Fetva Meclisi
Soru
Diş hekimi yanlışlıkla sağlam dişimi çekti. Bana bir ceza tazminat ödemesi gerekmez mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Yenisi gelmeyecek bir dişin hastanın ekonomik durumuna göre kaldırabileceği bir ücretle tedavisi yapılması mümkün ise dişi çektirmek caiz olmaz. Çünkü diş çektirmek veya benzeri vücuttan parça koparmak ancak zorunlu durumlarda caiz olabilir. Böyle bir durumda tedavi yapılması ile dişin çekilmesi arasındaki tercih doktorun kanaatine göre belirlenmelidir. Doktorun talep ettiği ücret kaldırılamayacak kadar yüksekse o takdirde alternatifi yok, diş çekilecek diyebiliriz. Diş çekimi: İlerlemeye devam eden bir çürüme, Yaratılıştan gelen bir eğrilik gibi dişi kullanılamaz hale getiren büyüme, Dişte farklı bir renk oluşmasında veya Bir kaza sonucu yapılacak müdahalede uygun olur.
Ehliyeti yani kanuni salahiyeti olmadan bir hastaya müdahale eden, ortaya çıkan hatadan dolayı Allah katında mesul olur. Hastanın tazminatını da ödemek durumunda kalır. Bir doktorun yanında, ona yardımcı olarak veya doktorun sorumluluğunu alacağı bir iş dışında hastaya müdahale etmemelisiniz.
Kaşlarınızın dağınıklığı, burnunuzun büyüklüğü, çenenizin düşüklüğü kime göre normal kime göre anormal? Uzman bir doktora gittiğinizde “durumunuz sağlığınız açısından tehlike arz ediyor” denmediği müddetçe kalıcı bir düzeltme yapmanız caiz değildir. Kalıcı olmadığı müddetçe gerekli tedavileri, bakımları elbette ki yapabilirsiniz. Ancak bu konuda dinimizin getirdiği sınırlar olduğunu bilerek yapmalısınız. Kendinizi kıyasladığınız ve azalarınızın “çirkin” olduğuna karar verdiren, sizi buna ikna eden ne oldu? Rabbim yarattıysa bu benim için en güzel olanıdır diyebilmek için çabalayın. Gerekirse çevrenizi değiştirin. Etrafınızda kaş, burun muhabbet yapılmaya devam edildikçe siz bugün takıldığınızdan çok daha fazla takılmış hale gelebilirsiniz. Elinizden gelen bakımı yaptıktan sonra gerisini Rabbinize bırakın. O’na tevekkül edin. O ne yaptıysa benden daha iyi biliyordur ve daha güzel yapmıştır deyin. Bir kere “düzeltmek” adı altında olsa da kendinize o kapıyı açtığınızda bunun sonunun gelmeyeceğini bilmelisiniz. Yarın gözünüze daha güzel gelen bir şey olacak ve “güzel diyerek değiştirdiğiniz yeni halinizi” de beğenmeyeceksiniz. En güzeli tevekkül etmek ve elimizdekine razı olmaktır. Allah’a emanet olasınız.
Tedbirsizlik ve dikkatsizlik gibi bir hata sonucu herhangi bir kişinin ölümüne sebep olan kişi, ölenin yakınlarının talep etmesi hâlinde, diyet (kan parası/tazminat) ödemekle yükümlü olur. (Ebû Dâvûd, Diyât, 16-24 [4541-4588]; Tirmizî, Diyât, 1-4 [1386-1392]); Ayrıca bk. İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, 10/298-299) Dolayısıyla böyle bir olaydan dolayı mahkemenin takdir ettiği tazminatın tam diyet miktarını (yaklaşık 4250 gr altın karşılığı aşmayacak kadar kısmını), ölenin yakınlarının alması caiz ve alınan para helaldir.
Ortodonti veya tıbbın herhangi bir branşı kesinlikle mübarektir. Zira insana direkt hizmetlerden bir hizmet olarak görürüz tıbbı. Bu nedenle, yoğun bir para kazanma söz konusu olsa bile mesleğinizi mübarek bilin. Para da kazanıyor olmanız bir eksiklik değildir. Mesleğiniz parayla birleşmesinden dolayı değer yitirmeyecektir. Gerek talebelik sürecini ve gerekse iş sürecini bir ibadet mantığıyla sürdürmenizi tavsiye ederim. Çift kazanın. Doğuştan bir arıza veya sonradan bir kaza ya da ihmal nedeniyle normların dışına kayan bir arıza düzeltilebilir. Bunun fıkhen bir sakıncası olmaz. Sakıncalı olan, sosyetenin estetik ameliyat dedikleri, daha güzel görünme, yaşlanmayı gizleme, karşı cinse daha güzel görünme içerikli uygulamalardadır. Onların da olabileni, asla olmayanı vardır. Ama zannederim bu, sizden çok plastik cerrahi bölümünün alanına girmektedir. Allah yardımcınız olsun.
Bu, her ne kadar estetik başlığı altında duruyorsa da neticede bir tedavidir. Tedavi maksadı ile böyle bir işlem yapılmasında sakınca olmaz. Geçmiş olsun.
diş konusundaki diğer fetvalar
Diş hekimliği eğitimi sırasında ağızdan kalıp aldırmak (silikon ya da benzeri bir malzeme ile) eğer mideye bir şey gitmezse, orucu bozmaz. Bu işlem, tıbbi bir müdahale olup boğazdan aşağı bir şey yutulmadıkça orucu geçersiz kılmaz. Bu nedenle malzeme yutulmadığı sürece o gün oruç tutmaya niyet edebilirsin. Gönül rahatlığı için işlem sonrası ağzını iyice çalkalaman güzel olur.
Diş hekimi arkadaşlarımızla bu konuyu istişare ettik. Emdogain domuz kaynaklı bir ürün. Bu konuda bir tereddüt yok. Kardeşlerimiz sonuçları itibariyle bu ürünün bu oranda etkili ve pratik bir muadilinin olmadığını söylediler. Buna göre de tedavi maksatlı bir uygulamada kullanılmasında biiznillah sakınca yoktur. Bir gün helal bir maddeden muadili üretilir ve onun gibi başarılı olursa bunun kullanılması caiz olmaz.
Sadece farklı bir güzellik kazanmak için yapılacak renk değiştirme tedavisi için caiz olma söz konusu değildir. Hastalık ve benzeri bir nedenle kirlenmiş yerleri lazerle veya benzeri bir sistemle temizlemek için caiz olur.
Allah yardımcınız olsun. Müslüman hangi işi yaparsa yapsın dinini ölçü almalıdır. Böylece helal ve bereketli bir iş yapmış olur biiznillah. Kadının dış kıyafetinin ana ölçülerini şöyle belirleyebiliriz: 1- Bütün bedeni örtecek. Yüz ve ellerin dışında bedenin tamamı örtülmelidir. 2- İçini gösteren bir kumaş olmamalıdır. 3- Bedene yapışmış dar bir kıyafet olmamalıdır. 4- Kıyafetin kendisi dikkat çekip gözleri üzerinde toplayan bir yapıda olmamalıdır. 5- Kıyafet, yoğun bir parfümle dikkat çekecek duruma getirilmemelidir. 6- Kıyafet kimsenin kullanmadığı bir kıyafet olduğu için kendisi gözlere hitap eden bir kıyafet olmamalıdır. 7- Erkek kıyafeti olmamalıdır. 8- Kafirlere mahsus dini bir simge taşımamalıdır.