir diyara göçün demiyor. Dinimizin dediği, mü'min insan olarak bulunun bulunduğunuz yerde, kendinizi salmayın. Mü'min kimliğiniz ile bulunduğunuz sürece her yerde bulunun. Haramı eskilerin sakıncalı gördüğü öcülerden biri olarak değil de ilk temasta yakacak aktif bir ateş olarak gördüğünüz sürece her yerde her zaman bulunun. Bulunduğunuz yerde dininizin simgesi olarak bulunun. En iyi akademisyen, en vakarlı insan, en takvalı mü'min olun, öyle bulunun. Orada da sizi melekler izlesin, sizin için dualar etsin.

Hocam ben akademisyen bir diş hekimiyim ve yerli diş malzemesi üretimi konusunda
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Allah Teâlâ mübarek kılsın, ecrinizi ziyade etsin. Size tavsiyem şudur: Kesinlikle dernekleşin. Ya da şirketleşin. Ama sakın başıboş kalmayın. Şeffaf, kurallı, kontrollü bir dernek ile bu işi yapın. Bütün sosyal alanı, psikolojiyi ihtiva edecek bir işe sakın girmeyin. Alanınızı belirleyin. Küçük bir alanda yapacağınız hizmet büyük meydanlarda yürümekten daha iyidir. Evinizi ısıtabilirsiniz ama caddeyi ısıtamazsınız. Asla ücretsiz, hayır mantıklı yapmayın bu işi. Ücretli ve profesyonel olsun. Gerçek muhtacı bulduğunuzda ona başka yollardan destek olun. İnsanlar Cebrail ile bile bedava görüşseler ona selam vermeden ayrılırlar. Bunu unutmayınız. Derme çatma olmayın. Şu biraz psikoloji anlardı diye kimseyi almayın. Alanında resmi kimliği olanla bir arada bulunun. Diploma çağında olduğunuzu unutmayın. Yeterli uzmanı bulamadığınızda kapıyı kapatın ama derme çatma yapmayın. Uzman veya uzmanlarla bir arada olmak başlı başına bir sorundur. Muhakkak güçlü bir ismin idaresinde iş yürümelidir. Sizinle iş yapacaklar sizi ciddi gördükleri kadar iyi iş yapacaklardır. Uzmanlarla nasıl çalışacağınız konusunda da özel bir destek almanızda fayda olur. Bir istişare ekibiniz olsun. Bu ekip sizin dışınızda birilerinden oluşmalıdır. Bir arada olmasalar da din, hukuk ve sosyal alanda profesyonel istişare ekibi kurun. En az yılda bir, o ekibe kendinizi sunun. Devletin bile altından kalkamadığı alanlara girmeyin. Mesela uyuşturucu bağımlılığı gibi bir alan devletleri ezen bir alandır. Sizin işiniz değildir. Yeşilay devlet kurumu olduğu halde o alanda aciz kaldı. Adım adım büyümeyi kabullenin, acele edip plansız iş yapmayın, kaldıramayacağınız planların ve projelerin içinde olmayın. Sizden önce bu işi veya bir benzerini yapanları görün, onlarla istişare edin, bulunduğunuz şehirde neyin ne kadar yapılabileceğini, nasıl sonuç alınabileceğini keşfetmeye çalışın. Gücünüz, beklentiniz, imkânlar arasında kurabileceğiniz iyi bir denklem başarınızın da göstergesi olacaktır. Koca dünyayı düzeltmeye kalkışmak akıllıca değildir. Allah’ın size yüklemediğini kendiniz yüklenmeyin. Ve son olarak da yaptığınız iş birilerinin ekonomik kazancına sebep olsa da siz samimi bir şekilde ‘Allah için’ yaptığınız sürece nafile bir ibadet pozisyonundasınız demektir. Bunun kıymetini bilin. İşin içine ibadet girince şeytan da burnunuzun dibinde bitecektir. Onu yok saysanız da o sizi var sayacaktır. Ona karşı esneklik ve tavize dikkat edin. Allah’a güvenin, onun bereketine dayanın ve yola devam edin. Mübarek olsun.

Hocam, biz bir grup hanımız. Psikolojik destek vermek üzere bir arada bulunuyoru
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Hanımların evlerinde hanımlıklarını icra etmeleri Şeriat'ımızın temel umdelerinden biridir. Hanımlar eş ve anne olarak kalmalıdırlar. Ancak tababet bunun dışındadır. Zira tababet en temel insani ihtiyaçlardan birini karşılamaktadır ve hanımların da bu konudaki ihtiyacı karşılanmasında zorlanılacak kadar yoğundur. Sizin özel durumunuz bu tanışmayı gereksiz yapabilir ama bayan doktor bulunmalıdır ve doktorluğunu icra etmelidir. Eğer siz, karakter olarak maaş alan bir hanımla yaşamayı kendiniz için uygun görmüyorsanız buna denebilecek yoktur. Ama hanım doktor önemli bir ihtiyaçtır. Oturup, yaşam tarzı ve prensipler üzerine görüşmenizde, görüşme sonuçlarını istişare etmenizde yarar vardır diye düşünürüz. Allah'a emanet olun.

Tanıdığım insanlar beni evlenmek maksadıyla bir hanımla tanıştırmak istedi. Anca

danışmanlık konusundaki diğer fetvalar

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.